कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

धूसर

dhūsaraपुं · masc.

In 15 kośas: 27 synonym verses, 5 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.783 · p. 36
धूसरश्चाक्रिकस्तैली स्यात्पिण्याकखलौ समौ ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1393 · p. 53
श्वेतः श्येतः सितः शुक्लो हरिणो विशदः शुचिः ॥ १३९२ ॥अवदातगौरशुभ्रवलक्षधवलार्जुनाः ।पाण्डुरः पाण्डरः पाण्डुरीषत्पाण्डुस्तु धूसरः ॥ १३९३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 त (wrong syllable)
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह धीवर्गः Amarakośa 1.5.13
हरिणः पाण्डुरः पाण्डुरीषत्पाण्डुस्तु धूसरः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.737 · p. 85
पिञ्जरः पीतरक्तः स्याद्धूसरः स्तोकपाण्डुरः ।रक्तश्यामो भवेद्धूम्रो धूमलः स च कथ्यते ॥ ७३७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर तृतीयोपदेशः Bālaprabodhikā 3.57 · p. 70
पूषस्तु बिन्दुः पृषतस्तोकोद्र … धूसरः ।अनावृष्टिरवग्राहो मेघछन्नेऽह्नि दुर्दिनम् ॥ ५७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर षोडशोपदेशः Bālaprabodhikā 16.346 · p. 97
धूसरश्चाक्रिकश्च स्यादाभीरः शूद्रकोऽपि च ।महाशूद्रस्तु गोपालो बल्लवो गोविदुर्विदुः ॥ ३४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.53 · p. 138
प्रवेलशारदजया नीले हरितशाखिकौ ।वसुर्वनाखुः खण्डीरो हरिमन्थश्च धूसरः ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.57 · p. 138
धूसरः श्वेतकृष्णश्च मकुष्टस्तु मयुष्टकः ।कृमीलको वनमुद्गो वल्लीमुद्गोऽमृतोऽपि च ॥ ५७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 न (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.476 · p. 185
उरभ्रकं चाथ खरः शुद्धजङ्घश्च धूसरः ।शङ्कुकर्णः स्मरस्मर्यश्चक्रीवान् रासभोऽपि च ॥ ४७६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.18 · p. 204
स्याच्छांखिकः काम्बविकस्तेली धूसरचाक्रिकौ ।तिलादिपर्यायतुदः स्नेहकारक इत्यपि ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सरभादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.12.134 · p. 332
कोकथुस्तु वनोद्भूते धूसरो धूम्रलोचनः ।भीषणोऽग्निसहायः स्याद्दहनो गृहनाशनः ॥ १३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सरभादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.12.155 · p. 334
गाञ्जीकायो वर्त्तकोऽपि वर्त्ती कुब्जस्तु धूसरः ।अरण्यचटको भूमीशयस्तु स्वल्पसंचरः ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नाट्यप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.5.162 · p. 435
हरिणः पाण्डुरः पाण्डुः पाण्डरश्चाथ धूसरः ।ईषत्पाण्डुः श्यामलस्तु कृष्णो नीलोऽसितोऽपि च ॥ १६२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.27 · p. 56
शुक्लत्वमपि तत्र स्त्री शुक्लता शुक्लिमा पुमान् ।वर्णार्थेभ्यो विजानीयादेवंरूपं चतुष्टयम् ।सम्मता हरिण-पाण्डु-पाण्डुराःकेतकीकुसुमधूलिवर्णके ।धूसरो बकुलपुष्पसंनिभःस्यात्कपोतसदृशः कपोतकः ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्two metres in one verse
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शूद्रवर्गः Koṣakalpataru 2.4.15 · p. 296
स्त्रियां स्यूतिरथो तैली धूसरश्चाक्रिकोऽपि सः ।परञ्जं तैलयन्त्रं स्यात्षण्डाली तैलमानिका ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाममालिका Nāmamālikā · भोज स्वर्गादिनामधेयप्रकरणम् Nāmamālikā 1.25 · p. 3
वायुः प्राणिधृतः प्राणो जगत्प्राणस्तु धूसरः ।तद्वाहे तु महावेगः संवेगस्तु तमोग्रजः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाममालिका Nāmamālikā · भोज भूम्यादिनामधेयप्रकरणम् Nāmamālikā 3.245 · p. 39
धूसरश्चाक्रिकस्तैली पिण्याकस्तिलकस्तिली ।आभीरस्तु महाशूद्रो गोपा गोसंख्यगोदुहौ ॥ २४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.287 · p. 88
वलक्षहरिणौ पाण्डुपाण्डरौ पाण्डरोऽपि च ।शुचिः श्येतावदातौ तु धूसरस्त्वल्पपाण्डुरे ॥ २८७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.428 · p. 155
धूसरस्तैलिकः प्रोक्तः खलः पिण्याक इत्यपि ।काष्टतड्वर्धकिस्त्वष्टा रथकृत्स्थपतिः पुमान् ॥ ४२८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट ऊर्ध्वलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 1.153 · p. 21
तुवरो रसभेदे स्याद् हृषीकं त्विन्द्रिये मतम् ।विशदो हरिणः श्वेते चेषत्पाण्डुस्तु धूसरः ॥ १५३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त चतुःपदमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.3.132 · p. 10
शीतलाश्वो लम्बकर्णो रासभो धूसरः खरः ।उष्ट्रवामी वेसराख्यो लम्बग्रीवः क्रमेलकः ॥ १३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1548 · p. 246
चाक्रिकस्तैलिकस्तैली तिलंतुदश्च धूसरः ॥ १५४८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2531 · p. 410
पाण्डरः पाण्डुरः पाण्डुर्गौरश्च हरिणोऽर्जुनः ।सप्तदशैव नामानि ईषत्पाण्डुस्तु धूसरः ॥ २५३१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 द (wrong syllable)
genderविadj.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.339 · p. 24
य ईषद्धवलो वर्णः कीर्तितः स च धूसरः ।कृष्णो नीलः शितिः कालः श्यामल-श्याम-मेचकाः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दार्णव Śabdārṇava · वाचस्पति Śabdārṇava 47 · p. 534
धूसरस्तु सितः पीतलेशवान् बकुलच्छविः ॥ ४७ ॥
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शूद्राध्यायः Vaijayantī 3.9.27 · p. 138
कुंभकारः कुलालोऽस्य पचनं पाकमण्डलम् ।धूसरश्चाक्रिकस्तैली पिण्याको ना खलिः स्त्रियाम् ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश गुणाध्यायः Vaijayantī 5.3.14 · p. 197
वरालः सितपिंगाणः स्तोकपाण्डुस्तु धूसरः ।कोसलः पाण्डुलः श्यामश्चाटः कृष्णहरिः सितः ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ रान्ताः Koṣakalpataru 6.27.62 · p. 326
धूसरः पाण्डुरे रासभे पुंस्यसौकूबरः कुब्जके सम्मतश्चारुणि ।अस्त्रियां स्यन्दनाङ्गान्तरेऽथो वृषेशृङ्गहीने नरे तूबरोऽश्मश्रुणि ॥ ६२ ॥
स्रग्विणी
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.987 · p. 133
कैवर्त्यां वृषलाज्जाते द्वे दाशेऽप्यथ धूसरः ।चाक्रिके द्वे परे ना तु वर्णे स्यात् स्तोकपाण्डुरे ॥ ९८७ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.988 · p. 134
त्रिस्तु तद्वत्यथो पुंसि धूमलः कृष्णलोहिते ।मिश्रवर्णे तद्वति तु त्रिरथो पुन्नपुंसकम् ॥ ९८८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 त (wrong syllable)
doubtful
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास धकारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.17.258 · p. 195
धूसरो धूमले वर्णे शकटाङ्गे च गर्दभे ।धाराटो निर्दये त्वश्वे चातके निन्दके तथा ॥ २५८ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश रेफान्ताः Śabdaratnāvalī 7.27.80 · p. 271
दासेरो दास्यपत्ये स्याद्ग्रामजाले नपुंसकम् ।धूसरो ना खरे स्त्री तु किन्नर्यां पाण्डरे त्रिषु ।निकरो निवहे न्याये धने सारे निधावपि ॥
अनुष्टुप्