कुत्सित
kutsitaवि · adj.In 14 kośas: 11 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 36 as a meaning of another word.
गुणोपसर्जनोपाग्र्याण्यप्रधानेऽधमं पुनः ॥ १४४१ ॥निकृष्टमणकं गर्ह्यमवद्यं काण्डकुत्सिते ।अपकृष्टं प्रतिकृष्टं याप्यं रेफोऽवमं ब्रुवम् ॥ १४४२ ॥खेटं पापमपशदं कुपूयं चेलमर्व च ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ति (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 प (wrong syllable)
genderविadj.
निकृष्टप्रतिकृष्टार्वरेफयाप्यावमाधमाः ।कुपूयकुत्सितावद्यखेटगर्ह्याणकाः समाः ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कद्वदो गर्ह्यवादी स्यात्कट्वरः कुत्सितो भवेत् ।प्रकाण्डोद्धौ प्रशंसायामाक्षेपे हतकः स्मृतः ॥ ३७८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कुपूयकुत्सितावद्यखेटगर्ह्याणका अपि ।स्युर्वाच्यलिङ्गा मलिनं कल्मषं च मलीमसम् ॥ १०४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
द्वयहीनं त्वप्रधानमुपसर्जनमित्यपि ।निकृष्ट-प्रतिकृष्टापकृष्ट-याप्यावमाधमाः ॥रेप-रेफ-कुपूयार्व-कपूयावद्य-गर्हिताः ।गर्ह्य-कुत्सित-खेटापसद-चेल-ब्रुवाणकाः ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
प्रकाण्डतल्लजेत्यादिशब्दा ज्ञेया यथायथम् ।अप्रधानाधमे गर्ह्यमणकं कुत्सितं पुनः ॥ ३३० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अवद्यः कुत्सितो नीचोऽप्यधमः पण्ड इत्यपि ।निरर्थके तु किंपाकः किञ्जोलञ्जः कुटिप्रियः ॥ ६८२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अधममणकं गर्ह्यं निकृष्टं काण्डकुत्सिते ।अवद्यमपकृष्टञ्च प्रतिकृष्टं ब्रुवं पुनः ॥ २६२० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 म (wrong syllable)
genderविadj.
अधमस्तु निकृष्टोऽर्वा कुपूयः कुत्सितोऽवमः ।खेटगर्ह्यावद्ययाप्या अणकः रेकरेपसौ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
प्रतिकृष्टनिकृष्टार्वरेफगर्ह्याधमावमाः ।कुपूयः कत्सितः खेटो याप्योऽवद्योज्वरोऽणकाः ॥ १५८३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.doubtful
गर्ह्येऽपकृष्टचेलार्वरेफयाप्याधमावमाः ।प्रतिकृष्टावद्यखेटनिकृष्टाणककुत्सिताः ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कुत्सित as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् रेफरवर्णे पुंसि रेफः स्यात्कुत्सिते वाच्यलिङ्गकः ॥ १३२ ॥ Amarakośa 3.3.132
- नामलिङ्गानुशासनम् अधमवामौ वल्गुप्रतीपौ द्वावधमौ न्यूनकुत्सितौ । Amarakośa 3.3.276
- धरणिकोश खेटकोटिरश्रौ प्रकर्षे च संख्याचापाग्रयोरपि । खेटः कफे ग्रामभेदे कुत्सिते चर्मनन्दके ॥ Dharaṇikośa 10.2.5
- धरणिकोश अर्वत्अर्हंस्तु बुद्धे पूज्ये च पतन्पक्षिणि पातुके । कुर्वन्कर्मकरे भृत्ये अर्वन्स्यात्कुत्सिताश्वयोः ॥ Dharaṇikośa 15.1.14
- धरणिकोश अर्वन्वृषा कर्णे महेन्द्रे स्यादर्वा च कुत्सिताश्वयोः । वाजी हये खगे बाणे गोमी गोमानुपासकः ॥ Dharaṇikośa 19.1.8
- धरणिकोश याप्ययाप्यं कुत्सितमिच्छन्ति याप्यं स्याद्यापनीयकम् । संख्यं युद्धे च संख्या स्यादेकत्वादिविचारयोः ॥ Dharaṇikośa 25.2.14
- धरणिकोश वाच्यवाच्यं वक्तव्यमित्येते वर्तेते प्रतिपादने । वाचार्हे कुत्सिते हीने दूषणे चापि कीर्त्यते ॥ Dharaṇikośa 25.3.15
- कोषकल्पतरु कुभूमौ स्त्रियां कुस्त्रिषु कुत्सिते स्यात् Koṣakalpataru 6.1.2
- कोषकल्पतरु किष्कुकिष्कुः प्रकोष्ठेऽपि करे वितस्तौ द्वयोस्त्रिलिङ्गस्तु स कुत्सिते स्यात् । स्त्री कूपनेमौ वहिः ( ? )पृष्ठवंशा धरे त्रये च त्रिकमामनन्ति ॥ १२ ॥ Koṣakalpataru 6.1.12
- कोषकल्पतरु पित्सत्गर्मुत्स्वर्णलतार्थकोऽपि मिथुने भूभृन्नृपेऽद्रौ मतः । पित्सन्पक्षिणि नान्यवत्तु पतनेच्छौ कुत्सिते त्वन्यवत् । कुर्वत्कर्मकरेऽथ पुंसि तिल[296a]के श्रीमान्मनोज्ञेऽन्यव- ल्लक्ष्मीवत्यपि चार्वती तु हयिकायां कुम्भदास्यामपि ॥ २५ ॥ Koṣakalpataru 6.16.25
- कोषकल्पतरु अर्वन्अर्वा हयेऽथ त्रिषु कुत्सिते स्या- द्वृषा महेन्द्रेऽपि च कर्ण उक्तः । यक्ष्मा क्षये स्यादपि रोगमात्रे युवा वयःस्थे बलिनि स्वभावे ॥ ८८ ॥ Koṣakalpataru 6.21.88
- कोषकल्पतरु रेफरेफो रकारे त्रिषु कुत्सिते स्या- च्छफोऽस्त्रियां गोप्रभृतेः खुरे च ॥ २४ ॥ Koṣakalpataru 6.23.24
- कोषकल्पतरु कट्वरकट्वरस्तक्रके कुत्सिते वाच्यवत् चत्वरं स्थण्डिले चाङ्गनेऽध्वश्लिषि । कर्बरो द्वीपिनि स्यात्तथा राक्षसे छित्वरश्छेदनद्रव्यधूर्त्तारिषु ॥ २९ ॥ Koṣakalpataru 6.27.29
- नानार्थार्णवसंक्षेप वाच्यव्यग्रस्तु विगताग्रे च व्यापृताकुलयोरपि । वाच्यस्तु कुत्सितेऽधीने विहीने वदितव्यके ॥ २३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.4.23
- नानार्थार्णवसंक्षेप अर्वन्पुंश्चल्यामसती स्त्री स्यादर्वा तु त्रिषु कुत्सिते । अश्वे द्वयोः पुमांस्तु स्यादशनौ च मुनौ तथा ॥ ६० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.60
- नानार्थार्णवसंक्षेप काण्डक्ली तु ताम्रेऽथ काण्डोऽस्त्री दण्डे नाले जले शरे । शक्तिसंज्ञबले वर्गे स्तम्बेऽध्याये च कुत्सिते ॥ १९० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.190
- नानार्थार्णवसंक्षेप ऌएटअजयस्तु मृगव्ये च भेद्यलिङ्गं तु कुत्सिते । खेयं तु परिखायां क्ली खनितव्ये त्र्यथो नरि ॥ ३२२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.322
- नानार्थार्णवसंक्षेप पापपापस्तु कुत्सिते क्रूरे त्रिषु क्लीबं तु दुष्कृते । विभीतकफले चाथ विभीतकतरौ पुमान् ॥ ७५२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.752
- नानार्थार्णवसंक्षेप रेपरेफस्तु पुंसि मूर्धन्यान्तःस्थावर्णे त्रि कुत्सिते । स्तोतर्यप्यथ रेणुः स्त्री हरेण्वाह्वयभेषजे ॥ ११२१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1121
- नानार्थार्णवसंक्षेप वक्तव्यवर्णाटो गायने चित्रकरे स्त्रीकृतजीवने । वक्तव्यः कुत्सिते नीचेऽप्यधीनकथनीययोः ॥ ४८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.48
- नानार्थार्णवसंक्षेप एडकत्रिः कुत्सितादिबधिरे नाराचे पुनरेषणः । नाराच्यां त्वेषणी स्त्री स्यात् कुस्तुम्बुर्यां तु सैषणा ॥ २९२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.292
- नानार्थार्णवसंक्षेप कुणपनेत्ररोगविशेषे च फले च रभसोऽपठीत् । कुणपस्तु क्रिमौ द्वे स्यात् कुत्सिते भेद्यलिङ्गकः ॥ ५०० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.500
- नानार्थार्णवसंक्षेप कुमारअश्वानुचारके चापि युवराजे मृतावपि । कुत्सितायां द्वयोस्तु स्याद् बाले स्त्रीपुंसयोः पुनः ॥ ५१४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.514
- शब्दरत्नावली काण्डकाण्डं बाणे तरुस्कन्धे स्तम्बे नीचेऽपि कुत्सिते । नाडी व्रणान्तरे वृक्षभेदे महसि न स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.13.3
- शब्दरत्नावली कृपणकुर्वाणः कारके भृत्ये कृपणः कुत्सिते कृशे । कृमौ तु कृपणः पुंसि चान्यत्र द्वितये त्रिषु । कृपाणः पुंसि खङ्गे स्याच्छुरिकायामपि स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.31
- शब्दरत्नावली अर्वन्अर्थी च सेवके पुंसि याचके च विवादिनि । अर्वा तु घोटके पुंसि कुत्सिते वाच्यलिङ्गकः ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.34
- शब्दरत्नावली रेफरेफो रवर्णे रागे च कुत्सितेऽपि च वाच्यवत् । शफं विटपिमूले स्याद्गवादीनां खुरेऽपि च । शिफा सरिज्जटामांसीजनयित्रीजटासु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.22.3
- शब्दरत्नावली वाच्यलयः सङ्गीतसाम्ये स्यात्संश्लेषणविनाशयोः । लक्ष्यं शरव्ये क्लीबं स्यादपदेशेऽपि कीर्त्यते ॥ व्रज्या पर्यटने वर्गे प्रस्थाने संगतेऽपि च । वाच्यं हीने कुत्सिते स्याद्वचनार्हे तु वाच्यवत् ॥ वन्या वनाम्बुसन्दोहे वन्यं बनभवे त्रिषु । विन्ध्यो व्याधाचलभिदोर्विन्ध्याचलवलीद्रुमे ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.30
- शब्दरत्नावली चित्उत्प्रश्नात्यर्थतर्केषु सन्देहेऽपि च कुत्रचित् । चित्पक्षान्तरसाकल्यप्रशंसाकुत्सितेषु च ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.25
- शब्दरत्नाकर अर्वन्हयकुत्सितयोरर्वा स्यादर्यः स्वामिवैश्ययोः । घृष्टिमूषिकयोराखुरारो भौमारकूटयोः ॥ १८७१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1871
- त्रिकाण्डशेष अर्वन्गते ज्ञातेऽप्यवसितमवन्तार्वश्वकुत्सितौ । अर्वती कुम्भदास्यश्वाऽथार्दितं प्रार्थिते हते ॥ १४६ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.146
- त्रिकाण्डशेष अर्वन्अश्वकुत्सितयोरर्वा वज्रे विद्युति चाऽशनिः । वर्णमात्रे विसर्गे चाऽभिनिष्णानोऽथ हैहये ॥ २२८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.228
- त्रिकाण्डशेष रेफस्यात्कुत्सिते रेफो रवर्णे तु पुमानऽयम् ॥ २८० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.280
- त्रिकाण्डशेष कट्वरकट्वरं कुत्सिते तक्रे किर्म्मीरौ शबलासुरौ । कपाले च कटाहे च शस्त्रभेदे च कर्परः ॥ ३४२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.342
- वैजयन्ती अर्वत्अर्हन्तौ जिनसम्मान्यावर्वन्तौ हयकुत्सितौ । अन्धोऽचक्षुस्तमोऽप्यन्धमर्चिर्भाज्वालयोर्न ना ॥ ६ ॥ Vaijayantī 6.5.6
- वैजयन्ती वाच्यकुत्सिते वाच्यवक्तव्यौ वदितव्यविहीनयोः । प्राप्तरूपोऽभिरूपश्च पण्डिते रूपवत्यपि ॥ १५ ॥ Vaijayantī 8.4.15