पादप
pādapaपुं · masc.In 17 kośas: 14 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 33 as a meaning of another word.
वृक्षोऽगः शिखरी च शाखिफलदावद्रिर्हरिद्रुर्द्रुमोजीर्णो द्रुर्विटपी कुठः क्षितिरुहः कारस्करो विष्टरः ।नन्द्यावर्तकरालिकौ तरुवसू पर्णी पुलाक्यंह्रिपःसालानोकहगच्छपादपनगा रूक्षागमौ पुष्पदः ॥ १११४ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
वृक्षो महीरुहः शाखी विटपी पादपस्तरुः ।अनोकहः कुटः शालः पलाशी द्रुद्रुमागमाः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वृक्षोंऽह्रिपः क्षितिरुहः शिखरी च शाखी,शालो वनस्पतिरगो विटपी कुठश्च ।अद्रिः कुजस्तरुरनोकह इत्यभिन्नाः,शब्दा द्रुविष्टरनगद्रुमपादपाश्च ॥ १७७ ॥
वसन्ततिलका
genderपुंmasc.
रजताद्रिस्तु कैलासो हराद्रिरिति कथ्यते ।अङ्घ्रिपः पादपो वृक्षः कुजः शाखी वसुर्द्रुमः ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वह्निपर्यायजन्मार्थो जन्तुरारोहकस्तरुः ।कारस्कर उरुर्द्वीपः पादपो विष्टर स्थिरः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
फलदो भूरुहो भूजस्तरु-जर्ण-पलाशिनः ।सालः स्थिरः पुलाकी च रुह्वानोकह-पादपौ ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पादपीठं फलहकः पादपः पादुकापि च ।आसन्दी वेत्रपीठं स्याल्लोचकं कज्जलाञ्जने ।दीपोऽस्त्रियां प्रदीपश्च दशाकर्षी दशेन्धनः ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अनोकहस्तरुः शाखी विटपी फलिनो नगः ।द्रुमोऽङ्घ्रिपः फलेग्राही पादपोऽगो वनस्पतिः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विटपी पादपश्चाद्रिर्द्रद्रुमौ विष्टरः कुठः ।वसुर्जर्णहरी सालोऽनोकहोऽगोऽपि पुष्पदः ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तरुर्महीरुहो वृक्षः पादपो विटपी कुटः ।पलाशी मूलपः शालो दुर्द्रुमो वल्लरीपतिः ॥ १४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वृक्षो द्रुमस्तरुः शाखी पादपश्च महीरुहः ।अनोकहोंऽह्रिपः सालः पलाशी विटपी कुटः ॥ १४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पादपः पुष्पदः पर्णी विटपी विष्टरस्तरुः ।शालः सालः पलाशी च पुलाकी फलदो वसु ॥ १९५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वृक्षः शाखी द्रुमो गच्छः पलाशी विटपी तरुः ।महीरुहो विष्टरः स्याद् महीरुट् पादपः कुचिः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पादपवृक्षपलाशिद्रुमतरुकुटविटपिशाखिनगसालाः ।अगमो द्ररगो भूरुट् कुजोऽनोकह इत्यपि ॥ ४३९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
अर्केऽनले स्यादुषपोऽथ मान-भेदे मुनौ ना कुटपस्तथैव ।स्यान्निष्कुटेऽथो कुतपः स्त्रियां नदिनाष्टमांशे च[26b]कुशे च वाद्ये ।स्यात्कम्बलेऽजस्य पुमांस्तु सूर्येस्वसुश्च पुत्रेऽ प्युलपस्तु न स्त्री ।वीरुद्गतो ना तु मृदौ तृणे स्या-च्चन्द्रे पुमान्स्यादुडुपः प्लवेऽस्त्री ।विटाधिपे ना विटपोऽस्त्रियां तुस्कन्धोर्ध्वशाखासु तरोस्ततौ च ।स्यात्पल्लवे चाथ निशाचरे नास्याद्रक्तपः स्त्री नुवि( ? )पादपस्तु ।स्यात्पादपीठे च तरौ च पुंसिस्त्री पादुकायां महिषे त्वनूपोऽम्बुप्रायदेशे तु विशेष्यलिङ्गः ।स्यात्पूतिगन्धे कुणपः शवेऽस्त्रीन स्त्री तथावाप इहालवाले ॥ १३ ॥
इन्द्रवज्राtwo metres in one versenearly इन्द्रवज्रा: pāda 2, syllable 1 दि (wrong syllable)
पादप as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश अगस्तिस्तिमितो निश्चले क्लिन्ने आदृतः सादरेऽर्चिते । गभस्तिः किरणे सूर्ये अगस्तिः पादपे मुनौ ॥ Dharaṇikośa 15.1.17
- धरणिकोश मदनमदनः पादपे कामे मधूच्छिष्टवसन्तयोः । शकुनो विहगे ज्ञेयः शकुनः शुभशंसकः ॥ Dharaṇikośa 19.2.32
- धरणिकोश स्यन्दनराधनं तोषणे प्राप्तौ साधने राधनं विदुः । स्यन्दनं क्षरणे नीरे स्यन्दनौ रथपादपौ ॥ Dharaṇikośa 19.2.47
- धरणिकोश विष्टर[81] ईश्वरो विभवे चार्थप्रभौ संभाविते नरे । विष्टरः कुशमुष्टौ स्यात्पीठपादप्रभेदयोः ॥ Dharaṇikośa 26.2.34
- धरणिकोश तमालकोमलं मृदुले तोये निस्तलं वर्तुले चले । उज्ज्वलौ दीप्तशृङ्गारौ तमालौ खड्गपादपौ ॥ Dharaṇikośa 27.1.7
- धरणिकोश नीलनीलः कपीश्वरे शैले कृष्णे नीलं तु पादपे । कूलं स्थाने प्रदीप्ते च भागे सैन्यस्य पश्चिमे ॥ Dharaṇikośa 27.2.6
- कोषकल्पतरु अशोकयोषिति कटुरोहिण्यां साधारण्येन पादपे क्लीबे । आलोको वन्द्युक्ता- वुद्द्योते दर्शने पुंसि ॥ ७१ ॥ Koṣakalpataru 6.1.71
- कोषकल्पतरु स्यमिकाधूर्ताद्रिद्रुप्रभेदेषु शरभे च नृलिङ्गका । स्यमिका स्यान्नीलिकायां नाकुपादपयोर्नरि ॥ २३ ॥ Koṣakalpataru 6.1.23
- कोषकल्पतरु पर्वतअसृजि च घुसृणे च तैलपर्ण्यां कुमलयजे परवत्स वर्णभेदे । सुरमुनिभिदि पादपे च शैले शकझषभिद्यपि पर्वतो मतो ना ॥ २ ॥ Koṣakalpataru 6.16.2
- कोषकल्पतरु पिण्डारमत्तद्विपे स्याद्वहनेऽथ दीने पिण्डार उक्तो नरि निन्दनेऽपि । स्यात्सैरिभीरक्षिति पादपेऽथ तुषारमस्त्री तुहिने जलस्य ॥ ४५ ॥ Koṣakalpataru 6.27.45
- नानार्थार्णवसंक्षेप इन्द्रइन्द्रः पुरन्दरे सूर्ये सूर्येषु द्वादशस्वपि । विशेषतः स्यादेकस्मिन् परमात्मनि पादपे ॥ १४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.14
- नानार्थार्णवसंक्षेप जर्णजर्णो ना पादपे चन्द्रे कर्वे पक्षिणि तु द्वयोः । त्रिषु वृद्धेऽथ जर्तो ना स्वाङ्गे प्रजननाह्वये ॥ ४६२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.462
- नानार्थार्णवसंक्षेप तनुअसृग्धरायां लग्नाख्यराशौ वपुषि सा पुनः । तन्वीति पिप्पलीसंज्ञभेषजे ना तु पादपे ॥ ५१० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.510
- नानार्थार्णवसंक्षेप पीलुपीतुर्ना भास्करे बालघृतपानार्थभाजने । चक्षुषि द्वे तु विहगे पीलुस्तु नरि पादपे ॥ ७८० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.780
- नानार्थार्णवसंक्षेप पूषक्रमुकेऽद्रौ च केचित् तु पूगीमर्थेऽत्र मन्वते । स्त्रियां तस्य फले क्लीबं पूषस्तु नरि पादपे ॥ ८०४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.804
- नानार्थार्णवसंक्षेप वसुपादपे पीतमुद्गे चारत्निसंज्ञप्रमाणके । आदिक्षत्त्रियभेदे च देवभेदेष्वथ त्रिषु ॥ १२०४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1204
- नानार्थार्णवसंक्षेप शोणशिखासम्बन्धिनि पुनस्त्रिरथो शोणवाङ् नरि । हिरण्यबाहुसंज्ञे स्यान्नदभेदेऽपि पादपे ॥ १४३१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1431
- नानार्थार्णवसंक्षेप विद्रुमविदुलस्तु भवेदम्बुवेतसे वेतसेऽप्यथ । विद्रुमः पादपे च स्याद् प्रवालेऽप्यजयः पुनः ॥ १९९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.199
- नानार्थार्णवसंक्षेप कफेलूरथादीनां युगे चाथ कफेलू ः पुंसि पादपे । श्लेष्मातकसमाख्येऽथच्छादिषेयतृणे स्त्रियाम् ॥ ४२४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.424
- नानार्थार्णवसंक्षेप क्षीरिकाराजिलाह्वयसर्पे द्वे क्षीरिका तु स्त्रियामियम् । दुग्धिकासंज्ञकस्तम्बे फलाध्यक्षाख्यपादपे ॥ ४९१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.491
- नानार्थार्णवसंक्षेप कुमुदारामायणकथायां स्त्री पुनः कट्फलसंज्ञके । पादपे कुमुदा ब्रूते पुनर्गम्भारिकाह्वये ॥ ५१२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.512
- नानार्थार्णवसंक्षेप ?पादपे रभसोऽथ द्वे कुमुखः सूकरे त्रि तु । कुत्सितास्ये कुमारस्तु स्कन्दे ना वरुणद्रुमे ॥ ५१३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.513
- नानार्थार्णवसंक्षेप गरलकुमुदे रभसस्त्वाह श्वेते कुमुद इत्यदः । रूप्ये च गरलं तु क्ली विषे पुंसि तु पादपे ॥ ६५० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.650
- नानार्थार्णवसंक्षेप तर्कारविडङ्गे च स्त्रियां तु स्यात् पिप्पल्यां तण्डुलाथ ना । तर्कारः पादपे तक्रे नवनीतेन संयुते ॥ ८२८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.828
- नानार्थार्णवसंक्षेप पलाशिन्शत्रौ स्याद्भेद्यलिङ्गं तु प्रतियोगिनि ना पुनः । पलाशी पादपे द्वे तु राक्षसे भेद्यवत् पुनः ॥ ११२३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1123
- नानार्थार्णवसंक्षेप वरणभेद्यवद्घातके ना तु वरणः पादपान्तरे । तिक्तशाकाह्वये चैव प्राकारे चैव नृप्यदः ॥ १६२६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1626
- नानार्थार्णवसंक्षेप सुपार्श्वबीजपूर इति त्रिस्तु बहुव्रीहावथो पुमान् । सुपार्श्वो गर्दभाण्डाख्यपादपे सम्प्रकीर्तितः ॥ १९७८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1978
- नानार्थार्णवसंक्षेप वह्निगर्भलक्ष्मीपतिर्नृपे विष्णौ लोकपालस्तु राजनि । इन्द्रादौ वह्निगर्भस्तु समुद्रे पादपेऽपि च ॥ १०४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.104
- नानार्थार्णवसंक्षेप एकाक्षीलपाठायां ना तु विख्याते शिवमल्लीति पादपे । एकादशस्तु त्रिष्वेकादशानां पूरणे भवेत् ॥ १२३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.123
- नानार्थार्णवसंक्षेप ऐरावतआपादितैणभावे च क्ली त्वेणीकरणेऽथ ना । ऐरावतो महेन्द्रस्य कुञ्जरे पादपान्तरे ॥ १२७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.127
- शब्दरत्नावली अगअगो नगश्च धरणीधरपादपयोः पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.2
- शब्दरत्नाकर अगस्त्यअयाचिते जले मोक्षे त्रिषु स्यात् स्वादुनित्ययोः । अप्पती वरुणाम्भोधी अगस्त्यौ मुनिपादपौ ॥ २०३७ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2037
- वैजयन्ती करीरकरीरो ना घटे न स्त्री पादपे वैणवांकुरे । करेणुस्तु करिण्यां स्त्री कर्णिकारे गजे च ना ॥ १९ ॥ Vaijayantī 7.5.19