पावन
pāvanaवि · adj.In 14 kośas: 15 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
पवित्रं पावनं पूतं पुण्यं मेध्यमथोज्ज्वलम् ॥ १४३५ ॥विमलं विशदं वीध्रमवदातमनाविलम् ।विशुद्धं शुचि चोक्षं तु निःशोध्यमनवस्करम् ॥ १४३६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
जले दिव्यमिरा सेव्यं कृपीटं घृतमङ्कुरः ।विषं पिप्पलपातालमलिलानि च कम्बलम् ॥ १६२ ॥पावनं षड्रसं चापि पल्लूरं तु सितं पयः ।किट्टिमं तदतिक्षारं शालूकं पङ्कगन्धिकम् ॥ १६३ ॥अन्धं तु कलुषं तोयमतिस्वच्छं तु काचिमम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शुचिर्मेध्यं पवित्रं च पुण्यं पावनमुच्यते ।विमलं विशदं वीध्रमुज्ज्वलं स्यादनाविलम् ॥ १३२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
खट्वरः पावनः खट्टो दन्तपर्यायतः शठः ।अम्लः समुखगः स्रावं स्वेदनं च विबोधनम् ॥ ३१५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जीवनं भुवनं यादः पावनं क्षणदं दकम् ।अम्ब्वम्भः शंवरं तोयं कोमलं धरुणं सुखम् ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सप्तार्चिः पावनो वह्निर्विश्वप्सा वायुवाहनः ।कृपीटयोनिः कुतपो रक्तवर्णस्तनूनपात् ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्लीबेऽपां पित्तमप्पित्तं ज्योतिर्बर्हिर्हविश्च षण् ।अपि वायुसखाऽनन्तः पाचनः पावनोऽनलः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्त्रियामापो वारो बहुषु सलिलं वारि सरिलंजलं पाथः पीथं दकमुदकमम्भोऽम्बु च पयः ।कबन्धं कं पाथं घृतममृतमर्णो जनहितंकृपीटं पानीयं जलदकुसुमं पावन-वने ॥ १ ॥
शिखरिणी
genderक्लीneut.
योगाय यौ प्रभवतस्त्रिष्विमौ योग्य-यौगिकौ ।पवितः प्रयतः पूतः पवित्रः पावनः शुचिः ।मेध्यः पुण्योऽथ वाल्मीकि - वाल्मीक - कुशिनः कविः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कश्मलं मलिनं म्लानं कच्चरं च मलीमसम् ।पवित्रं मेध्यपूते च पावनं पुण्यनाम च ॥ ३२४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पिप्पलं पिष्पलं चैव नलिनं मलिनं तथा ।पातालं पावनं चापि कृपीटं कम्बलं पुनः ॥ १८५८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderविadj.
उदर्चिरपि सप्तार्चिः पावनः पावकोऽनलः ।हिरण्यरेताः हव्याशो हुताशो हुतभुक् शिखी ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कष्मलं, मेध्ये पावनं पवित्रं च पविस्तथा ।पूतं च प्रकृष्टे मुख्यं प्रमुखं मुखमित्यपि ॥ ३९ ॥
metre not recognised
genderविadj.
तुरुष्कः पावनश्चाथ सर्ज्जनो लालनो रसः ।बहुरूपो यक्षधूपोऽप्यरालोऽप्यथ कृत्रिमे ॥ १११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पापापनुत्त्यै नियमेऽथ वह्नौस्यात्सिह्ल[15a]केऽथ त्रिषु शुद्धिहेतौ ।स्त्रियां तु तत्स्यादभयार्थकं चे-दकोटवैकुण्ठहरिद्गजेषु ॥ ४१ ॥
उपेन्द्रवज्राmetre not read in every linenearly उपेन्द्रवज्रा: pāda 1, syllable 1 पा (wrong syllable); pāda 2, syllable 1 स्या (wrong syllable)
doubtful
कपर्दानां पावनं तु प्रायश्चित्ते जले च नप् ।त्रि तु स्यात् पावयितरि पवितर्यप्यथो नपि ॥ ११४० ॥
अनुष्टुप्
सोमोन्माने याज्ञिकानां पाटकस्त्वस्त्रियामयम् ।ग्रामा(र्थे?र्धे)* त्रि पटितरि तथा पाटयितर्यपि ॥ ११४१ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
meaningsसोमोन्मान
doubtful
पावन as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप पुण्यव्योम्नि हेम्नि तथा धर्मे ( ब्रु ? व्र )ते च शुभकर्मणि । गङ्गार्घ्ययोस्तु पुण्या स्त्री मनोज्ञे तु त्रि पावने ॥ ७८५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.785
- शब्दरत्नाकर तीर्थपरिच्छदे तन्तुवाये प्रयोगे क्रतुकर्मणाम् । तीर्थं मन्त्राद्युपाध्यायशास्त्रेष्वम्भसि पावने ॥ १९३१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1931
- तन्त्राभिधान फ----------------------------------- फुत्कारो यामिनी व्यक्ता पावनो मोहवर्धनः । निष्फला वागहङ्कारः प्रयागो ग्रामणीः फलम् ॥ १२७ ॥ Tantrābhidhāna 2.39.127
- वैजयन्ती तीर्थत्रपु सीसे च रंगे च तरसी बलरंहसी । तीर्थं मंत्राद्युपाध्यायशास्त्रेष्वंभसि पावने ॥ १३ ॥ Vaijayantī 6.3.13