पूतना
pūtanāस्त्री · fem.In 15 kośas: 19 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
मधुधेनुकचाणूरपूतनायमलार्जुनाः ॥ २१९ ॥कालनेमिहयग्रीवशकटारिष्टकैटभाः ।कंसः केशिमुरौ साल्वमैन्दद्विविदराहवः ॥ २२० ॥हिरण्यकशिपुर्वाणः कालियो नरको बलिः ।शिशुपालश्चास्य वध्या वैनतेयस्तु वाहनम् ॥ २२१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नाक्षस्तुषः कर्षफलो भूतावासः कलिद्रुमः ।अभया त्वव्यथा पथ्या कायस्था पूतनामृता ॥ ५९ ॥हरीतकी हैमवती चेतकी श्रेयसी शिवा ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
जीवन्ती विजया रोहिण्यमृता पूतनाऽभया ।रसा तद्वच्छेतकिनीत्येषा सप्तविधा मता ॥ १४६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बालग्रहाः पूतनाद्या अथ मेघो बलाहकः ।जलपर्यायतो वाहधरमुग्दभृतः पुनः ॥ १४८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पथ्याऽव्यथा च कायस्था वयःस्था प्राणदा शिवा ।प्रपथ्या पूतना हेमवती स्याद्रोहिणी च सा ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सा स्थूलवृत्ता विजया सुवृत्ता रोहिणी मता ।पूतनास्थिमती सूक्ष्मा स्थूलमांसा तु साऽमृता ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
किरातिनी शिखा हिंस्रा भूतकेशी तु पूतना ।गन्धमांसी पिशाची च केशी भूतजटा जटा ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कायस्था पूतना चेतक्यव्यथा श्रेयसी शिवा ।बिभीतके भूतवासो वासन्तोऽक्षो वहेटकः ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुलोमशा भूतजटा पूतना केशिकेत्यपि ।सुरायां सुरभिर्दैत्या गन्धाढ्या गन्धमादनी ॥ २८२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पाताली वागुरास्थाल्योर्जङ्घामासे तु पिण्डिका ।रथचक्रस्य नाभौ च गृहधिष्ण्येऽथ पूतना ॥ ५८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पीलुपर्णी रक्तफला गोल्ही बिम्बी च कथ्यते ।हरीतक्यभया पथ्या कायस्था पूतनामृता ॥ ६७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कैटभः कालियः कंसः नरकः शकटस्तथा ।पूतना कालनेमिश्च हयग्रीवश्च धेनुकः ॥ २९९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हरीतकी च कायस्थाऽव्यथा शिवाऽभयाऽमृता ।वयस्था पूतना पथ्या चेतकी श्रेयसी तथा ॥ २०३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 शि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
हरीतकी शिवा पथ्या वयस्या पूतनाभयाः ।अव्यथा श्रेयसी शक्रपृष्ठा हैमवती सुधा ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रवेरानन्दना मेध्या नूतनाः पूतना इति ।चतुःशतं वृष्टिमुचस्ताः सर्वा अमृतास्त्रियः ॥ १६६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वरणे सिततरुवरुणौ सेतुकुमारौ च तिक्तशाकश्च ।अभया पूतना पथ्या हरीतक्यमृता शिवा ॥ ४६३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
पिशाची पूतना केशी भूतकेशी जटा च सा ।विलङ्गोऽस्त्री कृमिघ्नः स्यादमोघा चित्रतण्डुला ॥ १४८७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
लः पिनाकी सितश्चन्द्रः पृथ्वीबीजं प्रकीर्त्तितः ।पूतना पीतशिखिनः लकारवाचकः स्मृतः ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
अनन्दनाश्च मेध्याश्च नूतनाः पूतना इति ।शतं शतं वृष्टिवहास्ताः सर्वा अमृताः स्त्रियः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ईर्ष्यायां कुहना च दम्भचरणेऽथो पूतना राक्षसी-भेदे किं च हरीतकीभिदि विदि त्वाहुः स्त्रियां चेतनाम् ।वाच्ये[20a]प्राणिनि सा मताथ पृतना स्यात्सैन्यमात्रे चमू-भेदे चाथ वराङ्गनासु ललना जिह्वाशिराभेदयोः ।स्त्रियां प्रसन्ना मदिरासु वाच्येप्रसादयुक्तेऽथ फणिज्जमल्ल्योः ।कम्पिल्लके च प्रमदासलिङ्गंश्लेष्मघ्नमुक्तं कफहृत्सुभेद्ये ॥ १ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्two metres in one verse
देवजातिविशेषे च हरीतक्यां च-- च ।रवेः शतानि चत्वारि रश्मीनां वृष्टिसृष्टये ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
doubtful
तेषां तुर्यशते ये स्यू रश्मयः पृतना पुनः ।सेनाभेदे च वाहिन्यास्त्रिगुणात्मनि सा तथा ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्
meaningsरश्मि
doubtful
पूतना as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु काव्यस्त्री त्वामलक्यां ** निल्लकार्थे ( ? ) काव्यः पुमान्दैत्यगुरौ प्रदिष्टः । षण्ढे कवेः स्याद्रसवत्प्रबन्धे स्त्री पूतनायां गदितश्च बुद्धौ ॥ ३३ ॥ Koṣakalpataru 6.26.33
- परमानन्दीयनाममाला काव्यासमयेऽपि महाकाले काव्यो नक्षत्रशुक्रयोः । काव्याथ पूतनाबुद्ध्योः काव्यं ग्रन्थेऽपि कथ्यते ॥ ९६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.96
- शब्दरत्नावली काव्यातथा बृहतिकायाञ्च काकचिञ्च्यामपि स्त्रियाम् । काव्यः शुक्रे पुमान् ग्रन्थे क्लीबं स्त्री पूतनाधियोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.8
- तन्त्राभिधान ततः पूतना हरिः(विः) शुद्धिः शक्ती शक्तिर्जटी ध्वजा । वामस्फिग्वामकट्यौ च कामिनी मध्यकर्णकः ॥ १०२ ॥ Tantrābhidhāna 2.33.102
- तन्त्राभिधान लल-श्चन्द्रः पूतना पृथ्वी माधवः शक्रवाचकः । बलानुजः पिनाकीशो व्यापको मांससंज्ञकः ॥ १४८ ॥ Tantrābhidhāna 2.45.148