अङ्गार
aṅgāraपुंक्ली · m. n.In 15 kośas: 19 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
हसन्यप्यथ न स्त्री स्यादङ्गारोऽलातमुल्मुकम् ।
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
ताराभं रात्रिजं धिष्ण्यं न ना नक्षत्रमित्यपि ।कुजारमङ्गलाङ्गाराः लोहिताङ्गो धरासुतः ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अङ्गारस्तु प्रशान्तार्चिरिङ्गालः कलिकाग्निविट् ।वीरचूर्णं तु भसितं निर्गुरुर्भस्म इत्यपि ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अङ्गारेङ्गालौ निर्वाणे कोकिलो लाहकोऽपि च ।भ्राष्ट्राम्बरीषौ द्वावस्त्री स्त्रियां कन्दुःस्थितो नले ॥ १०० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 लौ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अग्नेःप्रिया स्वधा स्वाहा स्तव्यग्नाय्यस्य रोहितः ।अश्वा विधूमे ज्वलिते काष्ठांशेऽङ्गार इत्यपि ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अङ्गारः स्यादषाढाभूः खपर्यायोल्मुकार्थकः ।नवार्चिरथ पञ्चार्चिर्धनिष्ठाभूः प्रहर्षुलः ॥ २०० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चक्रचुक्रकुलीराणां तुषाराङ्गारयोरपि ।शिशिराडम्बरक्षीरकोटराणां ततोऽपि च ॥ १७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
मुर्म्मुरः स्यादथालातोल्मुके अङ्गारमस्त्रियाम् ।त्रिषु स्फुलिङ्गश्च कणः संकरोऽग्निचटध्वनिः ॥ १३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
वज्राङ्गारविहारचीरसमरा ? केदारमाडम्बरंवप्रोशीरकुलीरदार्दु[233b]र-रिवत्कुस्तुंबरुर्गह्वरः ।नेत्रोपह्वरशेखरातिखरवत्स्याच्छिग्रुरार्द्रं शुनी-रः स्याद्वासर-तूबरौ सतुबरौ तद्वत्सहस्रं भवेत् ॥ ६२ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
एते नपुंसके भवन्ति । इदं शिल्पं कलादिकं कर्म । छर्दिर्वान्तिः । अन्नं भक्ष्यम् । शमलममेध्यम् । मरकतं रत्नम् । पलालं धान्यादीनाम् । कृच्छ्रं कष्टम् । मन्दिरं गृहम् । रिक्थं द्रव्यम् । मन्दुराशब्दं स्त्रियां जानीयात् । इयं मन्दुरा वाजिशाला ।कल्ककृमिमुन्यङ्गारवप्रग्रहहोमर्षियक्ष्मरेफाः ।मण्डकरण्डवरण्डाश्च पुंसि पथाम्बरीषौ च ॥ ८१ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 7 र (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 न्या (wrong syllable)
genderपुंmasc.
तिमिराङ्गारराष्ट्राणि जीरमञ्जीरवासराः ।विहारवारकान्तारकासाराणि च नूपुरम् ॥ १५६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
अङ्गारधानिकायां स्यादङ्गारशकटी हसी ।हसन्ती हसनी हंसी भारी त्वङ्गारमस्त्रियाम् ॥ ४४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
दग्धः प्रज्वलितः प्लुष्टो हेतिर्ज्वालाशिखार्च्चिषः ।अङ्गारेङ्गालौ रक्षा तु भसितं भस्म भूतिवत् ॥ ११८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 लौ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अस्त्रियां कोकिलाङ्गारौ आलातालातमुल्मकम् ।भ्राष्टेऽम्बरीषं न क्लीबे कन्दुः स्यात् स्वेदनी स्त्रियाम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
स्फुलिङ्गिनी विश्वरुचिश्चेति जिह्वा हविर्भुजः ।अस्त्रियामुल्मुकोऽलातमुल्काथाङ्गारमस्त्रियाम् ॥ १११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
सङ्किलो दहनोल्का स्यादङ्गारः कोकिलाज्झुलौं ।धूमोऽम्भसूर्मरुद्वाहखतमालशिखिध्वजाः ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दीप्ताग्रं काष्ठमुल्का स्यात्क्रमुकोऽलातमुल्मुकम् ।अंगारोऽस्त्री प्रशान्तार्चिरिंगालः कारिकाग्निविट् ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.doubtful
गजच्छायाप्यथार्केन्द्वोः परिधिः परिवेषकः ।कुजारमंगलांगारा लोहितांगो धरासुतः ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
सोमलोऽवह्निको व्यक्तस्तालको जलशीनकः ।अङ्गारो दहनस्तप्तः प्रुष्वो धूम्रः प्रतापनः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अङ्गारस्तु पुमान् भौमे स्यादुष्णगुण एव च ।त्रिस्तु तद्वति निर्वाणज्वाले त्वग्नौ नृशण्डयोः ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्
निर्वाणाग्नाविन्धने च स्यात् त्वपानं गुदेऽपि च ।वृषणे च पुमांस्तु स्याच्छारीरपवनान्तरे ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
अङ्गार as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु भूमिजस्यादग्रजो द्विजातौ प्राग्जे त्रय्यां च भूमिजो नरके । अङ्गारे सीतायां पुनः स्त्रियां स्यादथाभ्रके गिरिजम् ॥ ३७ ॥ Koṣakalpataru 6.7.37
- शब्दरत्नावली पुष्पकपुष्पकं धननाथस्य विमाने रत्नकङ्कणे । रसाञ्जनमृदङ्गारलोहकांस्येऽपि न द्वयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.106
- शब्दरत्नावली अङ्गारककुरुण्टके चोन्त्यकाङ्गे(?) मङ्गलेऽङ्गारकोऽपि च । इक्षुकाण्डे पलाशद्रुकोरकेऽङ्गारके भवेत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.157
- शब्दरत्नावली भूमिजभूमिजो नरकेऽङ्गारे सीतायामपि भूमिजा । सहजस्तु स्वभावे ना सोदरे पुनरन्यवत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.8.27