दरी
darīस्त्री · fem.In 16 kośas: 15 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 8 as a meaning of another word.
दरी स्यात्कन्दरोऽखातबिले तु गह्वरं गुहा ॥ १०३३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
दरी तु कन्दरो वा स्त्री देवखातबिले गुहा ।गह्वरं गण्डशैलास्तु च्युताः स्थूलोपला गिरेः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गुहा पाषाणसन्धिः स्यात्कन्दरः कन्दरा दरी ।निकुञ्जं गह्वरं प्रोक्तं पादाः प्रत्यन्तपर्वताः ॥ १६७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
दरी गुहा नितम्बश्च कन्दरः कटकोऽपि च ।पाषाण उपलोऽश्मा च प्रस्तरश्च शिला मणिः ॥ १८७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सरः सरा सरी चैवं सरिश्च स्याद्दरी दरिः ।कन्दरः कन्दरी चैवं कन्दरा च निगद्यते ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पुमान्स्नुः स्यादथ गुहा दरी स्त्री कन्दरस्त्रिषु ।दरिर्विलं देवखातमखातं गह्वरी स्त्रियाम् ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
दरी गुहा कन्दरी च कन्दरास्त्रिषु कन्दरः ।कटीरं गह्वरं त्वस्त्री स्नुः प्रस्थः सानुरस्त्रियौ ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रैवते तूज्जयन्तः स्याद्गुहायां गह्वरं मतम् ।देवखातबिले च स्याद्दरी स्त्री कन्दरोऽस्त्रियाम् ॥ ३११ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विन्ध्योऽगस्त्यगिरिरष्टभुजाद्रिर्दक्षिणाचलः ।दरी गिरिगुहा देवखातं पर्वतगह्वरम् ॥ ११९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 रि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
अजिनं चर्म कृत्तिस्त्वक्चीरं वल्कं च वल्कलम् ।वितर्दिर्वेदिका वेदी गुहा स्यात्कन्दरा दरी ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रोक्तं कृत्रिमो गृहा दरी च कन्दरोऽपि वै ॥ १७८३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
अथ वारिप्रवाहे तु निर्झरो निर्झरी झरः ।दर्विर्दवी कन्दरं स्यात् कन्दरा च चतुष्टयम् ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मेखला कटकोऽस्त्री स्याद्गह्वरं तु गुहा दरी ।कन्दरः कन्दरा कुञ्जनिकुञ्जौ वा नपुंसकौ ॥ ४१२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
उदयस्तूदयाद्रिः स्यादस्तस्त्वस्तमयाचलः ।दरी गुहा कन्दरोऽक्ली प्रपातस्तु तटो भृगुः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
त्रिलिङ्ग्यां तु क्वचिच्छुङ्गा कलशी कन्दरी दरी ।पेटी पुटी पटी वाटी कवाटी पिटका वटी ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीक्लीm. f. n.
दरो भये च ग[86]र्ते च आङ्पूर्वो गौरवे स्मृतः ।दरी तु कन्दरे प्रोक्ता किञ्चिदर्थे दराव्ययम् ॥
अनुष्टुप्
meaningsकन्दर
दरी पुनः कन्दरवाचिका स्या-दथेषदर्थे दरमव्ययं च ।क्षुरश्छिदावस्तुनि कोकिलाक्षेत्रिकण्टकेऽथ त्रितये पुरं स्यात् ॥ ५ ॥
उपेन्द्रवज्रा
meaningsकन्दर
नृशण्डः कन्दरे तु स्त्री दरी स्वल्पार्थके पुनः ।दरोऽव्ययमिति प्राहुर्दलं तु क्ली तरुच्छदे ॥ ५७६ ॥
अनुष्टुप्
meanings
दरी तु कन्दरे स्त्री तु मनागर्थे दराव्ययम् ।दस्रः खरेऽश्विनीपुत्रे दारु पिचलकाष्ठयोः ॥देवदारुणि च द्वारं निर्गमोपाययोरपि ।धरी गिरौ कूर्मराजे वसुकार्यासतूलयोः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 रु (wrong syllable)
meaningsकन्दर
दरी as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश गुहागुहा दरी पृश्निपर्णी कार्तिकेयो गुहो मतः । मही नदी मही भूमिर्मह उत्सवतेजसोः ॥ Dharaṇikośa 32.2.4
- कोषकल्पतरु कटीरचन्दनकन्दुककामे भवति पटीरः क्वचिन्न स्त्री । जघनप्रदेशदर्योः कटीरमन्त्येऽथ पाटीरः ॥ ६० ॥ Koṣakalpataru 6.27.60
- कोषकल्पतरु नर्मरादुःस्पर्शशट्योरपि शूकशिम्ब्यां स्यात्कच्छुरा[60a]यामत पुंश्चले तु । भेदेऽथ दर्यामपि नर्मरा स्या- द्भाण्डे मुरायामपि निष्कलासु ॥ ८२ ॥ Koṣakalpataru 6.27.82
- कोषकल्पतरु गुहाईहा द्वयोरुद्यमवाञ्छ[92b]योः स्या- त्स्कन्दे गुहो योषिति सिंहपुच्छ्याम् । दर्यां च वाहो मिथुने भुजायां ना मानबाह्वश्ववृषेषु दिष्टा ॥ ४३ ॥ Koṣakalpataru 6.32.43
- नानार्थार्णवसंक्षेप कन्दरत्रयोः गिरेरवयवे दरीसंज्ञे द्वयोः पुनः । स्यादुच्चजानुके भेदे मृगजातेरथो पुमान् ॥ ३८० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.380
- नानार्थार्णवसंक्षेप नर्मरामुरलायां दरीभान्दुनीरजःस्त्रीषु नर्मरा । क्लीबं स्याद्द्रुमकर्पूरे नाराचे मानवेऽर्जुने ॥ १००४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1004
- शब्दरत्नावली कन्दरकटप्रूः कौणये पुंसि हाहि(?) रुद्रेऽक्षदेवने । कन्दरं कन्दरादर्यां कन्दूरस्त्वङ्कुशे पुमान् ॥ काश्मीरं कुङ्कुमे टङ्के क्लीबं पुष्करमूलके । कावेरी पण्यनार्याञ्च सरिद्भेदहरिद्रयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.62
- शब्दरत्नाकर गुहाव्यूहे स्तम्बे गदे गुल्मो गदः कृष्णानुजे रुजि । गण्डः कपोले पाषाणे गुहः स्कन्दे गुहा दरी ॥ १९१३ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1913