मुद्ग
mudgaपुं · masc.In 18 kośas: 17 synonym verses, 7 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
महाबुसो हायनश्च माषस्तु मलदो बली ।मुद्गस्तु प्रथनो लोह्यः पीतेऽस्मिन् वसुखण्डिकः ॥ २६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मुद्गे स्यात्पिसडो मन्थः तुवर्यां कन्दको मतः ।कुलत्थे कुडुरित्युक्तस्तिलः स्नेहफलः स्मृतः ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अस्त्री कणिशकिंसारु सस्यशूकं नपुंसकम् ।अथ स्याच्छिम्बिजं मुद्गः सूपमुख्यो रसोत्तमः ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्थालीबिल्यास्त्रिषु स्थालीबिलीयाः कलमादयः ।आबर्हिमूला शाल्या स्यान्मूल्याः स्युर्भेद्यलिङ्गकाः ।तन्दुलोऽवहतव्रीहिगर्भो मुद्गस्तु शारदः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मांसाभिधानं विवराभिधानं च तीर्थतुण्डे च नपुंसके विद्धि जानीहि । यथा मांसं पलं पललं क्रव्यमित्यादि । इदं विवरं बिलं छिद्रं रन्ध्रं कुहरं सुषिरमित्यादि । इदं तीर्थं पुण्यस्थानम् । तुण्डं वक्त्रम् । यवमाषाद्या व्रीहयः पुंसि । यथा इमे माषाः मुद्गाः कुलत्थाः सोष्टाः गोधूमाः तिलाः कलापाः मसूराः सर्षपाः । प्रियङ्गवश्च स्त्रियामेव । इमाः प्रियङ्गवः ।पल्लव उक्तः पुंसि नपुंसके किसलयं स्त्रियां लाक्षा ।ऋग्रोचना पिडका कण्डूः क्षपा चैव ॥ ५७ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
मुद्गे तु प्रथनो लोभ्यो बलाटो हरितो हरिः ।पीतेऽस्मिन् वसुखण्डीरप्रवेलजयशारदाः ॥ ३९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
माषस्तु मलदो मांसं घरी बीजवरो बली ।मुद्गस्तु प्रथनो लोह्यो बलाङ्गो हरितो हरिः ॥ २०९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सतीनककलायौ तु चणको हरिमन्थकः ।बलाटः प्रथनो लोभ्यो मुद्गस्तु हरितो हरिः ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मसूरो मृदुलो वाती मुद्गो हव्योऽज्ञभूर्लघुः ।आढकी वातकी धन्या मारीचश्चणकः पुटी ॥ २५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एतन्नामानि मन्यन्ते माषस्य हि महीतले ।पुनर्मुद्गो बलाटश्च प्रथनो हरितो हरिः ॥ २११२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शालिषष्टिकमुद्गादिबीजैरुत्पद्यते सदा ।तृणभूच्छत्रनामादिः सम्मूर्छज उच्यताम् ॥ २१६५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बलात्मको हारिनामा वासस्तो (?) मुद्ग इत्यपि ॥
genderपुंmasc.
व्रीहिश्यामाकगोधूमयवमुद्गतिलाणवः ।माषप्रियङ्गुनीवारकोरदूषमसूरकाः ।गवीधुका कुलित्थश्च यज्ञीयास्ते चतुर्दश ॥ ११८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्वौ तु वन्ध्ये तिले स्यातां पिञ्जपेजौ तिलात् परौ ।मुद्गो बलाङ्गः पीतेऽस्मिन् वसुखण्डीरशारदाः ॥ १४२३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ऋणमुक्तिर्विगणनं क्षेत्रं वारटमुच्यते ।हलिर्बृहद्धले मुद्गो हरिनामा वनाखुकः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मुद्गस्तु प्रथनो लोभ्यो बलांगो हरितो हरिः ।पीतेऽस्मिन्वसुखण्डीरप्रवेलजयशारदाः ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मुद्ग as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश आस्फोटनआतञ्चनं प्रतीवापजवनाप्यायनार्थकम् । आस्फोटनं स्मृतं मुद्गे आस्फोटनं विकासने ॥ Dharaṇikośa 19.2.82
- कोषकल्पतरु शारदस्वरे निषादः श्वपचे प्रसाद- स्त्वनुग्रहे काव्यगुणे प्रसत्तौ । स्वाच्छ्ये नवे च प्रतिभेऽप्यधृष्टे पीते तु मुद्गे नरि शारदः स्यात् । स्त्री सप्तप[5b]र्णेऽम्बुकणागतश्च स्याद्दारदः पारदहिङ्गुलार्थः । विषेऽप्यथो सर्पिषि तोयदं स्या- न्ना मुस्तके वारिधरेऽपि तद्वत् ॥ ३४ ॥ Koṣakalpataru 6.19.34
- नानार्थार्णवसंक्षेप लोभ्यलोपा लोभ्यं त्वारकूटे क्ली ना मुद्गे त्रिषु त्वयम् । लोभनीयेऽथ लौहं स्याल्लोहसम्बन्धिनि त्रिषु ॥ ११४८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1148
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्रथनमुद्गे क्लीबं तु विसृतावना तु स्याद्विसारणे । प्रकाशनायां प्रथना क्लीबं तु प्रधनं युधि ॥ १११४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1114
- नानार्थार्णवसंक्षेप हरितआढकीति नपि त्वेतत् सौराष्ट्रं कांस्यसंज्ञके । लोहेऽथ हरितः पुंसि स्यान्मुद्गऋषिभेदयोः ॥ २०१५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.2015
- शिवकोष वासन्तवासन्ती प्रहसन्यां माधव्यां बालपुष्पायाम् । कुम्भ्यामथ वासन्तः श्रीमदशोकाक्षमुद्गचूतेषु ॥ १९६ ॥ Śivakoṣa 12.2.196
- शिवकोष शरदशरदो मुस्तके मुद्गे काशे ब्राह्म्यां तु शारदा । Śivakoṣa 14.2.7