कुतूहल
kutūhalaक्ली · neut.In 17 kośas: 16 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
परस्परं मिथः प्रोक्तमन्योन्यमितरेतरम् ।कौतूहलं विनोदः स्यात्कौतुकं च कुतूहलम् ॥ ७२० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परिहासः परीहासो हासो हास्यं हसोऽपि च ।कौतुकं कुतुकं तुल्ये कौतूहलकुतूहले ॥ २६४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अस्त्री दम्भः कल्ककूर्चौ प्रमादोऽनवधानता ।कौतूहलं कौतुकं च कुतुकं च कुतूहलम् ॥ १२२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विकृतं तपनं मौग्ध्यं विक्षेपश्च कुतूहलम् ।चकितं हसितं केलिरित्यष्टादश शीलजाः ॥ १७४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रम्यवस्तुसमालोके लोलता स्यात्कुतूहलम् ।कौतूहलं कौतुकं च कुतुकं च विनोदकः ॥ १९२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शीवल-शीतल-शैवल-बालंनिर्मल-संकुल-पिञ्जल-मालम् ।दायुफलं सकुतूहल-फालंवार्दलपाकल-भास्मनतूलम् ॥ १२ ॥
दोधकम्
genderक्लीneut.
एते स्त्रियां भवन्ति । इयं मथुरा नगरी । तनुः शरीरम् । तनूस्तदेव । वर्त्तिनी काष्ठोद्भवं शब्दसाधनम् । सूची मूलं पापस्य । यवागूः अन्नविकारः । वर्णिः सर्णिः । निकाशा कर्षविकारः । शर्करा गुडविकारः । तर्कः पुंसि भवति । अयं तर्क ऊहः । चशब्दः पादपूरणे ।बन्धुरविषाणयोस्त्रिकं भवेत्प[ल्प]ल्वलं तृतीयं स्यात् ।शकटोशीरकुतूहलशराववृन्दानि जानीहि ॥ ८३ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
कौतूहलं च कु[84]तुकं कौतुकं तु कुतूहले ।पुलिन्दा वरुटा भिल्ला नाहलाः शबरा अपि ॥ ४३३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आश्चर्यमद्भुतं चित्रं विस्मयश्चोद्यमित्यपि ।कौतूहलं च कुतुकं कौतुकं च कुतूहलम् ॥ ८५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कौतूहलं च कौतुकं कुतुकञ्च कुतूहलम् ।विनोदश्चेति नामानि कथ्यन्ते कौतुकस्य वै ॥ १५६८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 तु (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कौतुकं कुतूकं चित्रं कौतूहलः कुतूहलम् ।अथ विभ्रम-विव्वोक-विलासाललितं तथा ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
विनोदे स्यात् कुतुकं कौतुकं च कुतूहलम् ।कौतूहलं, पापर्द्धौ तु मृगव्यं मृगया मृगः ॥ ३४९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मोहो मूर्च्छा कश्मलं च रिङ्खणस्खलने समे ।कौतुकं कुतुकं कौतूहलं चापि कुतूहलम् ॥ १०१६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सख्यं साप्तपदीनं स्यात् कौतुकं तु कुतूहलम् ।कौतूहलं विनोदश्च दुःखं पीडाव्यथार्तयः ॥ १८७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कुतूहलं प्रशस्तेऽपि खलश्चर्म्मणि चातके ।वस्त्रे निम्ने चाथ खल्लं सस्यस्थाने शठे त्रिषु ॥ ३९० ॥
अनुष्टुप्
meaningsप्रशस्त
कुतूहल as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश कौतुककौतुकं महकुतूहलयोस्तन्मङ्गलप्रमदयोश्च वदन्ति । पूर्वपूर्वमुपदेशरसेन ख्यापितेऽप्यथ च कौतुकमाहुः ॥ Dharaṇikośa 1.3.8
- नानार्थार्णवसंक्षेप कौतुककेवलत्वेऽथ कोदण्डं वेणुचापे धनुष्यपि । चापे चतुररत्नौ च कौतुकं तु कुतूहले ॥ २६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.26
- शब्दरत्नावली कौतुकख्याते कुतूहलेऽन्योन्यसमायाते च मङ्गले । विवाहसूत्रे गीतादिभोगे स्यादिह न द्वयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.61
- शब्दरत्नाकर कौतुककुतूहले हस्तसूत्रे कल्याणं हेम्नि मङ्गले । कुण्डलं कर्णभूषायां चक्रे पन्नगवेष्टने ॥ २०६४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2064
- वैजयन्ती कौतुकरतबन्धे नाट्यभेदे गीतके कर्मणीन्द्रिये । कौतुकं विषयाभोगे हस्तसूत्रे कुतूहले ॥ १० ॥ Vaijayantī 7.3.10