बृहस्पति
bṛhaspatiपुं · masc.In 15 kośas: 20 synonym verses, 14 as a meaning of another word.
बृहस्पतिः सुराचार्यो जीवश्चित्रशिखण्डिजः ।वाचस्पतिर्द्वादशार्चिर्धिषणः फाल्गुनीभवः ॥ ११८ ॥गीर्बृहत्योः पतिरुतथ्यानुजाङ्गिरसौ गुरुः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रविः शुक्रो महीसूनुः स्वर्भानुर्भानुजो विधुः ॥बुधो बृहस्पतिश्चेति दिशां चैव तथा ग्रहाः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बृहस्पतिः सुराचार्यो गीष्पतिर्धिषणो गुरुः ।जीव आङ्गिरसो वाचस्पतिश्चित्रशिखण्डिजः ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सूरीर्बृहस्पतिर्जीवो धिषणो देवेन्द्रपूजितः ।इन्द्रमन्त्री देवगुरुर्नाकनायकचर्चितः ॥ ६८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 धिष (syllable split); pāda 3, syllable 5 दे (wrong syllable)
genderपुंmasc.
बुधो बृहस्पतिश्चेति क्रमाद्दिक्पतयो ग्रहाः ।क्लीबाव्ययं त्वपदिशं दिशोर्मध्ये विदिक् स्त्रियाम् ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नेम्यर्थोऽप्यरुणोऽथ स्यात्प्रचख्या तु महामतिः ।बृहस्पतिः साद्धिषणो गुरुः संवर्त्तपूर्वजः ॥ २०३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सोमो दत्तश्च दुर्वासा आत्रेयाश्च ततः परः ।बृहस्पत्यभ्युचथ्याद्या अङ्गिरस्तनया अथ ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभ्रमुः कपिला तद्वदङ्गदा पिङ्गला क्रमात् ।तथाऽञ्जनावती ताम्रकर्णी स्याच्छुभ्रदन्तिका ॥तथैवानुपमा प्रोक्ता क्रमाद्दिग्गजयोषितः ।रविः शुक्रो महीसूनुः स्वर्भानुर्भानुजो विधुः ॥बुधो बृहस्पतिश्चेति क्रमादेते दिशां ग्रहाः ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वाचस्पतिः सुरगुरुर्गुरुरङ्गिरोजोजीवो बृहस्पतिरुतथ्यकनिष्ठ इज्यः ।स द्वादशार्चिरपि चित्रशिखण्डिजन्मास्याद्दीदिविर्धिषण-गीर्पति-फल्गुनीजाः ॥ १०४ ॥
वसन्ततिलका
genderपुंmasc.
शुक्रे कविः शुचिः काव्यः पूर्वदेवपुरोहितः ।गुरौ बृहस्पतिः सूर्यः सुरेज्यः सूरिवासवौ ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ज्ञः श्यामाङ्गः श्रविष्ठाभूः पञ्चार्चिः स्यादिलाप्रियः ।बृहस्पतिर्गुरुर्जीवो धिषणद्वादशार्चिषौ ॥ ११४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्वारपालो देवनन्दी बृहस्पतिः पुरोहितः ।स्वर्वैद्यावश्विनीपुत्रौ नारदाद्याः सुरर्षयः ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्प (wrong syllable)
genderपुंmasc.
बुधस्तु सौम्यो ज्ञश्चान्द्रिर्गुरुर्जीवो बृहस्पतिः ।वाचस्पतिः सुराचार्यो गीष्पतिर्धिषणोऽङ्गिराः ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आङ्गिरसो गुरुर्वाग्मी गीःपतिर्बृहतीपतिः ।द्वादशार्चिः सुराचार्यो वाचस्पतिर्बृहस्पतिः ॥ १०८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 र (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 स्प (wrong syllable)
genderपुंmasc.
बृहस्पतिर्यज्ञकर्त्ता स्थपतिर्गीःपतीष्टिकृत् ॥ १३६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
इल्वला इल्वकास्तास्युरिल्वुला इति कुत्रचित् ।बृहस्पतिः सुरगुरुः जीवश्चित्रशिखण्डिजः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रुधिरो लोहिताङ्गोऽथ सौम्यश्चान्द्रमसायनिः ।रौहिणेयो बुधः शक्रसचिवस्तु बृहस्पतिः ॥ १८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भृग्वङ्गिरोऽत्रिजमदग्निवसिष्ठवत्स-वत्सारकाश्यपबृहस्पतिकण्वगर्गाः ।और्वाजगृत्समदगौतमवीतिहव्य-वाधूलकुण्डिनपराशरदेवराताः ॥ २०४ ॥
वसन्ततिलका
genderपुंmasc.
पराशरव्यासशङ्खलिखितोशनसोऽङ्गिराः ।कात्यायनो याज्ञवलक्यः शातातपबृहस्पती ॥ ९२१ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 4 तप (syllable split)
genderपुंmasc.
वाचस्पतिरनिर्वापः सुराचार्यो बृहस्पतिः ।गीष्पत्यांगिरसौ चक्षाश्चारुश्चित्रशिखण्डिजः ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बृहस्पति as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश जीवजीवा तु जीवितं जीवं जीवौ कर्णबृहस्पती । जीवो वृक्षप्रभेदः स्याज्जीवा जीवन्तिकौषधी ॥ Dharaṇikośa 28.3.7
- कोषकल्पतरु इज्यस्याद्दक्षिणस्यां नरि कुम्भयोनौ पटीरवृक्षेऽथ नरीज्य उक्तः । बृहस्पतौ संगमवाचकश्च स्त्रियां तु दाने मखपूजयोश्च ॥ ४९ ॥ Koṣakalpataru 6.26.49
- कोषकल्पतरु जीवबृहस्पतौ प्राणभृति त्रिषु स्यात् स्त्रियां तु मौर्वीक्षितिजीवनीषु । तथा वचायामपि शिञ्जितेऽथ भावस्तु जन्तौ विबुधेऽथ शीले ॥ ९७ ॥ Koṣakalpataru 6.29.97
- नानार्थार्णवसंक्षेप गुरुगुरुर्बृहस्पतौ बुद्धमुनौ पित्रादिके तथा । पुरोहिते च गोधूमेऽप्युपनीत्यादिकारिणि ॥ ३५८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.358
- नानार्थार्णवसंक्षेप चारुचान्द्री स्त्री पौर्णमास्यां स्याच्चन्द्रसम्बन्धिनि त्रिषु । चारुर्बृहस्पतौ पुंसि चन्द्रिकायां तु सा स्त्रियाम् ॥ ४१३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.413
- नानार्थार्णवसंक्षेप वृषबृहस्पतौ बलीवर्दे धर्मे पुंसि पुरन्दरे । राशौ च वृषभाभिख्ये पठ्यते बलकर्णयोः ॥ १२७५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1275
- नानार्थार्णवसंक्षेप अङ्गिरस्बृहस्पतावङ्गिरस प्रोक्तवानथ कथ्यते । अनेहा काल इन्द्रे चाप्यनेधास्त्वग्निवातयोः ॥ ११ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.11
- नानार्थार्णवसंक्षेप कनकनागकेसरधुर्धूरकिंशुकेषु बृहस्पतौ । क्लीबं तु काञ्चनेऽत्रोक्तवृक्षाणां फलपुष्पयोः ॥ ३०६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.306
- नानार्थार्णवसंक्षेप दीदिविदीपिक्रियायां त्रिषु तु दीपनी दीप्तिसाधने । दीदिविस्तु पुमान् स्वर्गे पावके च बृहस्पतौ ॥ ९३६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.936
- नानार्थार्णवसंक्षेप धिषणधिषणे इति रोदस्योर्धिषणन्तु बृहस्पतौ । ना क्ली तु धीवरं काललोहे जात्यन्तरे पुनः ॥ ९८६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.986
- नानार्थार्णवसंक्षेप विश्वरूपविश्वम्भरा पृथिव्यां स्त्री ना तु विष्णौ हुताशने । विश्वरूपो महादेवे वासुदेवे बृहस्पतौ ॥ ५६१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.561
- शब्दरत्नावली गोविन्दकपर्दाः स्यात्पशुपतिजटाजूटे वराटके । कर्णान्दु कर्णयाक्ष्यान्तु स्त्रियामुत्क्षिप्तिकासु च ॥ कामदा स्त्री कामधेनौ वाच्यवत्कामदातरि । कुमुदं कैरषे रक्तपद्मे पुंसि तु दिग्गजे ॥ नागे वानरभेदे स्त्रीगर्भ्भायां कुम्भिकौषधौ । गोष्पदं गोपदच्छिद्रे तथा गोगतिगोचरे ॥ गोविन्दस्तु गवाध्यक्षे केशवे च बृहस्पतौ ॥ Śabdaratnāvalī 7.18.13
- शब्दरत्नाकर जीवगवाक्षानाययोर्जालं क्षारके कपटे गणे । जरठे देशभेदे च जीनो बुद्धार्हतोर्जिनः प्राणिनि त्रिषु जीवः स्यात् पुंसि जन्तौ बृहस्पतौ ॥ १९२४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1924
- तन्त्राभिधान टदक्षाङ्गकार्द्धचन्द्रौ च जरा भूतिः पुनर्भवः । बृहस्पतिर्धनुश्चित्रा प्रमदा विमला कटिः ॥ ९० ॥ Tantrābhidhāna 2.28.90