सार्थ
sārthaपुं · masc.In 11 kośas: 11 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
संघाते प्रकरौघवारनिकरव्यूहाः समूहश्चयःसंदोहः समुदायराशिविसरव्राताः कलापो व्रजः ।कूटं मण्डलचक्रवालपटलस्तोमा गणः पेटकंवृन्दं चक्रकदम्बके समुदयः पुञ्जोत्करौ संहतिः ॥ १४११ ॥समवायो निकुरम्बं जालं निवहसंचयौ ।जातं तिरश्चां तद्यूथं संघसार्थौ तु देहिनाम् ॥ १४१२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 कु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
निकरनिकायनिवहविसरव्रजपुञ्जसमूहसञ्चयाः,समुदयसार्थयूथनिकुरम्बकदम्बकपूगराशयः ।चयसमवायवृन्दसन्दोहसमाजवितानसंहति-प्रकरघनौघसंघसंघातव्रातकुलोत्कराः स्मृताः ॥ ६८६ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
ग्रामो विषयशब्दास्त्रभूतेन्द्रियगुणोत्तरः ।वृन्दभेदाः समैर्वर्गः संघ-सार्थौ तु जन्तुभिः ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वारुण्डः सेकपात्रे गडु-वरुण-गुण-भ्रूण-नाडीव्रणाः स्युःकर्णो वृष्णिश्च घृष्णिर्घृणिरथ वमति-ज्ञाति-पिष्टात-पोताः ।व्रातः कुन्तोऽस्त्रवाची हरिदपि पृषत-ग्रन्थिरर्थोऽतिथिः स्या-दुद्गीथो रोमन्थ-सार्थावगद-गद-मदाः कासदः कासमर्दः ॥ १६ ॥
स्रग्धराmetre not read in every linenearly स्रग्धरा
genderपुंmasc.
प्राणिनां संघसार्थौ तु निकायस्तुल्यधर्मिणाम् ।सजातीनां कुलं चैव वर्गः स्यात्सदृशां पुनः ॥ ३०६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पेटिका चक्रकं चैव वितानं मण्डलं तथा ।मार्गजन्तुव्रजे सार्थो वर्गोऽभिन्नकदम्बके ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खगव्राते तु यूथं स्यात् सङ्घः सार्थश्च देहिनाम् ।सजातीनां कुलं तेषां निकायस्तु सधर्मिणाम् ॥ २५६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वर्गः समानार्थगणैर्घटासार्थो तु जन्तुभिः ।कुलं सजातीयगणैः यूथं तिर्यग्गणैरपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तिरश्चां तु कुलं यूथमस्त्रियामथ जन्तुभिः ।सजातीयैः सार्थवर्गौ कूटोऽस्त्री राशिरुत्करः ॥ ८३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बृन्दे तिरश्चां यूथोऽस्त्री निकायस्तु सधर्मणाम् ।संघसार्थौ तु जन्तूनां वर्गस्तु सदृशां गणे ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
इत्युक्तमथ सान्त्वं क्ली सान्त्वने भेद्यवत् पुनः ।मन्वते मधुरे वाक्ये सार्थस्त्वर्थवति त्रिषु ॥ १४९४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsअर्थवत्
समूहभेदे तु पुमान् प्राणिनां साध्यवाक् तु ना ।गणदेवप्रभेदेषु रश्मौ च त्रिषु तु स्मृतः ॥ १४९५ ॥
अनुष्टुप्
meaningsप्राणिसमूह
doubtful
सार्थः संघातमात्रे स्याद्वणिगवृन्दे च पुंस्ययम् ।सिक्थं क्लीबं मधूच्छिष्टे पुमान् भक्तपुलाकके ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 द्वणि (syllable split)
सार्थ as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप आसारशक्तौ तदा स्यादाचारा स्यादासारस्तु पुंस्ययम् । सार्थे स्याद्वेगवद्वर्षे नृपाणां च सुहृद्बले ॥ २१२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.212