कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कडार

kaḍāraवि · adj.

In 15 kośas: 16 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1397 · p. 53
अरुणो बालसंध्याभः पीतरक्तस्तु पिञ्जरः ।कपिलः पिङ्गलः श्यावः पिशङ्गः कपिशो हरिः ॥ १३९६ ॥बभ्रुः कद्रुः कडारश्च पिङ्गे कृष्णस्तु मेचकः ।स्याद्रामः श्यामलः श्यामः कालो नीलोऽसितः शितिः ॥ १३९७ ॥
अनुष्टुप्
अरुणविपिञ्जरविकपिलविपिङ्गलविश्यावविपिशङ्गविकपिशविहरिविबभ्रुविकद्रुविकडारविपिङ्गविकृष्णविमेचकविरामविश्यामलविश्यामविकालविनीलविअसितविशितिवि
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह धीवर्गः Amarakośa 1.5.16
कडारः कपिलः पिङ्गपिशङ्गौ कद्रुपिङ्गलौ ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
कडारपुंकपिलपुंपिङ्गपुंपिशङ्गपुंकद्रुपुंपिङ्गलपुं
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.735 · p. 84
हरिः कद्रुः कडारश्च पिङ्गलः परिकीर्तितः ।पीतं हारिद्रमाख्यातं श्यावं तु कपिशं स्मृतम् ॥ ७३५ ॥
अनुष्टुप्
हरिविकद्रुविकडारविपिङ्गलविपीतविहारिद्रविश्यावविकपिशवि
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.33 · p. 205
भृत्यः कडारो मन्दस्तु तुन्दोनुष्णोलसोपि च ।आलस्यः स्यात्परिमृजः शीतो दक्षस्तु पेलवः ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
भृत्यपुंकडारपुंमन्दवितुन्दविअनुष्णविअलसविआलस्यविपरिमृजविशीतविदक्षविपेलववि
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नाट्यप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.5.167 · p. 435
बभ्रुः पिशङ्गः कपिलः कापिलः पीतलोहितः ।कडारः कपिशः पिङ्गः कद्रुश्चित्रस्तु कर्बुरः ॥ १६७ ॥
अनुष्टुप्
बभ्रुविपिशङ्गविकपिलविकापिलविकडारविकपिशविपिङ्गविकद्रुविचित्रविकर्बुरवि
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.34 · p. 57
धूमल-धूम्रौ श्यामलके तृणवह्निरुचिर्भवति कडारः ।कपिवर्णसमो लोहितपीतः कपिलो गोभूषणनामायम् ॥ ३४ ॥
metre not recognised
धूमलविधूम्रविकडारविकपिलवि
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.36 · p. 57
कडारः कपिलः पिङ्गः पिशङ्ग-कदु-कद्रवः ।बभ्रुर्हरिः[31] पिङ्गलश्च तुल्यार्था इति केचन ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
कडारविकपिलविपिङ्गविपिशङ्गविकदुविकद्रुविबभ्रुविहरिविपिङ्गलवि
genderविadj.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र लताकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 3.332 · p. 179
नीले तु स्यादिन्दीवरं हल्लकं रक्तसन्ध्यके ।सौगन्धिके तु कडारं बीजकोशे वराटकः ॥ ३३२ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 न्दी (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 क (wrong syllable)
इन्दीवरक्लीरक्तसन्ध्यकक्लीहल्लकक्लीसौगन्धिकक्लीकडारक्लीबीजकोशपुंवराटकपुं
genderक्लीneut.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.291 · p. 88
पिञ्जरः कपिलः पिङ्गपिशङ्गौ कपिशो हरिः ।कडारः श्यावबभ्रू च कद्रुरेतस्तु कर्बुरे ॥ २९१ ॥
अनुष्टुप्
पिञ्जरविकपिलविपिङ्गविपिशङ्गविकपिशविहरिविकडारविश्यावविबभ्रुविकद्रुवि
genderविadj.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट ऊर्ध्वलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 1.155 · p. 21
कडारः कपिशः पिङ्गपिशङ्गौ कद्रुपिङ्गलौ ।चित्रकिर्मीरकल्माषशबलैतास्तु कर्बुरे ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्
कडारविकपिशविपिङ्गविपिशङ्गविकद्रुविपिङ्गलविचित्रविकिर्मीरविकल्माषविशबलवि
genderविadj.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.436 · p. 81
खले पशुपदाघातमात्रक्षोदे बुसं स्मृतम् ।कडङ्गरः कडारश्च तुषो धान्यत्वचि स्मृतः ॥ ४३६ ॥
अनुष्टुप्
बुसक्लीकडङ्गरपुंकडारपुंतुषपुं
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2536 · p. 411
पिशङ्गः पिङ्गलः पिङ्गः श्यावो बभ्रुस्तथा हरिः ।कडारश्चेति नामानि कथ्यन्ते कपिलस्य वै ॥ २५३६ ॥
अनुष्टुप्
पिशङ्गपुंपिङ्गलपुंपिङ्गपुंश्यावपुंबभ्रुपुंहरिपुंकडारपुंकपिलपुं
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.344 · p. 24
बभ्रुः कद्रुः कडारश्च पर्यायः पिङ्गले मतः ।चित्रं विचित्र-शारङ्ग-शवलाः कर्वुरोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
बभ्रुपुंकद्रुपुंकडारपुंचित्रपुंविचित्रपुंशारङ्गपुंशवलपुंकर्वुरपुं
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण पुराध्यायः Śabdaratnākara 2.6.890 · p. 111
कडारः कपिलः कद्रुः पिशङ्गः पिङ्गलश्च सः ।चित्रकर्बुरकिर्मीकल्माषैताः सशारकाः ॥ ८९० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
कडारविकपिलविकद्रुविपिशङ्गविपिङ्गलविचित्रविकर्बुरविकिर्मीविकल्माषविएतविशारकवि
genderविadj.
शब्दार्णव Śabdārṇava · वाचस्पति Śabdārṇava 51 · p. 534
सितपीतहरिद्रक्तः कडारस्तृणवह्निवत् ।अयं तूद्रिक्तपीताङ्गः कपिलो गोविभूषणः ॥
अनुष्टुप्
कडारपुंकपिलपुं
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश गुणाध्यायः Vaijayantī 5.3.18 · p. 197
बभ्रुः कडारः कपिलो विदग्धो दुष्टरक्तवत् ।श्यावे तु कपिशः पिंगे पिशंगः कद्रुपिंगलौ ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
बभ्रुविकडारविकपिलविविदग्धविकपिशविपिशङ्गविकद्रुविपिङ्गलवि
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ रान्ताः Koṣakalpataru 6.27.50 · p. 325
दासे कडारः कपिलेऽन्यवत्स्यात्संभार ओघे नरि संभृतौ च ।केनार उक्तो नरकान्तरेऽपिशिरःकपालस्थितसन्धिगश्च ॥ ५० ॥
उपजातिः
meaningsदासकपिल
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.356 · p. 77
कडारं तु जले क्लीबं रूक्षताशूलयोस्तु ना ।तथा कपिलवर्णे च तद्युक्ते त्वभिधेयवत् ॥ ३५६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsजलरूक्षताशूलकपिलवर्णकपिलवर्णयुक्त
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.357 · p. 77
विषमीभूतदशने निःसारेऽपि द्वयोः पुनः ।आचष्टे रभसो दासे शब्दवेद्यथ नप्यदः ॥ ३५७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsविषमीभूतदशननिःसारदास
doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश रेफान्ताः Śabdaratnāvalī 7.27.61 · p. 270
कच्छुरा स्त्री शूकशिम्ब्यां शटीदुष्पर्शयोरपि ।कवरी स्त्री भवान्यां ना धक्षः पापौषधीषु च (?) ॥कर्मारः पुंसि वंशे स्याज्जातिभेदेऽपि कीर्त्तितः ।कर्करो दर्पणे स्त्री तु मृद्भाण्डे कठिने त्रिषु ॥कडारः पिङ्गले भृत्ये दानमानविधावपि ।कलत्रं नृपातदुर्गस्थानेऽपि श्रौणिभार्ययोः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 नृ (wrong syllable)
meaningsपिङ्गलभृत्यदानमानविधि

कडार as a meaning in nānārtha verses