कर्क
karkaपुं · masc.In 14 kośas: 20 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
गुणदेशकृतास्तेषां संज्ञाः स्युरनेकधा लोके ।कर्कः श्वेतः शोणो रक्तो हेमश्च कृष्णवर्णोऽश्वः ॥ ४३७ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
अजक्रियो मेषसंज्ञा प्रोक्ता बुधैश्च गोवृषम् ।मिथुनो वैणिको युग्मो प्रोक्तो कर्कश्व कीटकः ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 बु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वृषाजचापिमिथुननक्रकर्कानिशावला ।तथापि मिथुनाजश्च पृष्ठोदयाश्च राशयः ॥ ११६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 द (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अजवृषमृगावालाकर्कमीनतुलाधिपाः ॥ १२० ॥
genderपुंmasc.
तुलालिकर्कमीनेषु मृगकन्याक्रियेषु च ॥ १२१ ॥
genderपुंmasc.
एवं द्वैमातुरेऽपि स्याद्व्याप्यस्तु पितुरग्रजे ।तत्कनिष्ठे तु कर्कः स्यात्तौ तु स्यातां पितृव्यकौ ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सिते तु कर्ककेकाहौ खांगाहः श्वेतपिङ्गले ।पीयूषवर्णः सेराहः पीते तु हरिमो हयः ॥ २०२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
व्यङ्गः प्लवः शिली भेकी वर्षाभ्वी च डुलिर्डुली ।हरिनेत्रः कुलीरः स्यात् कलीरः कर्ककर्कटौ ॥ १२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्युः कः कर्कश्च दस्मश्च शोणो धिष्ण्यश्च भास्करः ।तुत्थः श्रेष्ठश्च यज्ञश्च तमोहा हौमिरेधतुः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मेषः क्रियोऽथ वृषभस्तावुरिनामाथ जितुमकं मिथुनम् ।कर्क-कुलीरौ लेयः सिंहः कन्या तु पार्थो[थो]नः ॥ १०७ ॥
आर्या
genderपुंmasc.
स[114b] संवीताभिधोऽथ स्यात्कर्कः कौकाहकः सितः ।निचितो बिन्दुभिः कृष्णैराननोदरसक्थिषु ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 1 सं (syllables merged)
genderपुंmasc.
अतिभारवहे स्थौरी पृष्ठ्यः पटुकलः पटुः ।कर्कः सिताश्वे नीलाश्वे कलमः कन्धरः शरः ॥ २९७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्वेताश्वे कर्ककोकाहौ खोङ्गाहः श्वेतपिङ्गले ।सुधावर्णे च सेराहः स्यात् पीते हरियो हये ॥ २२४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुलीरः कुलिरः कर्कः कर्कटो हरिलोचनः ।श्वदः ग्रहः कुटिचरः माषादो जलशूकरः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रथ्यो रथस्य वीटाश्वः कर्को धवलघोटकः ।किशोरो बालतुरगो वाम्यश्वा वडवाश्विका ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धवलौ कर्ककौकाहौ पोङ्गाहः शुक्लपिङ्गलः ।कृष्णवर्णस्तु खुङ्गाहः शोणः कोकनदच्छविः ॥ ७२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कर्को दर्पणभेदे स्यात् स्वर्णे वर्ण इतीर्यते ।शर्करायां तु वलयं शकलं खण्डमित्यपि ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अश्वानामागमे संज्ञा वर्णिता वर्णहेतवः ।सिते द्वौ कर्ककोकाहौ खोंगाहः श्वेतपिंगलः ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सिते वर्णे तुरङ्गस्य कश्यं त्वश्वस्य मध्यमे ।म(ध्ये?द्ये) च क्ली कशार्हे तु त्रिः कतस्तु पुमानृषौ ॥ १६१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
meaningsतुरङ्गसितवर्ण
doubtful
कर्क as a meaning in nānārtha verses
- शब्दरत्नावली ध्वाङ्क्षदोषा भुजे रजन्याञ्च दोषो दूषणपापयोः । ध्याङ्क्षो भिक्षुकमत्स्याशिपक्षिणोः काककर्कयोः ॥ ध्याङ्क्षी कक्कोलिकायान्तु पिशाचीराक्षसीभिदोः । न्यक्षं साकल्यतृणयोर्महिषे नाऽधमे त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.9