वेश्मन्
veśmanक्ली · neut.In 16 kośas: 15 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 17 as a meaning of another word.
गेहभूर्वास्तु गेहे तु गृहं वेश्म निकेतनम् ॥ ९८९ ॥मन्दिरं सदनं सद्म निकाय्यो भवनं कुटः ।आलयो निलयः शाला सभोदवसितं कुलम् ॥ ९९० ॥धिष्ण्यमावसथं स्थानं पस्त्यं संस्त्याय आश्रयः ।ओको निवास आवासो वसतिः शरणं क्षयः ॥ ९९१ ॥धामागारं निशान्तं च कुट्टिमं त्वस्य बद्धभूः ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गृहं गेहोदवसितं वेश्म सद्म निकेतनम् ॥ ४ ॥निशान्तवस्त्यसदनं भवनागारमन्दिरम् ।गृहाः पुंसि च भूम्न्येव निकाय्यनिलयालयाः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आवासावसथं गृहं च भवनं स्थानं निशान्तं कुलं,संस्त्यायो निलयो निकाय्यमुटजं गेहं कुटं मन्दिरम् ।धिष्ण्यं धाम निकेतनं च सदनं पस्त्यं च वास्तु क्षयःशाला वेश्म निवेशनोदवसिते प्रोक्ते च सद्मौकसी ॥ २९१ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderक्लीneut.
रसातलांबुवेश्मोक्तं पंचमं सुतमात्मजम् ।सन्तानं बुद्धिसंज्ञा च विद्या धीश्चैव नंदनम् ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
एडूकमेडुकं न स्त्री स्यातामथ निवेशनम् ।सदनं सादनं वेश्म भवनं मन्दिरं विटम् ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आगारं स्यादुदवसितमगारं गृहं चोक्तमोकोवस्त्यं पस्त्यं सदन-शरणे सादनं धाम धामम् ।धिष्ण्यं धर्त्रं विशिपकुलयुक् समवाश्रं च (?) घरं स्याद्--वेश्याथास्मिन्मणिविरचिते न स्त्रियां कुट्टिमः स्यात् ॥ ३४ ॥
metre not recognisednearly मन्दाक्रान्ता
genderक्लीneut.doubtful
सदनं सद्म भवनं धिष्ण्यं वेश्माथ मन्दिरम् ।गेहं निकेतनागारं निशान्तं निवृतं गृहम् ॥ १३२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
निकाय्यो नीलयो वेश्मालयो भवनमुच्यते ।धामावासो निवासोऽपि निशान्तं धिष्ण्यमाश्रयः ॥ २७१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आपणो विपणिः पण्यवीथिका हट्टकोऽट्टकः ।पल्लीग्रामो गृहं गेहं वेश्म सद्म निकेतनम् ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आगारं वेश्म वसतिर्निशान्तं शरणं क्षयः ।प्रासाद आलयः सौधं हर्म्यं गेहं कुटाश्रयौ ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आवसथस्तथाऽऽवास आलय आश्रयः क्षयः ।निवासो वेश्म निशान्तं निकाय्यश्च निकेतनम् ॥ १६९७ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
गृहं सदनमागारमगारञ्च निकेतनम् ।गेहोदवसितं वस्त्यं निशान्तं वेश्म केतनम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सदनभवनवेश्मसद्मगेहावसथनिवेशनमन्दिरास्पदानि ।केचिदावसथं पुंसि निकेतं च प्रचक्षते ॥ ८४२ ॥
पुष्पिताग्राtwo metres in one verse
genderक्लीneut.
शय्यं निवसनं सद्म बुन्दिरं वेश्म मन्दिरम् ।निकार्यवासावसथनिकाय्यनिलयालयाः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वेश्मन् as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् वसतिविस्तारवल्ल्योर्व्रततिर्वसती रात्रिवेश्मनोः । Amarakośa 3.3.131
- धरणिकोश कुटस्फुटो व्यक्ते प्रफुल्ले च कुटः स्याद्धटवेश्मनोः । भटो जनान्तरे वीरे पिटः पेटे च वागुलौ ॥ Dharaṇikośa 10.1.5
- धरणिकोश वसतिसमितिः संगमे युद्धे सभायां समितिः स्मृता । वसतिर्वेश्मयामिन्योर्वसतिः स्यादवस्थितिः ॥ Dharaṇikośa 15.2.39
- धरणिकोश नन्द्यावर्तनन्द्यावर्तः पुमान्वेश्मप्रभेदे तगरद्रुमे । दिवाकीर्तिस्तु चाण्डाले दिवाकीर्तिस्तु नापितः ॥ Dharaṇikośa 15.2.76
- धरणिकोश विमानविमानं देवयाने स्यात्सार्वभौमे च वेश्मनि । प्रधानं स्यान्महामात्रमनीषापरमात्मसु ॥ Dharaṇikośa 19.2.40
- नानार्थार्णवसंक्षेप ध्वजधनुर्मकरकुम्भानां क्रमाद्द्वादशराशिनि । ध्वजधूममृगेन्द्राणां श्वोक्षरासभहस्तिनाम् ॥ १० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.10
- नानार्थार्णवसंक्षेप वायसवायसस्य च पर्यायाः क्रमात् पूर्वादिवेश्मसु । वाट्यालके स्युरन्नस्य शैलेये तु शिलाह्वयाः ॥ ११ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.11
- परमानन्दीयनाममाला मूमूर्बन्धवेश्मनोर्योऽथ ब्रह्मवातयमेषु च । यं जले या रमायात्रोः खट्वाङ्गरथयोरपि ॥ ३५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.35
- शब्दरत्नावली वसतिवहतुः सचिवे पान्थे वलीवर्दे पुमानयम् । वनिता स्त्री तु कान्तायां जातरागस्त्रियामपि ॥ याचिते सेविते ख्याते त्रिषु स्याद्ददिभिद्यपि (?) । वसतिर्वेश्मरजनीवासभूमिषु च स्त्रियाम् ॥ व्यायतञ्च दृढे दीर्घे व्यापितेऽतिशयेऽन्यवत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.132
- शब्दरत्नावली गुल्मवस्त्रवेश्मामलक्येलावनीस्तम्बेषु च स्त्रियाम् । घर्मो ग्रीष्मातपोष्णेषु स्वेदाम्भसि भवेत्पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.9
- शब्दरत्नावली क्षयक्षयः कल्पान्तवेश्मापचयेषु रोगभिद्यपि । कल्यं क्लीबं प्रभाते स्यात्त्रिषु वाक्श्रुतिवर्जिते । अपि कल्याणवार्तायां सज्जे स्याद्दक्षारोगयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.6
- शब्दरत्नावली शालाबिलं छिद्रे गुडायाञ्च पुमानुच्चैश्रवोहये । शलो भृङ्गिक्षेत्रभिदोः शलले च विधातरि ॥ शाला वृक्षस्कन्धशाखागृहैकदेशवेश्मसु । शालः स्यान्मत्स्यभेदेऽपि नवभेदेऽपि कुत्रचित् ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.35
- शब्दरत्नाकर कूटकण्ठः शब्दे गले कुम्भो घटद्विपशिरोंऽशयोः । कूटोऽस्त्री पुञ्जमायाद्रिशृङ्गायोघनवेश्मसु ॥ १८८८ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1888
- शब्दरत्नाकर कक्ष्याकक्ष्या काञ्च्यां वरत्रायां कच्छवेश्मप्रकोष्ठयोः । काष्ठोत्कर्षो हरित् सीमा कान्तिः शोभाभिकामयोः ॥ १९०१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1901
- शब्दरत्नाकर विमानविटपोऽस्त्री व्यलीकं स्यादप्रियेऽकार्यदुःखयोः । विलक्षेऽथ विमानोऽस्त्री देवतायानवेश्मनोः ॥ २१७२ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2172
- वैजयन्ती ध्वजशर्वर्यास्तु हरिद्रायां प्रियंगुव्रततौ स्त्रियाः । ध्वजधूममृगेन्द्राणां श्वोक्षरासभहस्तिनाम् ॥ ५ ॥ Vaijayantī 8.6.5
- वैजयन्ती वायसवायसस्य च पर्यायाः क्रमात् पूर्वादिवेश्मसु । हंसेन्दुकुमुदां रूप्ये कुमुदेऽपि खरस्य षण् ॥ ६ ॥ Vaijayantī 8.6.6