कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

आलि

āliस्त्री · fem.

In 17 kośas: 36 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.529 · p. 24
वयस्यालिः सखी सध्रीच्यशिश्वी तु शिशुं विना ॥ ५२९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पृथ्वीकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.1.43 · p. 38
क्षेत्रे तु वप्रः केदारः सेतौ पाल्यालिसंवराः ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य चतुरिन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.8.1211 · p. 47
वृश्चिको द्रुण आल्यालिरलं तत्पुच्छकण्टकः ॥ १२११ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह भूमिवर्गः Amarakośa 2.1.19
पर्यन्तभूः परिसरः सेतुरालौ स्त्रियां पुमान् ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.7
वीथ्यालिरावलिः पङ्क्तिः श्रेणी लेखास्तु राजयः ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह मनुष्यवर्गः Amarakośa 2.6.15
आलिः सखी वयस्याऽथ पतिवत्नी सभर्तृका ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध पातालकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 3.645 · p. 73
उपजिह्वोपदीका च वम्री स्यादुपदेहिका ।अलं वृश्चिकलाङ्गूलं द्रुत आलिश्च वृश्चिकः ॥ ६४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रमदवनं प्रमदावनं च परिकीर्तितम् ।वीथिर्वीथी भवेदाली आलिरावलिरावली ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
नीलाङ्गुरपि नीलङ्गुः क्रमिः (क्रिमिः?) कृमिरुभौ समौ ।अलिरालिरली आली पुमांसो वृश्चिके मताः ॥ १५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
लाङ्गूलमपि लङ्गूलं ललामः स्यात् ललाम च ।नेमी नेमिश्च कथिता अलिरालिरली समाः ॥ २०७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.24 · p. 22
स्यात्सध्रीची वयस्यालिः सखी च सहचारिणी ।सदाचारा कर्मकरा प्रेष्यान्तःपुरचारिणी ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.7 · p. 249
नृपाज्ञया यदच्छेद्यं तन्मल्लवनमुच्यते ।वीथ्यालिरावलिः श्रेणी लेखा रिञ्छोलिरावली ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.8 · p. 249
आली च पालिरालिश्च शरणी सरणी द्वयोः ।शरणिः सरणिः श्रेणिः स्त्रियां राजिस्तु राज्यपि ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सरभादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.12.71 · p. 325
द्रोणोऽलिर्ब्रश्चनः शूककीट आलिरली पुमान् ।आली द्रुणोऽथ तत्पुच्छकण्टकेऽलमनव्ययम् ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वारिवर्गः Koṣakalpataru 1.7.51 · p. 104
तोयेन सहिते शैलबिलटङ्को(?) नृषण्डयोः ।आधारोऽम्भो बन्धनं स्यात्त्वालिः पालिश्च पिण्डिलः ।पुंसि सेतुर्वरण्डः स्यात्समुद्रारुश्च संवरः ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.12 · p. 135
वीथिर्माला च विञ्जोलिर्धोरण्यावलि-वीचयः ।[19b]द्वयोः श्रेणिः पङ्क्ति-तति * * रेखालि-राजयः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.54 · p. 194
वैराटः कीटमाणिक्यं तित्तिभोऽप्यथ वृश्चिकः ।द्वयोरालिरलिश्चाली द्रुणो द्रोणोऽप्ययं मतः ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.31 · p. 204
इभपोटा त्विभी तादृग्द्विजपोटा द्विजा तथा ।आलिर्वयस्या सध्रीची सखी दासी तु चेटिका ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्त्रीलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.2.69 · p. 102
genderस्त्रीfem.
शीकरतुषारतुषबुद्बुदफेनौसत[तु]ण्डुला[ल]पूपाः पुंसि स्युः ।आलिमुक्ताजिदर्विसिकताः स्त्रिया[यां]मुदिताः ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
एते शब्दाः पुंसि स्युर्भवेयुरित्यर्थः । शीकरोऽम्बुकणः । तुषारो हिमसन्ततिः । तुषी धान्यबुषः कडङ्गरश्च । बुद्बुदो जलकङ्करः । फेनो जलस्य । समुद्रस्य ओसो अवश्यायः । तण्डुलो धान्यविशेषः । अपूपः पिष्टकस्य । एते शब्दाः स्त्रियामुदिताः कथिताः । इयमालिः पङ्क्तिः । मुक्ता रत्नम् । आजिर्युद्धम् । दर्विर्विभक्तसाधनी । सिकता वालुका ।अजिनाजिरशैवालनलमृणालतुहिनोडुपाज्यसस्यानि । द्वारास्पदकाष्ठानि च नपुंसकान्येव पटलं च ॥ ४७ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.252 · p. 36
यत्राशिताः पुरा गावः क्षेत्रं वप्रस्तथोच्यते ।केदारः सेतुपाल्यालिसंवराः सारणिः स्तथा ॥ २५२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास स्त्रीलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.2.59 · p. 218
genderस्त्रीfem.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.7 · p. 26
सेतौ स्यादालिरालीति स्यादली सदलीति च ।मार्गे सृतिश्च सरणिर्वर्त्मन्येकपदीति च ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त मनुष्यमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.1.44 · p. 4
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.511 · p. 124
आलिः सखी वयस्या च सध्रीची चेति मन्यते ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पृथ्वीकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.1.1645 · p. 264
आलिश्चाली तथा पालिः पाली सेतुश्च संवरः ॥ १६४५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि चतुरिन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.8.2185 · p. 359
वृश्चिकश्च द्रुणो द्रोणश्चाऽऽलि राली ह्यलिर्द्रुतः ।अलं वृश्चिकपुच्छाग्रं कण्टकं विषवाहकम् ॥ २१८५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2585 · p. 417
आलिश्चाऽऽली ततिः पङ्क्तिः श्रेणी श्रेणिश्च धोरणी ।वीथी वीथिस्तथा राजिरावलिरावली पुनः ॥ २५८५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 लि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश भूमिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.1.21 · p. 47
भूतपूर्वन्तु गोस्थानं गौष्ठीनं तत् प्रकीर्तितम् ।पर्यन्तभूमिः शैलादेर्भवत् परिसरो मतः ।आलिः स्त्रियां पुमान् सेतुस्तथा पिण्डिलसञ्चरौ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.4 · p. 57
ज्ञेयं तदेव प्रमदवनं लीलोचितन्तु यत् ।पंक्तिः श्रेणी च बिञ्जोली वीथ्यालि पालिरावलिः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 लि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.34 · p. 84
आल्यालिनौ द्रुणाद्रोणौ स्यादलिः क्षुद्रवृश्चिके ।स्यात् कपोतः कलरवः पारावतपरावतौ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.285 · p. 241
क्रिमिर्वृश्चिकेऽलि-राल्य-लालिर्द्रोणो द्रुणो द्रुतः ।भ्रमरेऽलि-रली मधुकृत् मधुकरः शिलीमुखः ॥ २८५ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि षष्ठः काण्डः Śabdaratnākara 6.30 · p. 251
पङ्कौ वीथी वीथिरालिरावलिरावली मता ।राजि-राज्यौ रेखा लेखा समाने पुंस्त्रियोः स्मृता ॥ ३० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 लि (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 रे (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वैश्याध्यायः Vaijayantī 3.8.26 · p. 125
दारिपत्परिपत्पंकचिकिलाश्च निषद्वरः ।शादावकीलजंबाला वप्रोऽस्त्री पालिराल्यपि ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश गणाध्यायः Vaijayantī 5.1.24 · p. 188
त्रिष्वेते पूरणार्थाः स्युः शब्दा गणतिथादयः ।आवलिः पद्धतिः पङ्क्तिरालिर्लेखा च मालिका ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास लपादः Dharaṇikośa 27.1.4 · p. 188
लीला विलासक्रिययोर्हेलावज्ञाविलासयोः ।आलिः सेतुः सखी पङ्क्तिः पल्ली ग्रामकुटी तथा ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ लान्ताः Koṣakalpataru 6.28.87 · p. 343
पत्राञ्जनेऽलिस्तु युगे द्विरेफेमद्ये स्त्रियां पुंसि तु वृश्चिके स्यात् ।आलिस्तु पङ्क्तावपि सेतुसख्योःकलिः पुमान्स्यात्कलहे च युद्धे ॥ ८७ ॥
उपजातिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् स्त्रीलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.9 · p. 10
आलिमर्थत्रये विद्यात् सेतौ सख्यां तथैव च ।आवलावप्यथालूः स्याद् योनिव्याधौ वनस्पतौ ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास अकारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.1.55 · p. 168
श्रीवासधृतयोराज्यमालिः श्रेणिः सखी पुनः ।आप्तः सत्ये हिते लब्धेऽथार्यो बुद्धे च कोविदे ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश लान्ताः Śabdaratnāvalī 7.28.2 · p. 277
अलिः सुरायां भ्रमरे काककोकिलयोरपि ॥आलिः सख्यां सेतुपंक्त्योः सन्ततौ विशदाशये ।आलुर्गलन्तिकायां स्त्री क्लीबं पेचकमूलयोः ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.382 · p. 226
आलिः सेतुः सखी यज्वा शौण्डिकश्चाऽसुतीवलः ।आभीलं भीषणे कृच्छ्रे इला भूवाग्बुधाङ्गनाः ॥ ३८२ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश स्त्रीलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 6.2.3 · p. 220
आलिः सेतौ सखीपङ्क्त्योराशा दिगतितृष्णयोः ।आजिः समेऽपि भूभागे गोनाडीभूद्युवाक्ष्विडा ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्

आलि as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश सेतुशान्तो रसान्तरे ? दान्ते शान्तोऽतिमुक्तपादपः । सेतुर्वरुणवृक्षे स्यात्सेतुरालौ प्रकीर्तितः ॥ Dharaṇikośa 15.2.18
  • कोषकल्पतरु पिङ्गापिङ्गः पिशङ्गे त्रिषु तद्वति स्या- द्ध्रीबेरकेऽन्त्येऽथ शमी च पिङ्गी । गो[263b]रोचनारामज्जनालिकोमा- संज्ञासु पिङ्गा समुदीरितात्र ॥ ५ ॥ Koṣakalpataru 6.3.5