श्रोणि
śroṇiस्त्री · fem.In 15 kośas: 20 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 13 as a meaning of another word.
मध्योऽवलग्नं विलग्नं मध्यमोऽथ कटः कटिः ।श्रोणिः कलत्रं कटीरं काञ्चीपदं ककुद्मती ॥ ६०७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 3 प (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कटो ना श्रोणिफलकं कटिः श्रोणिः ककुद्मती ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
श्रोणिश्रोण्यौ योनियोन्यौ क्रोडकोडे उभे समे ।शेफः शेफाः शेफशेपौ शेवः पञ्च समा मताः ॥ १७८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कलत्रं च कटीरोऽस्त्री फलको ना कटिः स्त्रियाम् ।ककुद्मतो द्वयोः श्रोणिः स्त्रियौ श्रोणिकटी कटः ॥ २०२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पालिश्रोण्यरणीनां च विष्टिमुष्ट्योर्मुनेरपि ।स्वातिशाल्मलियोनीनामाणिवस्त्योस्ततोऽपि च ॥ १२५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
रताकुके कूपकौ च द्वयोः श्रोणिः कटिः स्त्रियाम् ।ककुद्मती त्रिकस्थानं कलत्रं रसनापदम् ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ऋष्टिर्यष्टिर्भुष्टि-र्गुडश्च शुण्डो गणे पिण्डः ।अरणिस्तथाणिराणि-र्दरणिः श्रोणिर्मणिः श्रेणिः [230b] ॥ २२ ॥
metre not recognised
genderपुंस्त्रीm. f.
प्राणो नाम वायुः सोऽस्यास्तीति प्राणी तस्याङ्गं प्राण्यङ्ग इकारः अन्ते यस्य तदिदन्तम् । तत्सर्वं स्त्रीलिङ्गं भवति । तद्यथा । इयं कटिः श्रोणिः अङ्गुलिः पङ्क्तिरित्यादि वस्तिकुक्षिपाणीनामपीदन्तत्वाच्च स्त्रीत्वे प्राप्ते बाधः क्रियते । एतान्विमुच्य वर्जयित्वेत्यर्थः । पुंसीत्यधिकारात्तेषां पुंस्त्वमेव भवति । अयं वस्तिः नाभेरधः । अयं कुक्षिरुदरस्थानम् । अयं पाणिर्हस्त इति । जङ्घादयः शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयं जङ्घा जानुनोरधस्तात् । पादस्योपरिस्था च । इयं शिरा देहधारिणी । इयं स्नुषा पुत्रवधूः ।इयं नासिका गन्धहारिणी । इयं चूडा शिखा । इयं वसा शोणितविकारः स्नेहश्च ।स्रक्स्रुक्स्फिक्त्वग्वाग्योषितो हि विद्यात्स्त्रियां द्युनावौ च ।दीधितिमेकां[का] मुक्त्वा रश्म्यभिधानं तु पुंस्येव ॥ १८ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
कटिः श्रोणिः कलत्रं च कटीरं कट इत्यपि ।काञ्चीपदककुद्मत्यावारोहस्तु नितम्बकः ॥ २६७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
लव्यवीची शलिर्यष्टिमुष्टी शाल्मलिपाटली ।जाटलिर्मेथिमेधी च श्रोण्यरण्यौ सृणिर्मणिः ॥ ११४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
मध्योऽवलग्नं विलग्नं मध्यमोऽलङ्क एव च ।काञ्चीपदं कटिः श्रोणिः कटीरं च ककुद्मती ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कटिः कटः कटीरञ्च कलत्रञ्च ककुद्मती ।श्रोणिः काञ्चीपदं चेति नामानि प्रथितानि वै ॥ ९७९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्त्रियां कटिः कटी श्रोणिः श्रोणी चापि कुकुद्मती ।कलत्रं फलकं स्यात्तु कटीरश्च कटीप्रोथः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 7 प्रो (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
श्रेणिः श्रोणिश्च धमनिवर्त्तनिस्तरणिस्तरौ ।तनूर्जम्बूश्चमूरत्तर्दूः कर्कन्धूर्वाधिता द्वयोः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
याता माता स्वसा भार्या नारी नप्रीतिपादिका ।दूती ननान्दा विधवा योनिः श्रोणिः सभा वृषी ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कटीरं च कटि-कटी-कटाः श्रोणी च श्रोणियुक् ।वलित्रयसमाहारे त्रिवलिस्त्रिवली तथा ॥ १८१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
श्रोणिः कलत्रमारोहः कटिप्रोथौ स्त्रियां स्फिजौ ।पश्चाद्भागो नितम्बोऽस्त्री स्त्रीकट्या जघनं पुरः ॥ १०६५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विवाहो नन्दनो वप्ता पतिः स्त्री संततिः सुतः ।कटीरः कटिरारोहः श्रोणिरासा तु सीवनी ॥ १८२७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शिवमल्ली झिल्लिचुल्ली वल्ली मल्ली मतल्ल्यपि ।दर्विर्वेदिः खनिः श्रोणिरश्रिरङ्गुलिरोषधिः ॥ २३०९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कांचीपदं कलत्रं च कटिः श्रोणिः ककुद्मती ।पुरोभागोऽस्य जघनो नितंबोऽपरभागकः ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
श्रोणि as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् कलत्रआलेख्याश्चर्ययोश्चित्रं कलत्रं श्रोणिभार्ययोः । Amarakośa 3.3.337
- नामलिङ्गानुशासनम् आरोहदारेषु च गृहाः श्रोण्यामप्यारोहो वरस्त्रियाः । Amarakośa 3.3.464
- धरणिकोश कटघटी वस्त्रस्यावसरे ? परीक्षा सुतुला घटः । कटः श्रोणौ कलिञ्जे च गजगण्डे शवे त्रिणे ॥ Dharaṇikośa 10.2.8
- धरणिकोश कलत्रसुन्दरी वृक्षभेदेऽपि मञ्जरी तिलकेऽपि च । पवित्रं स्यात्कुशे पूते कलत्रं श्रोणिभार्ययोः ॥ Dharaṇikośa 26.1.19
- कल्पद्रुकोशः कटश्रोण्यौषध्योः कटो मोहे भ्रमः कुम्भो घटेऽपि च । वृन्दागोलकयोः पिण्डः स्फुलिङ्गलेशयोः कणः ॥ १११ ॥ Kalpadrukośa 3.5.111
- कोषकल्पतरु वरारोहस्त्री वरनारीश्रोण्योरवरोहः स्यात्तरंगे[94a]ऽपि । वल्ल्युद्गमेऽवतारेऽथाश्वारोहोऽश्ववारके पुंसि ॥ ६३ ॥ Koṣakalpataru 6.32.63
- नानार्थार्णवसंक्षेप कटीलवणे त्वब्धिजे क्लीबे वाक्पतिस्तु नृशण्डयोः । अविशेषेण पठति श्रोण्यां तु स्यात् कटी स्त्रियाम् ॥ १५८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.158
- नानार्थार्णवसंक्षेप आरोहद्रुमाङ्गेऽप्यवरोहाख्ये हस्तिवाहे च कीर्तितः । श्रोण्यामारोहणेऽन्ये तु वरारोहाकटिस्थले ॥ २१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.21
- शब्दरत्नावली कलत्रकच्छुरा स्त्री शूकशिम्ब्यां शटीदुष्पर्शयोरपि । कवरी स्त्री भवान्यां ना धक्षः पापौषधीषु च (?) ॥ कर्मारः पुंसि वंशे स्याज्जातिभेदेऽपि कीर्त्तितः । कर्करो दर्पणे स्त्री तु मृद्भाण्डे कठिने त्रिषु ॥ कडारः पिङ्गले भृत्ये दानमानविधावपि । कलत्रं नृपातदुर्गस्थानेऽपि श्रौणिभार्ययोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.61
- शब्दरत्नाकर कटकरिगण्डे शवे श्रोण्यां कलिञ्जे च भृशे कटः । मेघाश्मनि बलौ हस्ते करिहस्ते घृणौ करः ॥ १८८१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1881
- शब्दरत्नाकर कलत्रवर्षोपलेषु करकाः कलत्रं श्रोणिभार्ययोः । श्वभ्रे क्लीबस्तुषाग्नौ ना कुकूलमथ कौतुकम् ॥ २०६३ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2063
- वैजयन्ती कटकर्पूः स्त्री तुषकोष्ठे कुल्यायां ना च ना करीषाग्नौ । श्रोण्यां भृशे किलिंजे गजगण्डे शवरथे शवे च कटः ॥ १८ ॥ Vaijayantī 6.5.18
- वैजयन्ती कलत्रकटीरं कन्दरे कट्यां कलत्रं श्रोणिभार्ययोः । क्रन्दनं रुदिते ध्वाने कार्मुकं शस्त्रचापयोः ॥ ६ ॥ Vaijayantī 7.3.6