विष्टप
viṣṭapaक्ली · neut.In 17 kośas: 16 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 9 as a meaning of another word.
स्याल्लोको विष्टपं विश्वं भुवनं जगती जगत् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 धा (wrong syllable)
genderक्लीneut.
त्रिष्वथो जगती लोको विष्टपं भुवनं जगत् ।लोकोऽयं भारतं वर्षं शरावत्यास्तु योऽवधेः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
भुवनं विष्टपं लोको जगदेकार्थवाचकाः ।अमृतं त्रिदशाहारः सुधा पीयूषमुच्यते ॥ १३३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मण्डली मण्डलं च स्यात् जगती जगदुच्यते ।पिष्टपं विष्टपं तुल्ये त्रविष्टप(त्रिपिष्टप?)त्रिविष्टपे ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ष्ट (wrong syllable)
genderक्लीneut.
स्यात्स्त्रियां जगती क्लीबे जगद्विष्टपपिष्टपौ ।अस्त्रियौ भुवनं क्लीबे लोकः स्यात्पुंसि चाप्यथ ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
वष्पविष्टपयोश्चापि तथैव शफबिम्बयोः ।डिंभजम्भकुसुम्भानां निभस्य कलभस्य च ॥ १७० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
मरुर्धन्वा जाङ्गलोऽथ जगती वैष्ट्रकं जगत् ।भुवनं विष्टपं चास्त्री पिष्टपं विश्वमन्तिमे ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
द्वीपो निपः कुणपमण्डपबाष्पशष्प-यूपानि विष्टपयुतः कुतपोष्मपौ च ।तल्पः शफोऽप्यथ च कम्बु सडिम्ब[बि]म्बंजम्भः कुसुम्भकलभौ ककुभो निभश्च ॥ ५४ ॥
वसन्ततिलका
genderपुंक्लीm. n.
विष्टरं मल्लिकापीठमासन्दीमासनं विदुः ।विष्टपं भुवनं लोको जगत् तस्य पतिर्जिनः ॥ ११३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विष्टपं भुवनं विश्वं जगल्लोको जगत्यपि ।जीवः स्यात्पुरुषः क्षेत्रज्ञात्मानावसुमानथ ॥ २५५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
निपानं शयनं द्वीपिगृञ्जनौ कुणपो निपः ।विष्टपद्वीपशष्पानि मण्डपो विटपोऽपि च ॥ १४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
विष्टपं भुवनं विश्वं जगल्लोकश्चराचरम् ।मनुष्यलोकः संसारो नागलोको रसातलम् ॥ १०४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
लोकः स्याद्भुवनं विश्वं विष्टपं पिष्टपं जगत् ।जगती चेति नामानि लोकानां सप्त सन्ति वै ॥ २४८१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
लोके विष्टपं पिष्टपं जगती, जगत्प्राणिनि ।जन्यु-जन्तू, उद्भवे षण् जन्म जन्मोऽस्त्रियां जनिः ॥ १ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 4 ग (syllables merged)
genderक्लीneut.
अथ स्याज्जगती लोको विष्टपं भुवनं जगत् ।ब्रह्मादि स्तम्बपर्यन्तं ब्रह्मस्तम्बोऽखिलं जगत् ॥ ३७० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
महाभूतानि भूतानि लोको भुवनविष्टपे ।मर्त्यलोको जीवलोको मर्तोऽप्यथ भुवोऽव्ययम् ॥ २०६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विष्टप as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश जगतीजगती छन्दसो भेदे पृथिव्यां विष्टपे जने । रेवती हलिपत्न्यां स्यादृक्षभेदे च मातरि ॥ Dharaṇikośa 15.2.43
- धरणिकोश भुवनभुवनं गगने प्रोक्तं सलिले विष्टपे जने । शमनं च वधे शान्तौ शमनो यमराट् स्मृतः ॥ Dharaṇikośa 19.2.28
- कोषकल्पतरु भुवनत्राणे प्रमोदेऽप्यवनं न तु स्त्री गेहे द्वयोनं भवनं च भावे । स्याद्विष्टपे खे भुवनं जने च स्त्रियां न वारिण्यथ चन्दनोऽस्त्री ॥ ७ ॥ Koṣakalpataru 6.21.7
- नानार्थार्णवसंक्षेप लोकलिप्तिक्रियायां लोकस्तु स्थानविष्टपयोर्जने । वर्गः समानां निवहे वज्रे शक्त्याह्वये बले ॥ १०६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.106
- शब्दरत्नावली जगतीस्याज्जगद्भुवने क्लीबं समीरे जङ्गमे त्रिषु । जगती पिष्ठपे भूमौ जनच्छन्दोविशेषयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.101
- त्रिकाण्डशेष जगत्सूर्यावर्तेऽपि जामाता ना वाते पिष्टपे जगत् । जातिश्छन्दसि मालत्यां चुल्ल्यां जातीफले कुले ॥ १५७ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.157
- त्रिकाण्डशेष भुवनभुवनं विष्टपे तोये भिन्नं दीर्णे विशेषिते । जन्माश्रयश्च भवनं भाजनं पात्रयोग्ययोः ॥ २५० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.250
- वैजयन्ती लोकभोजने लेपने लेपो लोकः स्याद्विष्टपे जने । वंशः पृष्ठास्थ्नि गेहोर्ध्वकाष्ठे वेणौ गणे कुले ॥ ५२ ॥ Vaijayantī 6.1.52
- वैजयन्ती जगतीजगती विष्टपे मह्यां वास्तुच्छन्दोविशेषयोः । छत्रान्तालंबिवस्त्रेऽपि झल्लरी केशवाद्ययोः ॥ ९ ॥ Vaijayantī 7.2.9