भागधेय
bhāgadheyaक्ली · neut.In 14 kośas: 25 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
धर्मः पुण्यं वृषः श्रेयः सुकृते नियतौ विधिः ।दैवं भाग्यं भागधेयं दिष्टं चायस्तु तच्छुभम् ॥ १३७९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
दैवं दिष्टं भागधेयं भाग्यं स्त्री नियतिर्विधिः ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderपुंmasc.
इष्टानिष्टफलं प्राज्ञैः स्मृतं दैवमयानयम् ।भागधेयं तथा भाग्यं विपाको भवितव्यता ॥ १२६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रक्षिवर्गो ह्यनीकस्थः सेनानीर्वाहिनीपतिः ।अर्थागमो भवेदायो भागधेयो बलिः करः ॥ ४३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
इति यः क्रियते सन्धिः प्रतीकारः पुमानयम् ।द्विपाद्यो द्विगुणो दण्डो भागधेयोऽस्त्रियां बलिः ॥ १०३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
विधिर्विपाकोऽपि च तत्र चित्रा-टीरः स्त्रियां स्यात्त्रिपतिर्नृकर्म ।अदृष्टदिष्टे अपि भागधेय-भाग्ये च दैवं भवितव्यता च ॥ ४१ ॥
उपजातिः
genderक्लीneut.
दायादो भागधेयोऽथ भावे ज्ञातेयमन्तिमे ।बन्धुता तु व्रजे लोको जनो विट् चर्षणिः प्रजा ।जनकीयं जनस्येदं * * * * * * * * ।त्रिषु सार्वजनीनः स्यात्साधुः सर्वजनेषु यः ।* * * * * * * * जनता स्त्री जनव्रजे ।भवेद्विश्वजनीनं तद्धितं विश्वजनाय यत् ।स्यात्सार्वजनिकं सर्वजनीनं च विशेष्यवत् ॥सर्वेभ्योऽपि जनेभ्यो यद्धितं वस्तु भवेदिह ।एवं प्रातिजनीनः स्यान्माहाजनिक इत्यपि ॥तथा पञ्चजनीनश्च सर्वीयः सार्ववत्स्मृतः ।त्रिषु स्वो निज आत्मीय * * * सौव इत्यपि ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
करो बलिर्भागधेयी द्वयोर्धर्मादितः पुनः ।शौचाशौचपरिज्ञानममात्यानां मतोपधा ॥मायोपेक्षेन्द्रजालानि क्षुद्रोपाया अमी त्रयः ।मृगयाक्षाः स्त्रियः पानं वाक्पारुष्यार्थदूषणे ॥ ६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
कूपः कलम्बः कलशे तु कुम्भोगन्त्र्यङ्गके नाभिरथोर्मिशम्यौ ।भ्रमश्च मोहेऽथ च जित्य-मृत्यूस्याद्भागधेयोऽपि च राजदेये ॥ २७ ॥
उपजातिः
genderपुंस्त्रीm. f.
खमिन्द्रियं हृषीकं च श्रो(स्रो)तोऽक्षं करणं विदुः ।पुण्यं भाग्यं च सुकृतं भागधेयं च सत्कृतम् ॥ १३० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
भागधेयविधी भाग्यं दैवं च नियतिस्तथा ।अयो दिष्टमथालक्ष्मीर्निर्ऋतिः कालकर्णिका ॥ २७३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अपराधो व्यलीकं च मन्तुः स्याद्विप्रियागसी ।भागधेयो बलिश्चैव करे सेना पताकिनी ॥ ३६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
लाजा वस्त्रदशार्थे च भूम्नि पुंसि स्त्रियामपि ।राजदेये भागधेय ईहाद्याः प्रत्ययान्तरात् ॥ १०७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
राज्ञां क्षेत्रादिभागे तु भागधेयं बलिः करः ।नद्यादितरणादौ यद्द्रव्यं शुल्कं तदिष्यते ॥ २७३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderपुंmasc.
भागधेयं तथा भाग्यं दिष्टं दैवं पुनर्विधिः ।नियतिश्चेति नामानि मन्यन्ते नियतेर्बुधैः ॥ २५०७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शुभावहो विधिर्यः स्यादय इत्यभिधीयते ।भागं भाग्यं भागधेयं नियतिः स्त्री विधिः पुमान् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अथापराधो मन्तुः स्यात्तथागः त्वग इत्यपि ।अथ बन्धनमुद्दानं बन्धः संयमनन्तथा ॥उचिताद्द्विगुणो दण्डो द्विपाद्यमभिधीयते ।राजग्राह्ये तु भागे स्यात् भागधेयो बलिः करः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शौर्ये शौण्डीर्य-शौण्डीरे नय-न्यायौ समञ्जसे ।भागधेयो भागधेयी भागोऽपि कारवत् करः ॥ २५५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 पि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
भागो भाग्यं भागधेयं, शुभकर्मण्यपोऽप्तसा ।सान्ते षण्ढे, पापं पाप्मा किल्बिषं कलुषं समे ॥ ८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 पा (wrong syllable)
genderक्लीneut.
भाग्यं दिष्टं भागधेयं दैवं च नियतिर्विधिः ।श्वःश्रेयसं तु कल्याणं श्वोवसीयं शिवं शुभम् ॥ २८१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
द्विपाद्यो द्विगुणो दण्डः शुल्को घट्टादिदेयके ।बलिः करो भागधेय उपदा स्यादुपायनम् ॥ १२८८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्याहारः प्रजास्वायो भागधेयो बलिः करः ।उपदा तूपहारः स्यादुपग्राह्यमुपायनम् ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यष्ट्यर्कांशुसमुद्रेषु तरणिर्भूपदेयके ।भागधेयः करेणुस्तु करिणीकरिणोरपि ॥ ११३ ॥
अनुष्टुप्
meaningsभूपदेय
राजदेयकरे न क्ली भागधेयी द्वयोः पुनः ।जाते भागवतो व्रात्याद्वैश्या क्षत्त्रिपूर्विका ॥ ४३५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
meaningsराजदेयकर
भागधेय as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप कारभागधेये क्रियायां ना स्त्री तु बन्धनवेश्मनि । कारा प्रसेविकायां च त्रि तु स्यात् करयोगिनि ॥ १९२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.192
- नानार्थार्णवसंक्षेप वलिसूर्ये स्वर्गे द्वयोस्तु स्याद् ब्राह्मणे तुरगेऽपि च । वलिः पूजोपहारे ना भागधेये नृपस्य च ॥ ८३८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.838
- शब्दरत्नाकर भागभूतं खादौ च जन्तौ च न स्त्रियां गणसत्त्वयोः । भागोंऽशे भागधेये च भानुः किरणभास्करौ ॥ १९७० ॥ Śabdaratnākara 4.1.1970