धूमल
dhūmalaवि · adj.In 15 kośas: 18 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
रक्तश्यामे पुनर्धूम्रधूमलावथ कर्बुरः ।किर्मीर एतः शबलश्चित्रकल्माषचित्रलाः ॥ १३९८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
हूतौ हक्कारकाकारौ च चण्डालानां तु वल्लकी ॥ ८१ ॥काण्डवीणा कुवीणा च डक्कारी किंनरी तथा ।सारिका खुङ्खणी चाथ दर्दरे कलसीमुखः ॥ ८२ ॥सूत्रकोणो डमरुकं समौ पणवकिकणौ ।शृङ्गवाद्ये शृङ्गमुखं हुडुक्कस्तालमर्दलः ॥ ८३ ॥काहला तु कुहाला स्याच्चण्डको लाहला च सा ।संवेशप्रतिबोधार्धे द्रगडद्रकटावुभौ ॥ ८४ ॥देवतार्चनतूर्ये तु धूमलो वलिरित्यपि ।क्षुल्लकं मृतयात्रायां मङ्गले प्रियवादिका ॥ ८५ ॥रणोद्यमे त्वर्धतूरो वाद्यभेदास्तथापरे ।डिण्डिमो झर्झरो मडुस्तिमिला किरिकिच्चिका ॥ ८६ ॥लम्बिका टट्टरी वेध्या कलापूरादयोऽपि च ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 कि (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 शृ (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 7 म (wrong syllable)
हक्कारपुंकाकारपुंकाण्डवीणास्त्रीकुवीणास्त्रीडक्कारीस्त्रीकिंनरीस्त्रीसारिकास्त्रीखुङ्खणीस्त्रीकलसीमुखपुंसूत्रकोणपुंडमरुकक्लीपणवपुंकिकणपुंशृङ्गमुखक्लीतालमर्दलपुंकुहालास्त्रीचण्डकपुंलाहलास्त्रीद्रगडपुंद्रकटपुंधूमलपुंवलिपुंक्षुल्लकक्लीप्रियवादिकास्त्रीअर्धतूरपुंडिण्डिमपुंझर्झरपुंमडुपुंतिमिलास्त्रीकिरिकिच्चिकास्त्रीलम्बिकास्त्रीटट्टरीस्त्रीवेध्यास्त्रीकलापूरपुं
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
पिञ्जरः पीतरक्तः स्याद्धूसरः स्तोकपाण्डुरः ।रक्तश्यामो भवेद्धूम्रो धूमलः स च कथ्यते ॥ ७३७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
धूमस्तरिर्मेघवाही धूमलो गन्धवासितः ।शिखा ज्वाला च कीला च जिह्वा चेति निगद्यते ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मशको वज्रतुण्डः स्यात्सूच्यास्यः सूक्ष्ममक्षिकः ।नीलाभः स्याद्रणरणो धूमलो रात्रिजागरः ॥ १८८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्यावस्तु कपिशश्चाथ श्वेतरक्तस्तु पाटलः ।धूम्रस्तु धूमलः कृष्णलोहितः कपिशो हरिः ॥ १६६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
धूमल-धूम्रौ श्यामलके तृणवह्निरुचिर्भवति कडारः ।कपिवर्णसमो लोहितपीतः कपिलो गोभूषणनामायम् ॥ ३४ ॥
metre not recognised
genderविadj.
छेदने[लूः] पिप्पलः कम्बलः शम्बलःशील-शैलोपलाः शूलतूलाङ्गुलाः ।वल्कलं पल्वलं धूमलं खण्डलंकुण्डलं कुड्मलं मूलवन्मङ्गलम् ॥ ६५ ॥
स्रग्विणीmetre not read in every linenearly स्रग्विणी
genderपुंक्लीm. n.
निगलनीलनलाः कमलं हलंमुशलसालतमालहलाहलम् ।गरलधूमलखण्डलवल्कलंफलतले मुकुलः शकलः खलः ॥ १५९ ॥
द्रुतविलम्बितम्
genderपुंक्लीm. n.
पालाशो हरितः पीते श्वेतरक्तस्तु पाटलः ।श्यावः स्यात्कपिशो धूम्रधूमलौ कृष्णलोहितौ(ते?) ॥ १५४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कुहाला काहला स्याद्वै चण्डकोलाहला तथा ।द्रकटः द्रगडश्चापि स्याद्धूमलस्तथा बलिः ॥ ४२८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 म (wrong syllable)
genderपुंmasc.
रक्तश्यामस्तथा धूम्रो धूमलश्चापि मन्यते ।कल्माषः कर्बुरश्चैव चित्रश्च चित्रलः पुनः ॥ २५३८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कृष्णलोहितमिश्रस्तु धूम्रो धूमल उच्यते ।कपिलः पिङ्गलः पिङ्गः पिशङ्गः कापिलो हरिः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पिङ्गः कपिलः कविलः, कृष्णे तु स्याम-श्यामलौ ।श्यामालश्च शिति-शिनी, रक्तश्यामे तु धूमलः ॥ १८ ॥
metre not recognised
genderविadj.
पीतो हारिद्राभो गौरो हरितो हरिच्च पालाशाः ।श्यावः कपिशो धूमलधुम्रौ कृष्णारुणोऽथ पिङ्गः स्यात् ॥ ८८९ ॥
गीतिः
genderविadj.
पटहाडंबरौ युद्धे मंगले प्रियवादिका ।देवतार्चनतूर्ये तु धूमलोऽस्त्री बलिर्न षण् ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कीनाशः पीतहरितो हरितो नीलपीतलः ।कृष्णवर्ग्याः पुनर्धूम्रधूमलौ कृष्णलोहिते ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
त्रिस्तु तद्वत्यथो पुंसि धूमलः कृष्णलोहिते ।मिश्रवर्णे तद्वति तु त्रिरथो पुन्नपुंसकम् ॥ ९८८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 त (wrong syllable)
देवतार्चनतूर्येऽथ धोरणं वाहने नपि ।वाजिनां गतिभेदे च धौरिताख्ये त्रि तद्वति ॥ ९८९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsदेवतार्चनतूर्य
doubtful
धूमल as a meaning in nānārtha verses
- परमानन्दीयनाममाला धूसरधूसरो धूमले वर्णे शकटाङ्गे च गर्दभे । धाराटो निर्दये त्वश्वे चातके निन्दके तथा ॥ २५८ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.17.258
- परमानन्दीयनाममाला शम्बशिखा ज्वाला शिफा केकिचूडा लाङ्गलिकापि च । शम्बस्तु मुशलाग्रस्थलोहे धूमलवज्रयोः ॥ ३५९ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.25.359