अशनि
aśaniपुंस्त्री · m. f.In 18 kośas: 31 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 8 as a meaning of another word.
दीर्घर्ज्वैरावतं वज्रं त्वशनिर्ह्रादिनी स्वरुः ।शतकोटिः पविः शम्बो दम्भोलिर्भिदुरं भिदुः ॥ १८० ॥व्याधामः कुलिशोऽस्यार्चिरतिभीः स्फूर्जथुर्ध्वनिः ।
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
तडिदैरावती विद्युच्चला शम्पाचिरप्रभा ॥ ११०४ ॥आकालिकी शतह्रदा चञ्चला चपलाशनिः ।सौदामनी क्षणिका च ह्रादिनी जलवालिका ॥ ११०५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 ह्र (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 णि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
ह्रादिनी वज्रमस्त्री स्यात् कुलिशं भिदुरं पविः ।शतकोटिः स्वरुः शम्बो दम्भोलिरशनिर्द्वयोः ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
पविरशनिः शतधारं वज्रं कुलिशं च भवति दम्भोलिः ।गौर्भिदुरं व्याधामः स्वरुरिन्द्रप्रहरणं तथा शम्बः ॥ ५६ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
अस्त्रियां कुलिशं शम्बो दम्भोलिरशनिर्द्वयोः ।भेदिरं भेदिरशनी चाशनोऽपि पुमानयम् ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
शम्पा सौदामिनी विद्युच्चञ्चला च शतह्रदा ।सौदामनी च सौदाम्नी ह्रादिनी चाशनिर्द्वयोः ॥ १५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
निर्यासगुल्फकेशानां पतद्ग्रहकुठारयोः ।रथाशनिश्वेतकण्टकफासीनामरेरपि ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मषीषुधृत्यहिजटिजाटलीनां सृणेरपि ।मरीच्यशनिमौलीनां हलीकेल्योर्मणेरपि ॥ १२३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
सरो नन्दीसरस्तस्य देवनन्दी तु वेत्रभृत् ।न स्त्रियां वज्रकुलिशौ वज्राशन्यशनी द्वयोः ॥ १०७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
क्षणप्रभा च क्षणिका चञ्चला च शतह्रदा ।ऐरावत्यशनिर्द्वंद्वे वृष्टिः स्त्री वर्षमस्त्रि[18b]याम् ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंस्त्रीm. f.
आत्म-मेघ-तरि-कूप-रिपूणांनिभ( ? )गाङ्गि-किरणासि-कफानाम् ।वृक्ष-तण्डुल-समास-कन्दुक-प्रोन्दुकाशनि-कपर्द-विषाणाम् ॥ ४ ॥
metre not recognisednearly स्वागता: pāda 2, syllable 1 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मेधिर्गवेधुः कर्कन्धुस्तद्वज्जम्ब्वां सुदर्शनः ।रत्नरत्नी मुनिर्योनिर्हनुः पृश्न्यशनिर्मनुः ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
रुशब्दान्तास्तुशब्दान्तास्तु कशेरुदारुजतुवस्तुमस्तुभिस्त्यक्ता रहिताः । सग्रन्थिप्रस्था पुंसि भवेयुरित्यर्थः । यथाऽयं त्सरुः खड्गमुष्टिः । भरुर्भर्त्ता । मरुर्निर्जलो देशः । चरुर्मन्त्रतप्तपाकः । शत्रुः रिपुः । तरुर्वृक्षः । मरुर्मृगः । मेरुः पर्वत इत्यादिः । अयं केतुरुत्पातः । सेतुः बन्धः । हेतुः कारणम् । तन्तुः षट्प्रकृतिः । धातुः श्लेष्मादिः । कशेरुप्रभृतयो नपुंसके भवन्ति । इदं कशेरु भूसम्भवम् । इदं दारु काष्ठम् । जतु लाक्षा । वस्तु वाक्यप्रबन्धहेतुः । मस्तु दधिसम्भवम् । ग्रन्थिप्रस्थौ च पुंसि भवतः । अयं ग्रन्थिः गाण्ठिरिति प्रसिद्धः । प्रस्थः परिमाणम् । इसन्तानामुसन्तानां च घ्यञन्तानां च नपुंसकता स्यात् । इदं सर्पिः घृतम् । हविर्देवान्नम् । बर्हिः पवित्रमित्यादि । इदं वपुः शरीरम् । आयुः जीवितपरिमाणम् । धनुः शस्त्रमित्यादिः । ष्य[घ्य]ञ्ग्रहणेन "वर्णदृढादिभ्यः ष्य[घ्य]ञि"ति गृह्यते । न ब्राह्मणादिभ्यः । सौकुमार्य्यं शौक्ल्यं[क्यं] कार्ष्ण्यं[र्त्स्न्यं] दाक्ष्यमित्यादि ।पुंसि स्त्रियां च पाटलिगोमुष्ट्यशनिबाहुसिन्धुमणयः ।आशीर्धूःपूक्षुत्तृ[तृ]ड्गिरः स्त्रियां मुद्रुषौ च ॥ ४६ ॥
metre not recognised
त्सरुपुंभरुपुंमरुपुंचरुपुंशत्रुपुंतरुपुंमेरुपुंकेतुपुंसेतुपुंहेतुपुंतन्तुपुंधातुपुंकशेरुक्लीदारुक्लीजतुक्लीवस्तुक्लीमस्तुक्लीग्रन्थिपुंप्रस्थपुंसर्पिस्क्लीहविस्क्लीबर्हिस्क्लीवपुस्क्लीआयुस्क्लीधनुस्क्लीसौकुमार्यक्लीशौक्ल्यक्लीकार्ष्ण्यक्लीदाक्ष्यक्लीपाटलिपुंस्त्रीगोपुंस्त्रीमुष्टिपुंस्त्रीअशनिपुंस्त्रीबाहुपुंस्त्रीसिन्धुपुंस्त्रीमणिपुंस्त्रीआशिस्स्त्रीधुर्स्त्रीपुर्स्त्रीक्षुध्स्त्रीतृष्स्त्रीगिर्स्त्रीमुद्स्त्रीरुष्स्त्री
genderपुंस्त्रीm. f.
एते शब्दाः पुंसि स्त्रियां भवन्ति । अयं पाटलिः इयं पाटलिः वृक्षविशेषः । अयं गौः इयं गौः । अयं मुष्टिरियं मुष्टिः । अयमशनिरियमशनिः । अयं बाहुरियं बाहुः । अयं सिन्धुरियं सिन्धुः । अयं मणिरियं मणिः । एते शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयमाशी इष्टाशं[सं]सा । इयं धूः भारः कीलश्च । इयं पूः पुरी । इयं क्षुद्बुभुक्षा । इयं तृट् पिपासा । इयं गीर्वाणी । इयं मुत् हर्षः । इयं रुट् रोषः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंस्त्रीm. f.
आकालिकी क्षणरुचिर्विद्युत् तत्पतिरम्बुदः ।निर्घातमशनिर्वज्रमुल्काशब्दं च योजयेत् ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हरिचन्दनमन्दारौ देववृक्षा भवन्त्यमी ।वज्रं स्वरुः पविः शम्बः शतधाराशनी भिदुः ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
हैमाशनी कुठारोऽपि दिनसर्तुविषाकवः ।निर्यासकण्ठकोष्ठाब्दा एते नरि सनामकाः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
केलिर्मौलिर्मरीचिश्च पृश्निस्तिथ्यशनी हलिः ।गव्यूतिः स्वातिबस्तीषुधयोऽहिः पार्ष्णिरप्यथ ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
अस्त्रियौ वज्रकुलिशौ दम्भोलिरशनिर्द्वयोः ॥ ६ ॥
genderपुंस्त्रीm. f.
दीर्घर्ज्वैरावतं चैव स्याद्वज्रं त्वशनिः स्वरुः ।दम्भोलिर्ह्रादिनी शंविः शतकोटिस्तथा पविः ॥ २०० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
चञ्चला चपला चैरावती च जलवालिका ।शतह्रदाऽशनिः सौदामनी सौदामिनी तथा ॥ १९३६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अस्त्रियौ वज्रकुलिशौ भिदुरं भिदिकञ्च गौः ।द्वयोरशनिरभ्रोत्थं मेघभूतिर्गिरिज्वरः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
सौदामिन्यस्थिरा मेघप्रभा चाशनिरित्यपि ।स्फुर्जथुर्वज्रनिष्पेषो वज्रशब्दे भवेद्द्वयम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
धारः शित-शतात्, वज्रोऽस्त्रियां वज्राशनिर्द्वयोः ।अशनिर्द्वयोराशनः, स्वार्थे प्रज्ञाद्यणा, शरुः ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंस्त्रीm. f.
ऊर्ध्वधन्वाथ तज्जाया शचीन्द्राणी पुलोमजा ।पूतक्रतायी सैव स्यात् पुरीन्द्रस्यामरावती ।पुत्रो जयन्तः प्रासादो वैजयन्तोऽशनिर्ध्वजः ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वज्रोऽस्त्री शतकोटिस्वरुपविदम्भोलिशम्बनिर्घाताः ।कुलिशं भिदुरं ह्रादिन्यशनि गौरुभे द्वयोः ॥ ७३ ॥
metre not recognised
genderपुंस्त्रीm. f.
राज्ञामहिभयं व्याधिदुर्दुर्भिक्षमशनिः शिखी ।मकरश्च भयं दैवं भूतान्यर्कः शशी यमः ॥ १२९३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 4 क्षम (syllable split)
genderपुंmasc.
जूटो वराटः कर्कन्धूः शाल्मलिर्बलिडाडिमौ ।मृत्युः कुम्भो भुजो बाहुर्ज्वालः कीलोऽशनिः फणः ॥ २३२६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
करका स्याद्धनकफो बीजोदकमिराचरम् ।मेघास्थिवर्षणन्तु स्याद्रोधृतञ्च परामृतम् ।सौदाम्नी त्वशनिविद्युदणुभा वाऽचिरद्युतिः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
ऊर्म्मिर्गभस्तिरशनिवैपार्ष्णीषुधिराशयः ।वस्तिश्च किष्कुः कन्दुश्चरेणुतन्वीबाहवः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
वातपातस्तु निर्घातश्चडकोऽप्यशनिर्न षण् ।स्फूर्जथुर्वज्रनिष्पेषो न स्त्री वज्रोऽशनिर्न षण् ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
अशनि as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु गोगौरर्वनाकक्रतुभेदरश्मि- दृग्धेनुलोमाशनिनीरभूषु । दिग्बाणवाणीवृषभेषु गस्तु गणेशगन्धर्वकगातृषु स्यात् ॥ ९० ॥ Koṣakalpataru 6.3.90
- कोषकल्पतरु तन्यतुतन्यतुर्ना समीरे स्यादशनौ च पयोधरे । रात्रौ स्त्रियां गर्जिते तु स्त्रीपुंसे न समीरितम् ॥ ४६ ॥ Koṣakalpataru 6.16.46
- कोषकल्पतरु वज्रचित्रे कृमौ देशविशेषके च स्यात्पुण्डरीकेऽप्यथ वज्रमस्त्री । स्याद्धीरके चाप्यशनावथाद्ये योगान्तरे बालक आमलक्याम् ॥ ५६ ॥ Koṣakalpataru 6.27.56
- कोषकल्पतरु शंवस्त्रियां विषायां न तु पुंसि शुण्ठ्यां लोके तु षण्ढे निखिलेऽन्यवच्च । प्रुष्वस्त्वृतौ भास्वति चाथ योषि- दम्भःकणेऽथाशनिगोऽपि शंवः ॥ ४ ॥ Koṣakalpataru 6.29.4
- नानार्थार्णवसंक्षेप अर्वन्पुंश्चल्यामसती स्त्री स्यादर्वा तु त्रिषु कुत्सिते । अश्वे द्वयोः पुमांस्तु स्यादशनौ च मुनौ तथा ॥ ६० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.60
- नानार्थार्णवसंक्षेप वज्रमणिवेधे रत्नभेदेऽप्यशनौ चासनान्तरे । जङ्घे पद्मासनावस्थे तत्सन्धिनिहितौ करौ ॥ ११५९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1159
- नानार्थार्णवसंक्षेप सृणीकसृणीकस्त्वग्न्यशन्योर्ना सृणीका तु स्त्रियामियम् । लालायां त्रिषु तून्मत्ते सृमरस्तु मृगान्तरे ॥ १९९८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1998
- शारदीयाख्यनाममाला हरिश्रीसिंहे च कपौ शुके हरिहरे चामीकरे भार्गवे चन्द्रेभे कविराजवाजिवहने वंशे यमे पारदे । नागे वर्णसमीरणेऽपि दहने स्कन्दे च संक्रन्दने मार्तण्डेऽशनिपन्नगेश्वरदिने खड्गे हरिः कीर्तितः ॥ १२८ ॥ Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.128