आलय
ālayaपुं · masc.In 16 kośas: 15 synonym verses, 3 as a meaning of another word.
गेहभूर्वास्तु गेहे तु गृहं वेश्म निकेतनम् ॥ ९८९ ॥मन्दिरं सदनं सद्म निकाय्यो भवनं कुटः ।आलयो निलयः शाला सभोदवसितं कुलम् ॥ ९९० ॥धिष्ण्यमावसथं स्थानं पस्त्यं संस्त्याय आश्रयः ।ओको निवास आवासो वसतिः शरणं क्षयः ॥ ९९१ ॥धामागारं निशान्तं च कुट्टिमं त्वस्य बद्धभूः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गृहं गेहोदवसितं वेश्म सद्म निकेतनम् ॥ ४ ॥निशान्तवस्त्यसदनं भवनागारमन्दिरम् ।गृहाः पुंसि च भूम्न्येव निकाय्यनिलयालयाः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शरणमगारं निवसनमालय एकार्थवाचकाः शब्दाः ।अपवरकं गर्भगृहं संजवनं स्याच्चतुःशालम् ॥ २९२ ॥
आर्याmetre not read in every line
genderपुंmasc.
आलयं भुवनं गेहं गृहं क्षेत्रं च मन्दिरम् ॥ ५२ ॥
genderपुंmasc.
गृहं निकेतं निलयमालयं पुन्नपुंसकम् ।द्वयोः कुटी कुटीरो ना वेश आवसथः क्षयः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
वासो निवासो निलयो निवेशःक्षयो निकाय्यावसथाश्रयाश्च ।प्राणन्त(?) आवास इहा[9a]लयः स्यात्संस्त्याय उक्तोऽत्र गृहा नृभूम्नि ॥ ३२ ॥
उपजातिःmetre not read in every line
genderपुंmasc.
वसत्यावसथावासं स्थानं धामास्पदं पदम् ।निकायं निलयं पस्त्यं शरणं विदुरालयम् ॥ १३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निकाय्यो नीलयो वेश्मालयो भवनमुच्यते ।धामावासो निवासोऽपि निशान्तं धिष्ण्यमाश्रयः ॥ २७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुल्माषमाधवौ पक्षराशिदुन्दुभिरालयः ।निष्कुहः कलहो ज्ञातिपाणिवृष्ण्यविकुक्ष्यः ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आगारं वेश्म वसतिर्निशान्तं शरणं क्षयः ।प्रासाद आलयः सौधं हर्म्यं गेहं कुटाश्रयौ ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आवसथस्तथाऽऽवास आलय आश्रयः क्षयः ।निवासो वेश्म निशान्तं निकाय्यश्च निकेतनम् ॥ १६९७ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
स्यान्निकाय्यो निवसनं केतो भवनमन्दिरम् ।आलयश्च गृहाः पुंसि भूम्नि कूटो द्वयोः सभा ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सत्रं सार्त्रं वस्त्यं पस्त्यं निवासा-ऽऽवास-वासकाः ।आवसथो वसितश्चोदवसितं न्याङ्युग्लयः ॥ ३५ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
गृहाः पुंभूम्नि संस्त्यायो निकाय्यो निलयालयौ ।क्षयो वासः कूटमस्त्री शालाथ मुनिवेश्मनि ॥ ८४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शय्यं निवसनं सद्म बुन्दिरं वेश्म मन्दिरम् ।निकार्यवासावसथनिकाय्यनिलयालयाः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आलय as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश धिष्ण्यमाल्यं सुमनसां माला माल्यं सुमनसोऽपि च । धिष्ण्यं स्थाने च ऋक्षे च धिष्ण्योऽग्नौ धिष्ण्यमालये ॥ Dharaṇikośa 25.2.17
- नानार्थार्णवसंक्षेप गर्भरश्मौ तुरङ्गमस्याथ गर्भोऽपवरकालये । अन्नेऽग्नौ कुक्षिकुक्षिस्थजन्त्वोः पनसकण्टके ॥ ३९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.39
- शब्दरत्नावली वनवनं नीरे निवासे स्यादालये विपिनेऽपि च । वह्निः स्याच्चित्रकौषद्यां भवेद्वैश्वानरे पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.18