कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कीलाल

kīlālaक्ली · neut.

In 18 kośas: 15 synonym verses, 9 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य जलकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.2.1 · p. 42
नीरं वारि जलं दकं कमुदकं पानीयमम्भः कुशंतोयं जीवनजीवनीयसलिलार्णांस्यम्बु वाः संवरम् ।क्षीरं पुष्करमेघपुष्पकमलान्यापः पयःपाथसीकीलालं भुवनं वनं घनरसो यादोनिवासोऽमृतम् ॥ १०६९ ॥कुलीनसं कबन्धं च प्राणदं सर्वतोमुखम् ।
शार्दूलविक्रीडितम्
genderक्लीneut.
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa · हेमचन्द्र मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa 3.128 · p. 5
रक्ते तु शोध्यकीलाले मांसे तूद्घ समारटम् ।लेपनं च रोमणि तु त्वग्मलं वालपुत्रकः ॥ १२७ ॥कूपजो मांसनिर्यासः परित्राणमथ स्नसा ॥तन्त्री नखारुस्नावानः संधिबन्धनमित्यपि ॥ १२८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वारिवर्गः Amarakośa 1.10.2
आपः स्त्री भूम्नि वार्वारि सलिलं कमलं जलम् ।पयः कीलालममृतं जीवनं भुवनं वनम् ॥ ३ ॥कबन्धमुदकं पाथः पुष्करं सर्वतोमुखम् ।अम्भोऽर्णस्तोयपानीयनीरक्षीराम्बुशम्बरम् ॥ ४ ॥मेघपुष्पं घनरसस्त्रिषु द्वे आप्यमम्मयम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम स्वर्गाधिकारो दिक्पालाधिकारश्च प्रथमस्तरङ्गः Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 1.96 · p. 16
तत्समूहे झरा तु स्याझ्झरीति परिकीर्तितः ।पयः कीलालममृतं पुष्करं सर्वतोमुखम् ॥ ९६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.224 · p. 45
स्यादस्रं रुधिरं शोणं वर्मजं लोहलोहिते ।कीलालं क्षतजं विस्रमसृक् चर्मसमुद्भवम् ॥ २२४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.240 · p. 159
कीलालमायुरशनमन्नाद्यं भोज्यमित्यपि ।वाजः परिस्रुतमपि दीदिविश्चास्त्रियां पुनः ॥ २४० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव समुद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.14.8 · p. 344
कृपीटं कमलं सारं क्षीरं विषमिदं घृतम् ।कबन्धमुदकं पाथः कीलालं पुष्करं सरम् ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वारिवर्गः Koṣakalpataru 1.7.2 · p. 98
सम्बर-शम्बर-कीलालान्न-प्राणद-पुष्कर-नीरापांसि ।पिप्पल-वैष्प(?)-कुलीनस-नारं शरमृत[63b]मूषः(?) सर्वग-तोयम् ॥ २ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.31 · p. 222
रुधिरे रक्त - कीलाल - तेजोज - रसजानि च ।आत्मजं देहजं तिग्ममस्रं लोहितमस्त्रियाम् ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.345 · p. 47
कीलालं यादसां वासः कुशं क्लीबे पयः पुनः ।दकोदके वनं क्षीरं भवनं कमलं समे ॥ ३४५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट पाताललोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 3.27 · p. 125
वार्वारि कीलं कीलालं कमलं कि(को?)मलं जलम् ।जीवं च जीवनं चैव भुवनं वनमित्यपि ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त जलभानुः Pañcatattvaprakāśa 3.281 · p. 20
शम्बरं कमलं नीरं कीलालं पुष्करं नलम् ।जलपर्यायपतिः पाशी जनपर्यायधरोऽम्बुदः ॥ २८१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.749 · p. 154
कीलालमाऽऽसुरं चेति रक्तनामानि सन्ति वै ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि अप्कायनामानि Suśīlanāmamālā 5.2.1855 · p. 303
पानीयं प्राणदं पाथो मेघपुष्पं च पुष्करम् ।शंवरं संवरं तोयं कीलालं सलिलं कुशम् ॥ १८५५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण पातालाध्यायः Śabdaratnākara 1.10.318 · p. 43
अम्भःपुष्करवारितोयजलवाःपाथोवनार्णःपयः-पनीयोदकमेघपुष्पसलिलक्षीराम्बुनीरामृतम् ।कीलालं भुवनं कबन्धकमले तज्जीवनं शम्बरंनारः पुंसि कमव्यये धनरसो नापस्तु भूम्नि स्त्रियाम् ॥ ३१८ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every linenearly शार्दूलविक्रीडितम्: pāda 2, syllable 1 प (wrong syllable)
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.200
शोणितेऽम्भसि कीलालं मूलमाद्ये शिफाभयोः ॥ २०० ॥
अनुष्टुप्
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध अनेकार्थकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.830 · p. 95
अकार्ये गुह्ये कौपीनं कीलालं रुधिरे जले ।कुकूलं शङ्कुमद्गर्ते तुषाग्नौ च निगद्यते ॥ ८३० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ह्ये (wrong syllable)
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास लपादः Dharaṇikośa 27.1.5 · p. 188
धूली संख्यान्तरे पांसौ दोला यानं च सीविका ।आभीलं भीषणे कृच्छ्रे कीलालमसृगम्बुनोः ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ लान्ताः Koṣakalpataru 6.28.45 · p. 351
स्याद्भूमिदारे युगुलच्छदेऽपिकुद्दाल आद्येऽथ जलाञ्चले स्यात् ।शादेऽपि जम्बालमुशन्ति पुंसिकीलालमम्भस्यपि शोणिते च ॥ ४५ ॥
इन्द्रवज्रा
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नपुंसकलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.23 · p. 34
ब्रह्मास्ये च वने चाथ कीलालं रुधिरे जले ।अन्ने पक्कान्ननिःष्यन्देऽप्यमृते रभसोऽपठीत् ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास ककारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.7.113 · p. 175
करटो दुर्मुखे काके वाद्ये गण्डे च हस्तिनः ।मृतश्राद्धे कुसुम्भे च कीलालं जलरक्तयोः ॥ ११३ ॥
अनुष्टुप्
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र लत्रिः Śivakoṣa 23.2.453 · p. 41
स्त्री रम्भाभूमिकन्दल्योः काकोली न स्त्रियां विषे ।काणायां स्त्र्यथ कीलालं कुङ्कुमे वालकेऽपि च ॥ ४५३ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश लान्ताः Śabdaratnāvalī 7.28.53 · p. 280
किहालस्ताम्रकलसे तथा लोहमलेऽस्त्रियाम् ।कीलालं रुधिरे तोये पीयूषे च मधुन्यपि ॥कुशलं शिक्षिते क्षेमे पर्याप्तौ सुकृते त्रिषु ।कुवलं तूत्पले मुक्ताफले च बदरीफले ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश नपुंसकलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.3.7 · p. 250
कारणं हेतुवधयोः कारकं हिंसकेपि च ।कीलालं रुधिरे तोये कुहरं गह्वरे बिले ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्

कीलाल as a meaning in nānārtha verses