वासर
vāsaraपुं · masc.In 17 kośas: 18 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 9 as a meaning of another word.
त्रिंशता तैरहोरात्रस्तत्राहर्दिवसो दिनम् ।दिवं द्युर्वासरो घस्रः प्रभातं स्यादहर्मुखम् ॥ १३८ ॥व्युष्टं विभातं प्रत्यूषं कल्यप्रत्युषसी उषः ।काल्यं मध्याह्णस्तु दिवामध्यं मध्यंदिनं च सः ॥ १३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
दिवसो दिवा दिनं द्युः प्रोक्तमहर्वासरस्तथा घस्रः ।प्रहरो यामः सन्ध्ये रजनीदिनयोः प्रवेशनिष्कासौ ॥ १०६ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
कालोऽपष्ठुर्जहोदिष्टोऽनेहाः पीथो मतिस्तिथः ।आमतिः समयः पीयुरथ वास्रस्तु वासरः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अपि वासरकासारविहाराणां तथापि च ।स्यात्कान्तारतोमरयोर्वप्रकेसरयोस्ततः ॥ १८१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 र (wrong syllable)
genderपुंक्लीm. n.
द्युर्वासकः[रः?] प्रतिदिवा नरि दण्डयाम-सूर्याङ्क-घस्र-घसरा अपि वास्र-वारौ ।****************** रोऽपि दिवसोऽह्नि दिवाव्यये स्तः ॥ १६ ॥
metre not recognisednearly वसन्ततिलका
genderपुंmasc.
वज्राङ्गारविहारचीरसमरा ? केदारमाडम्बरंवप्रोशीरकुलीरदार्दु[233b]र-रिवत्कुस्तुंबरुर्गह्वरः ।नेत्रोपह्वरशेखरातिखरवत्स्याच्छिग्रुरार्द्रं शुनी-रः स्याद्वासर-तूबरौ सतुबरौ तद्वत्सहस्रं भवेत् ॥ ६२ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
दिनाहनी मुक्त्वा अन्ये दिवसपर्यायाः पुंसि भवन्ति । अयं दिवसो वासरः घस्रः सूर्यकर इत्यादिः । दिनाहनी नपुंसके भवतः । इदं दिनमहः । स्त्रियां त्विडुडुताराः । त्विडादयः शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयं त्विट् कान्तिः । इयमुडुर्नक्षत्रम् । इमास्ताराः नक्षत्राणि । पाणियुगः पुंसि भवति । अयं पाणियुगः । पाणियुगग्रहणमन्ययुगनिवृत्त्यर्थम् ।भवति नपुंसकयोगः सङ्ख्यापूर्वस्य रात्रिशब्दस्य ।ससमासस्य तु तस्यैव पुंसि योगं वि[न]जानीयात् ॥ ४२ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
इनः सूर्यस्तमोध्वान्ततिमिरारिर्विरोचनः ।दिनं दिवाऽहर्दिवसो वासरः तत्करश्च सः ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दिवसो वासरो घस्नोऽहर्दिनं द्युर्दिवं च तत् ।प्रभातं च विभातं स्यात्प्रत्यूषाहर्मुखे पुनः ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तिमिराङ्गारराष्ट्राणि जीरमञ्जीरवासराः ।विहारवारकान्तारकासाराणि च नूपुरम् ॥ १५६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
लग्नानि राशयश्चैव मेषाद्या द्वादश स्मृताः ।अहर्दिनं दिवं घस्रं दिवसो वासरो दिवा ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अहर्दिनञ्च घस्रं द्युर्दिवसो वासरो दिवम् ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रतिपत् पक्षती स्त्री द्वे तदाद्यास्तिथयो द्वयोः ।पुंनपुंसकयोर्वारदिवसांशकवासराः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
अह्न्यहे ङ्यन्त-टाबान्तावहः सन्तोऽथ वासरः ।वाश्रश्च दन्त्य-तालव्यमध्यौ घस्रश्च हस्रयुक् ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
व्युष्टं प्रत्यूषगोसर्गौ प्रगे प्रातश्च न त्रिषु ।दिनाहनी तु घस्रो वा षण्डौ दिवसवासरौ ॥ २३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिंशता तैरहोरात्रः पक्षांगोऽप्यथ वासरः ।दिवसञ्चास्त्रियौ भानुर्घृणिर्घस्रो रविध्वजः ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
वासरो नागभेदेऽपि चागुरुः शिंशपापि च ।भद्रश्रीश्चन्दनेऽपि स्यादासुरी राजिकापि च ॥
अनुष्टुप्
meaningsनागभेद
स्याद्वासरोऽस्त्री दिवसे च नाग-प्रभेदके ना पुनरिक्षुभेदे ।कान्तारमस्त्री विपिने सुदुर्गमेमार्गेऽङ्घ्रिधूलौ त्वपि पादरः स्यात् ॥ ३९ ॥
upajati mixed
वासर as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश आयत्तिआयत्तिः श-- दैर्घ्यप्रभावागामिकालयोः । मर्यादायां तथा स्नेहे --त्वे वासरे बले ॥ Dharaṇikośa 15.3.16
- कोषकल्पतरु आयतिदैर्घ्यप्रभावोद्यमवासरेषु सीम्न्युद्यमे संयमकेवले च । आगामिकाले गदितायतिः स्त्री स्यात्पद्धतिर्वर्त्मनि चावलौ च ॥ ३२ ॥ Koṣakalpataru 6.16.32
- कोषकल्पतरु दिनश्येनः पुमान्पत्रिणि पाण्डुरे तु विशेष्यलिङ्गोऽथ दिनं तु नस्त्री । स्याद्वासरे खण्डितवाचकं तु परोपमानं हि समामनन्ति ॥ ९८ ॥ Koṣakalpataru 6.21.98
- कोषकल्पतरु घस्रषण्ढे तथा चाश्रुणि दस्र आद्ये खरेऽश्विनोर्वासरहिंस्रयोस्तु । घस्रोऽथ वाश्रोऽह्नि खरे पिके च चतुष्पथेऽन्त्ये सदने तथैव । स्त्री प्रस्नुतायां गवि शब्दवत्या- मुस्रो वृषे स्यात्किरणे च पुंसि ॥ ५९ ॥ Koṣakalpataru 6.27.59
- नानार्थार्णवसंक्षेप द्यौत्रदीनतायां च शोके च द्यौत्रशब्दस्तु वासरे । प्रमाणेऽन्ये प्रतोदेऽन्ये ज्योतिष्यथ धनं भवेत् ॥ ३३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.33
- परमानन्दीयनाममाला द्युदाष्णुबन्धनयोर्दृक्स्यान्नेत्रदर्शनयोरपि । द्योः स्वर्गनभसोर्द्युस्तु व[3]ह्निवासरयोरथ ॥ २५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.25
- परमानन्दीयनाममाला दिवइन्द्रिये वासराकाशनाकेष्वथ दया कृपा । दायो दाने पितुर्वित्ते यौतकान्वययोरपि ॥ २३७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.16.237
- परमानन्दीयनाममाला हरही? लक्ष्म्यामथो रुद्रे वासरेऽसौ हरो मतः । होमिर्वह्नौ घृते क्षीरे होरा राश्यर्धलग्नयोः ॥ ३७४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.28.374
- शब्दरत्नावली आयत्तिआयतिः स्यात् स्त्रियां दैर्घ्ये भाविकालप्रभावयोः । आयत्तिः स्नेहवलयोर्वशित्वे वासरे स्त्रियाम् । आकृतिः स्यात् स्त्रियां देहेहृतौ (?) सामान्यरूपयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.87