कुङ्कुम

कुङ्कुम as a meaning in nānārtha verses

• धरणिकोश वाह्लीकद्रावका हृदयग्राहिपाषाणद्रवकारकाः । वाह्लीकस्तुरगे देशे वाह्लीके हिङ्गुकुङ्कुमे । जातकः कथितो जातः कारण्डी चापि जातकः ॥ Dharaṇikośa 1.2.26
• धरणिकोश अग्निशिखव्याघ्रनखः समाख्यातः कन्दगन्धप्रभेदयोः । अग्निशिखं कुङ्कुमं स्यादग्निशिखा तु लाङ्गली ॥ Dharaṇikośa 2.2.9
• धरणिकोश संकोचनाराचा लौहबाणा स्यु [र्नाराचो जलहस्तिनि?] । संकोचं कुङ्कुमं प्रोक्तं संकोचो मीनबन्धयोः ॥ Dharaṇikośa 5.2.7
• धरणिकोश रोहितरोहितो हरिणमीनमेदयोः प्लीहशत्रुविटपी च रोहितः । रोहितं तु ऋजुशक्रकार्मुके कुङ्कमे सृजि च रोहितं स्मृतम् ॥ Dharaṇikośa 15.3.28
• धरणिकोश लोहितलोहिते रुधिरकुङ्कुमे स्मृते लोहितौ नदविशेषभूमिजौ । लोहितं क्षतजतुल्यवर्णके लोहितश्च भुजगेऽसुरान्तरे ॥ Dharaṇikośa 15.3.29
• धरणिकोश पिशुनपिशुनो नारदः प्रोक्तः पिशुनौ खलसूचकौ । पिशुना कथिता पृक्का पिशुनं कुङ्कुमं स्मृतम् ॥ Dharaṇikośa 19.3.13
• धरणिकोश रुधिररुधिरः स्यान्महीपुत्रे रुधिरं कुङ्कुमासृजोः । मकरो जलचरे राशौ निधिभेदे च कीर्तितः ॥ Dharaṇikośa 26.2.26
• धरणिकोश काश्मीरकाश्मीरं पौष्करं मूलं काश्मीरं कुङ्कुमादिकम् । सौवीरं काञ्चिके देशे उद्योते चाञ्जनाश्रुणि ? ॥ Dharaṇikośa 26.2.63
• धरणिकोश वरवरः श्रेष्ठे जामातरि परिवृतौ साधु च वरं वरोऽभीष्टे देवासुरमभिहितं कुङ्कुममपि । वरीमिन्दीवर्यामभिदधति षिङ्गेऽपि च वरं मनागिष्टे यत्स्याद्वरमथ च तच्चाव्ययमपि ॥ Dharaṇikośa 26.3.20
• धरणिकोश धीरधीरो धैर्यवति ख्यातो धीरौ मन्थरपर्वतौ । धीरं कुङ्कुममाख्यातं धीरो दक्ष उदाहृतः ॥ Dharaṇikośa 26.3.23
• कोषकल्पतरु प्रियकप्रियको[249b]नीपे मधुपे चित्रमृगे पीतसाले च । फलिनीकुङ्कुमयोश्च त्रय्यां यमको यमोत्पन्ने ॥ ३१ ॥ Koṣakalpataru 6.1.31
• कोषकल्पतरु वर्णकचारणे वर्ण[को] वर्णकं चन्दने कुङ्कुमे लेपनेऽथार्भको भेद्यवत् । बालके[निर्ध]ने[स्यात्]कृशे भ्रूणको वेत्रधारे त्रये दर्शकः शिक्षके ॥ ८३ ॥ Koṣakalpataru 6.1.83
• कोषकल्पतरु अग्निशिख[*कुङ्कुमेऽग्निशिखं] स्त्रियां तु स्याल्लाङ्गलिक्यां हुतभुक् शि[262a]खायाम् ॥ ८७ ॥ Koṣakalpataru 6.2.87
• कोषकल्पतरु वर्णक्षारे पुंस्यथ कर्ण आदिमगतो राधासुते च श्रुतौ चूर्णस्त्विन्दुपलाशिनोरथ मखे स्वर्णं तथा हेम्नि च । ********** यशःस्तुत्योः कुथायां गुणे वर्णोऽस्त्री तु विलेपनाक्षरभिदा रूपे द्विमुक्कुङ्कुमे ॥ ८ ॥ Koṣakalpataru 6.15.8
• कोषकल्पतरु रोहितहरिणझषविभेदभेदरोहि- द्रुषु नरि कुङ्कुमरक्तशक्रचापे । मिथुनयुगिह रोहितं नदे तु क्षितितनये नरि लोहितोऽप्यथास्त्री ॥ १ ॥ Koṣakalpataru 6.16.1
• कोषकल्पतरु रुधिरस्याज्झर्झरोऽस्त्री कलिकालवाची वाद्यप्रभेदे च नदान्तरे ना । अङ्गारके ना रुधिरोऽथ रक्ते- ऽन्त्येकुङ्कुमेऽग्नौ तु तथेषिरः स्यात् ॥ ५ ॥ Koṣakalpataru 6.27.5
• नानार्थार्णवसंक्षेप रुधिरअथ क्लीबेऽभिधानानि सर्वाणि कुमुदस्य हि । रजतेऽतिदिशन्त्यार्या रुधिरस्य तु कुङ्कुमे ॥ १ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.1
• नानार्थार्णवसंक्षेप घोरकष्ट इत्यपरे द्वे तु सृगाले क्ली तु कुङ्कुमे । घोलस्तु ना कपाले स्यात् क्ली दण्डाहतके तु सः ॥ ३९१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.391
• नानार्थार्णवसंक्षेप रक्तरुधिरे कुङ्कुमे ताम्रे स्त्रीपुष्पे रागवस्तुनि । पत्त्राङ्गाख्ये पुमांस्त्वेष रोहीतक इति श्रुते ॥ १०८२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1082
• नानार्थार्णवसंक्षेप वरलतामारिष इत्युक्ते चटके तु द्वयोरयम् । अथोत्तरेषु षट्सु क्ली तक्कोले कुङ्कुमेऽपि च ॥ ११५१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1151
• नानार्थार्णवसंक्षेप बाह्रवअथ बाह्रवमित्येतद्धिङ्गुकुङ्कुमयोः स्मृतम् । भस्मकं तु विडङ्गे स्याद् व्याधिभेदेऽथ भण्डनम् ॥ ६० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.60
• नानार्थार्णवसंक्षेप करटरभसोऽमुं नवश्राद्धे शब्दवेदी द्वयोः पुनः । काके दुर्दुरुटे तु त्रिः कुङ्कुमे तु नपुंसकम् ॥ ३६४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.364
• नानार्थार्णवसंक्षेप काश्मीरकाश्मीरी कृष्णवर्णायां वचायां स्यात् स्त्रियामियम् । क्ली तु पुष्करमूलाख्यभेषजे कुङ्कुमेऽपि च ॥ ४५७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.457
• नानार्थार्णवसंक्षेप कुसुम्भपर्याप्तौ मङ्गले पूर्णे स्यात् कुसुम्भं तु कुङ्कुमे । क्ली महारजतेऽप्यस्य पुनः स्तम्बे स्त्रियामियम् ॥ ४९८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.498
• नानार्थार्णवसंक्षेप गौरवगौरवं तु गुरुत्वे च कुङ्कुमे च नपुंसकम् । सम्माने च त्रिषु पुनर्गुरुसम्बन्धिमात्रके ॥ ७०० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.700
• नानार्थार्णवसंक्षेप पिण्याकश्रीपिष्टाख्ये च निर्यासे कुङ्कुमे हिङ्गुकिण्वयोः । तुरुष्काख्ये च निर्यासे यवानीतिलकल्कयोः ॥ ११६२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1162
• नानार्थार्णवसंक्षेप पिशुनमन्त्रभेदे कवचने परेषां चापवादिनि । क्लीबं तु कुङ्कुमे रूपे कपिवक्त्रे त्वभाषत ॥ ११७० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1170
• नानार्थार्णवसंक्षेप प्रियङ्गुप्रियङ्गुस्तु फलिन्यां स्त्री कङ्गुधान्ये च नप् पुनः । कुङ्कुमे पीवरं त्वेतत् स्थूले स्याद्भेद्यलिङ्गकम् ॥ ११८३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1183
• नानार्थार्णवसंक्षेप पीतनआम्रातकाख्ये क्लीबं तु हरितालेऽपि कुङ्कुमे । पीनसस्तु प्रतिश्याये नाऽथ मण्डलिसंज्ञिनाम् ॥ ११८५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1185
• नानार्थार्णवसंक्षेप बाह्लीकस्वयञ्जाततिले बाहुसम्भवे त्वभिधेयवत् । बाह्लीकं तु नपि प्रोक्तं हिङ्गुकुङ्कुमयोस्तथा ॥ १२४९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1249
• नानार्थार्णवसंक्षेप रुधिररुधिरोऽङ्गारके क्ली तु शोणिते कुङ्कुमेऽपि च । रुचिष्यं तु स्वादमाने त्रिः खद्योते पुनर्द्वयोः ॥ १५१७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1517
• नानार्थार्णवसंक्षेप सङ्कोचसङ्कोचने तु सङ्कोचः पुमान् क्लीबं तु कुङ्कुमे । सम्बाधस्तु भगे स्त्रीणां पुमान् मेढ्रे च सज्जनः ॥ १८८६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1886
• नानार्थार्णवसंक्षेप जपापुष्पकन्दुकादानदण्डे स्याच्च्युतस्य ग्रहणे(न?ऽपि) च । जपापुष्पं कुङ्कुमे स्याज्जपायाः कुसुमेऽपि च ॥ १७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.17
• नानार्थार्णवसंक्षेप पुष्परजस्कुङ्कुमे च परागेऽथ सरले देवदारुणि । पूतिकाष्ठमथो शुण्ठ्यां लशुनेऽपि महौषधम् ॥ ३८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.38
• नानार्थार्णवसंक्षेप अग्निशिखकोष्ठे यो वर्तते प्राच्यकोष्ठपङ्क्तेर्हि वास्तुनः । क्ली त्वग्निशिखमाम्नातं कुसुम्भे कुङ्कुमेऽपि च ॥ ११ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.11
• नानार्थार्णवसंक्षेप कश्मीरजकश्मीरजं कुङ्कुमे स्यात् त्रि तु कश्मीरसम्भवे । क्रमेलको द्वे स्यादुष्टे मर्त्यजात्यन्तरे तथा ॥ १५३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.153
• नानार्थार्णवसंक्षेप वासनीयव्यापादना तु न पुमान् वधे द्रोहस्य चिन्तने । वासनीयं तु शण्डे स्यात् कुङ्कुमे भेद्यवत् पुनः ॥ ५५७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.557
• नानार्थार्णवसंक्षेप लोहितचन्दनकुङ्कुमे तु विजानीयात् क्लीबे लोहितचन्दनम् । अस्त्री तु लोहिते विद्याच्चन्दनेऽथ स्त्रियां भवेत् ॥ २० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 8.20
• शिवकोष प्रियकप्राणको जीवके वोले प्रियकोऽसननीपयोः । कुङ्कुमे महिलाह्वायां पिण्याकः पुत्रपुंसकः ॥ ३४ ॥ Śivakoṣa 1.3.34
• शिवकोष पीतकतिलकल्के च बाल्हीके सूपधूपनसिल्हयोः । पीतकं गृञ्जने ताले चम्पके कुङ्कुमेऽभ्रके ॥ ३५ ॥ Śivakoṣa 1.3.35
• शिवकोष बाल्हीकबाल्हीका बाल्हिकाधान्ये क्लीबे हिङ्गुनि कुङ्कुमे । वार्ताकं त्रिषु वार्ताकौ बृहतीक्षुद्रयोः स्त्रियाम् ॥ ४९ ॥ Śivakoṣa 1.3.49
• शिवकोष अग्निशिखअग्निशिखा कलिकार्यामग्निशिखं कुङ्कुमे कुसुम्भे च ॥ ७९ ॥ Śivakoṣa 2.2.79
• शिवकोष शठकुष्ठं तु न द्वयोः पारिभाव्ये रामतृणे पुमान् । शठस्तून्मत्ततगरशङ्खाह्वाकुङ्कुमेषु च ॥ १४१ ॥ Śivakoṣa 9.1.141
• शिवकोष रोहितरोहितं कुङ्कुमे क्लीबं पुंसि रोहिणि रोहितः । लोहितं कुङ्कुमे रक्तचन्दने च कुचन्दने ॥ १९५ ॥ Śivakoṣa 12.2.195
• शिवकोष पीतनपीतनी रङ्गमालायां पीतनं पीतदारुणि । कुङ्कुमे हरिताले च पीतनस्तु कपीतने ॥ २५८ ॥ Śivakoṣa 16.1.258
• शिवकोष हरिचन्दनहरिचन्दनमस्त्री स्यात्त्रिदशानां महीरुहे । क्लीबं कुङ्कुमगोशीर्षकञ्जधूलिरणप्रिये ॥ २८७ ॥ Śivakoṣa 16.3.287
• शिवकोष जपापुष्पचन्द्रपुष्पा श्वेतसिंह्यां चन्द्रपुष्पःसमिद्वरे । जपापुष्पं कुङ्कुमे स्याज्जपायाः कुसुमेऽपि च ॥ २९३ ॥ Śivakoṣa 17.3.293
• शिवकोष अस्रअस्रस्तु वालके क्लीबं कुङ्कुमेऽभ्रं तु मुस्तके ॥ ३७० ॥ Śivakoṣa 22.2.370
• शिवकोष वेरवज्रा गुडूच्यां व्याघ्रस्तु रक्तैरण्डकरञ्जयोः । व्याघ्री निदिग्धिकायां च वेरं वङ्गेऽपि कुङ्कुमे ॥ ३८८ ॥ Śivakoṣa 22.2.388
• शिवकोष काश्मीरभूतावसे च काश्मीरं कुङ्कुमे पुण्यसागरे । कुमारी तरणीवन्ध्यावनमाल्यसहासु च ॥ ३९६ ॥ Śivakoṣa 22.3.396
• शिवकोष रुधिरमन्दारः पारिभद्रेऽर्कपर्णे देवमहीरुहे । रुधिरा रोचनायां च रुधिरं कुङ्कुमेऽसृजि ॥ ४०९ ॥ Śivakoṣa 22.3.409
• शिवकोष कीलालस्त्री रम्भाभूमिकन्दल्योः काकोली न स्त्रियां विषे । काणायां स्त्र्यथ कीलालं कुङ्कुमे वालकेऽपि च ॥ ४५३ ॥ Śivakoṣa 23.2.453
• शब्दरत्नावली प्रियकपक्षिभेदे शशाङ्के च प्रियङ्गौ कुङ्कुमेऽपि च । पिण्याकस्तिलकल्केऽस्त्री वाह्लीक हिङ्गुसिह्लके ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.102
• शब्दरत्नावली अग्निशिखकोषानक्याञ्च भूदेवे विविधेऽग्निमुखः पुमान् । कुसुम्भे कुङ्कुमे दीपे बाणेऽप्यग्निशिखः मतः ॥ Śabdaratnāvalī 7.2.15
• शब्दरत्नावली शङ्कोचिशङ्कोचिः मीनभेदे स्याद्वल्के क्लीबञ्च कुङ्कुमे । सम्यग्मनोज्ञे शुद्धे तु सङ्गते चाप्यलिङ्गकम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.6.17
• शब्दरत्नावली कश्मीरजकश्मीरजारुणायां स्त्री क्लीबे कुङ्कुमकुष्ठयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.8.31
• शब्दरत्नावली रक्तरक्तस्त्रिषु लोहितानुरक्तनील्यादिरञ्जिते । क्लीबं कुङ्कमताभ्रासृक् प्राचीनामलकेषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.44
• शब्दरत्नावली रोहितरोहितं कुङ्कुमे रक्ते सरलेन्द्रशरासने । रोहित् स्त्रियां मृगीवल्लीभिदोर्दिनकरे पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.129
• शब्दरत्नावली लोहितक्लीबन्तु रक्तगोशीर्षे कुङ्कुमे चैव चन्दने । वर्द्धितं न द्वयोश्छिन्ने प्रसृते पूरितेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.131
• शब्दरत्नावली पिशुनपाचनी तु हरीतक्यां पाककारिणि वाच्यवत् । पिशुनो नारदे काके पुंसि क्लीबन्तु कुङ्कुमे ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.59
• शब्दरत्नावली पीतनपृक्कायां पिशुना स्त्री स्यात्क्रूरसूचकयोस्त्रिषु । पीतनं हरिताले च पीतदारुणि कुङ्कुमे ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.60
• शब्दरत्नावली कुचन्दनआत्मयोनिः शिवे कामे हरौ च परमेष्ठिनि । उद्वर्त्तनमुत्पतने विलेपे घर्षणेऽपि च ॥ उद्वाहनी भवेद्रज्वां द्विसीत्ये तु नपुंसकम् । उपासनं शराभ्यासे सेवनासनयोरपि ॥ कपीतनश्चलदले गर्दभाण्डे शिरीषके । आम्रातके च पूगे च मालूरेऽपि च कुत्रचित् ॥ कलापी स्यान्मयूरे च प्लक्षभूमिरुहे पुमान् । क्षौमं(?) शुद्धार्द्धजरती विधवादुर्गयोः स्त्रियाम् ॥ कुम्भयोनिर्वशिष्ठे स्याद् द्रोणेऽगस्त्ये पुमानयम् । कुचन्दनं वृक्षभेदे कुङ्कुमे रक्तचन्दने ॥ कुण्डली कुण्डलवति व्याले बर्हिप्रचेतसोः । केशरी सिंहपुन्नागनागकेशरवाजिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.105
• शब्दरत्नावली हरिचन्दनभृङ्गरोट श्रीधरे च शैले च शिवकीर्तनः । धनञ्जये हिमकरे मकरे श्वेतवाहनः ॥ कुञ्जरे धान्यभेदे च स्यात्पुमान् षष्टिहायनः । कर्पूरफेणचन्द्रेषु श्वेतधामा पुमानयम् ॥ कामुके च कलाकेलौ संप्रयोगी निगद्यते । स्वर्गद्रुमे पुमान्क्लीबं गोशीर्षे कुङ्कुमेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.138
• शब्दरत्नावली धीरधीरः स्वैरे वलयुते बुधे क्लीबन्तु कुङ्कुमे । नरं स्याद्रामकर्पूरे नार्जुने मनुजे विधौ ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.19
• शब्दरत्नावली वरपुमान् क्लीबं कुङ्कुमे स्यात्तथा श्रेष्ठे भवेत्त्रिषु । वरी स्त्रियां शतावर्यां त्रिफलायां वरापि च ॥ वरं क्लीबं मनागिष्टे कुत्रचिन्मान्तमव्ययम् । वम्रूर्विशाले नकुले महेशवह्निविष्णुषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.35
• शब्दरत्नावली वेरवेरं कामे पुमान् क्लीबं वार्त्ताकौ कुङ्कुमेऽपि च । शारिर्नाक्षोपकरणे व्यवहारान्तरेऽपि च । युद्धार्थगजपर्याणभागे शकुनिके स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.45
• शब्दरत्नावली काश्मीरकटप्रूः कौणये पुंसि हाहि(?) रुद्रेऽक्षदेवने । कन्दरं कन्दरादर्यां कन्दूरस्त्वङ्कुशे पुमान् ॥ काश्मीरं कुङ्कुमे टङ्के क्लीबं पुष्करमूलके । कावेरी पण्यनार्याञ्च सरिद्भेदहरिद्रयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.62
• शब्दरत्नावली रुधिरमुर्मुरः सूर्यतुरगे तुषाग्नौ च मनोभवे । रुधिरं कुङ्कुमे रक्ते स्यात्पुमान् मङ्गलग्रहे ॥ वटरः कुक्कुटे वेष्टे शठे चोरे च चञ्चले । वर्वरः पामरे केशे चक्रले शाकभिद्यपि ॥ पुष्पभेदे देशभेदे वर्वरा मक्षिकाभिदि । वर्करः स्याद्युवपशौ स्याच्छागपरिहासयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.97
• त्रिकाण्डशेष धीरधीरञ्च कुङ्कुममथो धरा पृथ्वी धरो गिरिः । नेत्रो नेतरि नेत्रञ्च गुणे मूले विलोचने ॥ ३५९ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.359
• त्रिकाण्डशेष वरवरो जामातरि वृतौ कुङ्कुमे च नपुंसकम् । वक्रः शनैश्चरे क्रूरे पुटभेदे तथा नृजौ ॥ ३६५ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.365
• त्रिकाण्डशेष रुधिरगमनोत्सवयोर्यात्रा रुधिरं कुङ्कुमेऽपि च । वृक्षभित्पापयो रोध्रो दैत्यभेदे मृगे रुरुः ॥ ३६९ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.369
• त्रिकाण्डशेष बेरविकारो विकृतौ रोगे विश्वकद्रू श्वभित्खलौ । बेरोऽङ्गे कुङ्कुमे बेरं वठरः शठमन्दयोः ॥ ३७३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.373
• वैजयन्ती बाह्लीकबाह्लीकं कुंकुमं हिंगु भण्डनं कवचे रणे । भूतिकं भूमिनिंबे च भूस्तृणे कत्तृणेऽपि च ॥ २६ ॥ Vaijayantī 7.3.26
• वैजयन्ती कुसुम्भकुण्डली चित्रलमृगे सर्पे कुण्डलवत्यपि । कुंकुमे महारजने कुसुंभं ना कमण्डलौ ॥ २५ ॥ Vaijayantī 7.5.25
• वैजयन्ती चन्दननखस्य शस्त्रनामान्ता नरो मार्जारसिंहयोः । कुचन्दने कुंकुमे च रक्तादेश्चन्दनायः ॥ २३ ॥ Vaijayantī 8.6.23