क
kaक्ली · neut.In 20 kośas: 36 synonym verses, 28 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
द्रुहिणो विरिञ्चिर्द्रुघणो विरिञ्चः परमेष्ठ्यजोऽष्टश्रवणः स्वयंभूः ।कमनः कविः सात्त्विकवेदगर्भौ स्थविरः शतानन्दपितामहौ कः ॥ २११ ॥धाता विधाता विधिवेधसौ ध्रुवः पुराणगो हंसगविश्वरेतसौ ।प्रजापतिर्ब्रह्मचतुर्मुखौ भवान्तकृज्जगत्कर्तृसरोरुहासनौ ॥ २१२ ॥शंभुः शतधृतिः स्रष्टा सुरज्येष्ठो विरिञ्चनः ।हिरण्यगर्भो लोकेशो नाभिपद्मात्मभूरपि ॥ २१३ ॥
metre not recognised
द्रुहिणपुंविरिञ्चिपुंद्रुघणपुंविरिञ्चपुंपरमेष्ठिन्पुंअजपुंअष्टश्रवणपुंस्वयंभूपुंकमनपुंकविपुंसात्त्विकपुंवेदगर्भपुंस्थविरपुंशतानन्दपुंपितामहपुंकपुंधातृपुंविधातृपुंविधिपुंवेधस्पुंध्रुवपुंपुराणगपुंहंसगपुंविश्वरेतस्पुंप्रजापतिपुंब्रह्मन्पुंचतुर्मुखपुंभवान्तकृत्पुंजगत्कर्तृपुंसरोरुहासनपुंशम्भुपुंशतधृतिपुंस्रष्टृपुंसुरज्येष्ठपुंविरिञ्चनपुंहिरण्यगर्भपुंलोकेशपुंआत्मभूपुं
genderपुंmasc.
नीरं वारि जलं दकं कमुदकं पानीयमम्भः कुशंतोयं जीवनजीवनीयसलिलार्णांस्यम्बु वाः संवरम् ।क्षीरं पुष्करमेघपुष्पकमलान्यापः पयःपाथसीकीलालं भुवनं वनं घनरसो यादोनिवासोऽमृतम् ॥ १०६९ ॥कुलीनसं कबन्धं च प्राणदं सर्वतोमुखम् ।
शार्दूलविक्रीडितम्
genderक्लीneut.
आपस्तोयं घनरसपयः पुष्करं मेघपुष्पं,कं पानीयं सलिलमुदकं वारि वाः शम्बरं च ।अर्णः पाथः कुशजलवनं क्षीरमम्भोऽम्बु नीरं,प्रोक्तं प्राज्ञैर्भुवनममृतं जीवनीयं दकं च ॥ ६४८ ॥
मन्दाक्रान्ता
genderक्लीneut.
शतानन्दः पद्मगर्भः पद्मयोनिः सुरेश्वरः ।सत्यलोकाधिपः शम्भुः कलापः को विरिञ्चकः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उत्तमाङ्गं शिरः शीर्षं कं शिरं मस्तकोऽस्त्रियाम् ।मूर्द्धा पुंसि च मुण्डोऽस्त्री मस्तिकोऽपि कमव्ययम् ॥ १३२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वनं पवित्रममृतं कंवलं कं कुलीनसम् ।पानीयं पिप्पलं पीथं पातालं सर्वतोमुखम् ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
द्युः कः कर्कश्च दस्मश्च शोणो धिष्ण्यश्च भास्करः ।तुत्थः श्रेष्ठश्च यज्ञश्च तमोहा हौमिरेधतुः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्पर्शनः कः समीरो यः स्पर्शनो मारुतो नभः ।वायुस्ततो मातरिश्वा हरिरात्मा वहश्च वाः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्लीबाव्ययं तु कं जोषमुपजोषमथो सुखम् ।कमव्ययं च खं शर्म सौख्यं श्वःश्रेयसं पुनः ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ब्रह्मास्त्रियां कः स एष पुमर्थः प्रकृतिः स्त्रियाम् ।स्वः षण् प्रधानमव्यक्तमक्षरं बहुधातुकम् ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुशकेतुर्भाववृत्तो नाभिर्ना शाश्वतः कविः ।पुराणगीतः स्थविरः प्रपूज्यः कस्ततः पुनः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्रह्माब्जात-सरोजसंभव-सुरज्येष्ठात्मभू-नाभिजाःशुभ्रि-स्रष्टृ-हिरण्यगर्भ[10a]विधिकाः शम्भू-स्वयंभू-भुवः ।लोकेशश्चतुराननः शतधृति-र्धाता-विधाता कविश्-चित्राटीर-विरञ्चि-हंसगमनाः सत्वाज-पद्मासनाः ॥ ५६ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
genderपुंmasc.
स्त्रियामापो वारो बहुषु सलिलं वारि सरिलंजलं पाथः पीथं दकमुदकमम्भोऽम्बु च पयः ।कबन्धं कं पाथं घृतममृतमर्णो जनहितंकृपीटं पानीयं जलदकुसुमं पावन-वने ॥ १ ॥
शिखरिणी
genderक्लीneut.
काकुदन्तालु युग्ये तु मौलिर्मस्तकमस्त्रियाम् ।मस्तिकं चोत्तमाङ्गं कं वराङ्ग - शिरसी शिरः ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शीर्षं स्यात्करणत्राणं मुण्डं मूर्द्धा कमव्ययम् ।चिकुरश्चिहुरः केशो मूर्द्धजो वृजिनोऽङ्गजः ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.
आतपत्रे पुण्डरीकं मूर्ध्नि कं च प्रकीर्णकम् ।उल्मुकं तित्तिडीकोपसूर्यकं च कदम्बकम् ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वार्वारि कं पयोऽम्भोऽम्बु पाथोऽर्णः सलिलं जलम् ।सरं वनं कुशं नीरं तोयं जीवनमब्विषम् ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हिरण्यगर्भः स्रष्टा च प्रजापतिः सहस्रपात् ।ब्रह्मात्मभूरनन्तात्मा कः तत्पुत्रोऽथ नारदः ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पानीयं जीवनं तोयं शंवरं नीरवारिणी ।पुष्करं कं जलं पाथः सलिलं सर्वतोमुखम् ॥ ३४४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वराङ्गं मस्तकं मूर्धोत्तमाङ्गं शिर इत्यपि ।करणत्राणशीर्षे च मस्तिकं कं नपुंसके ॥ २३२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कमन्धश्च कबन्धश्चोदः कं चाप्युदकं तथा ।करं च पुष्करं चापि पाथः पाश्चार्ण इत्यपि ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मूर्द्धोत्तमाङ्गं मौलिः कं मस्तकं शीर्षकं शिरः ।शिरोरुहः शिरसिजः कुन्तलश्चिकुरः कजः ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अमृतं जीवनं वारि सलिलं भुवनं पयः ।कबन्धमर्णोम्भस्त्योयमुदकं ककुशं शरम् ॥ २८० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पद्मनाभादियोनिः क आत्मभूः कमलासनः ।तत्पुत्रो नारदो वीणायुतो हंसश्च वाहनः ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उदकं पुष्करं क्षीरममृतं सर्वतोमुखम् ।कङ्कबन्धं घनरसमापो वा कमलं विषम् ॥ १११ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कश्च कमलजन्मा च नाभिभूः पद्मभूस्तथा ।आत्मभूः आत्मयोनिश्च पुरुषः पुरुषासनः ॥ २७३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कबन्धं कमलं चाऽम्भः कमन्धं शम्बरं दकम् ।अर्णोऽम्बु चाऽमृतं कं वाः आपोऽप् च सर्वतोमुखम् ॥ १८५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
genderक्लीneut.
उत्तमाङ्गं कं शिरञ्च कञ्चापि मान्तव्ययम् ।चिकुरः कचवालौ च केशकुन्तलकुञ्जराः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 4 मा (syllables merged)
genderक्लीneut.
भृङ्गिणे भृङ्गिरिटिर्भृङ्गिरीटिश्च, तण्डुके ।नन्दीश-नन्दिनौ नन्दिः, कमने क-कवी विधिः ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्रह्मा विश्वसृडात्मभूः शतधृतिर्धाता विधाता विधि-र्वेधा हंसरथो विरिञ्चिरमरज्येष्ठो विरिञ्चोऽब्जभूः ।वागीशश्चतुराननः सरसिजावासः स्वयंभूरजःकः स्रष्टा द्रुहिणः प्रजापतिशतानन्दौ स्वभूर्नाभिजः ॥ १० ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
प्राणस्तेजः स्थिरा वार्द्युर्वायुश्चापि प्रभा च ज्या ।कमभ्रं नाद-दावौ च कुः पाथो व्योम तो रयः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 7 च (wrong syllable)
genderक्लीneut.
जलं वारि वनं वा कं पाथस्तोयं रसोऽम्बु हृत् ।दशानां जलवर्णानां संज्ञोक्ता पूर्वसूरिभिः ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
जलं-ऋ, वारि-ॠ, वनं-औ, वाः-घ, कं-झ, पाथः-ढ, तोयं-ध, रसः-भ, अम्बु-व, हृत्-स
genderक्लीneut.
नदीनश्चाथ कमलं नीरं नाराः स्त्रियामिरा ।कं दकं जलमस्थानमगाधेऽथाम्भसांभ्रमः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हिरण्यगर्भो द्रुहिणो विरिञ्चः कश्चतुर्मुखः ।पद्मासनः सुरज्येष्ठश्चिरजीवी सनातनः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पानीयं जीवनीयं कं जलमंबूदकं दकम् ।विषं पाथो घनपदं भुवनं जीवनं वनम् ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अजयस्तु शरीरेऽपि पुंस्येवैनमभाषत ।कं नाम्न्यप्सु सुखे मूर्ध्नि गूर्ना यत्ने गुदे स्त्रियाम् ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
meaningsशरीर
आतपत्रे पुण्डरीकं कं शीर्षेऽथ द्रवे मधु ।सद्माङ्गयोः पुरं क्लीबे घटार्थे खपुरं पुनः ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsशीर्ष
अ विद्युज्जिह्वा, आ कालवज्री, इ गर्जिनी,ई धूम्रभैरवी, उ कालरात्रिः, ऊ विदारी, ऋ महारौद्री,ॠ भयङ्करी, ऌ संहारिणी, ॡ करालिनी, ए ऊर्ध्वकेशी,ऐ उग्रभैरवी, ओ भीमाक्षी, औ डाकिनी, अं रुद्रराकिणी,अः चण्डिका, क क्रोधीशः, ख वामनः, ग चण्डः,घ विकारी, ङ उन्मत्तभैरवः, च ज्वालामुखः, छ रक्तदंष्ट्रः,ज असिताङ्गः, झ वडवामुखः, ञ विद्युन्मुखः, ट महाज्वालः,ठ कपाली, ड भीषणः, ढ रुरुः, ण संहारी, त भैरवः,थ दण्डी, द बलिभुक्, ध उग्रशूलधृक्, न सिंहनादी,प कपर्दी, फ करालाग्निः, ब भयङ्करः, भ बहुरूपी,म महाकालः, य जीवात्मा, र क्षतजोक्षितः, ल बलभेदी,व रक्तपटः, श चण्डीशः, ष ज्वलनध्वजः, स धूमध्वजः,ह व्योमवक्त्रः, क्ष त्र्यैलोक्यग्रसनात्मकः ॥
metre not recognised
meaningsक्रोधीश
क्रोधीशो बलभिद्-धूम्रभैरवी-नादबिन्दुभिः ।त्रिमूर्त्तिर्मन्मथः कामराजस्त्र्यैलोक्यमोहनम् ॥क्लीं॥
अनुष्टुप्
meaningsक्रोधीश
इन्द्रासनगतो ब्रह्मा धूम्रभैरव्यलङ्कृतः ।नादबिन्दुसमायुक्तस्त्रिमूर्तिस्तु स मन्मथः ॥क्लीं॥
अनुष्टुप्
meaningsब्रह्मन्
क काली ब्रह्म र प्रोक्तं महामायार्थकश्च ई ।विश्वमात्रर्थको नादो बिन्दुर्दुःखहरार्थकः ॥
अनुष्टुप्
meaningsकाली
क as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु स्वअर्थान्तरे त्वव्ययकं स्वभाव- ज्ञात्यात्मसु स्वो नरि के स्वकेऽस्त्री । आत्मीय उक्तः पर[76a]लिङ्गकोऽयं Koṣakalpataru 6.29.2
- शिवकोष स्यन्दनश्लेश्मघ्नी मल्लिकाभेदकम्पिल्लकफणिज्जके । स्यन्दनं के पुमान्नेमौ सन्तानः कल्पपादपे ॥ २७० ॥ Śivakoṣa 16.1.270