बन्धन

बन्धन as a meaning in nānārtha verses

• नामलिङ्गानुशासनम् पाशआश्वाख्या शालिशीघ्रार्थे पाशो बन्धनशस्त्रयोः ॥ Amarakośa 3.3.421
• हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) प्राध्वप्रह्वबन्धनयोः प्राध्वं मोहः स्यान्मौढ्यमूर्छयोः । व्यवस्थानेऽम्भसो वेला रविः पर्वतसूर्ययोः ॥ ८३९ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.839
• धरणिकोश शृङ्खलउत्पलः स्यात्कुव[82]लयं कुष्ठं चैव सुगन्धकम् । शृङ्खलं पुंस्कटीकाञ्च्यां शृङ्खलं बन्धनं विदुः ॥ Dharaṇikośa 27.2.30
• धरणिकोश प्राध्वप्राध्वोऽतिमात्रं प्रणतः प्राध्वं बन्धनमुच्यते । तत्त्वं ब्रह्मणि तद्भावे वाद्यभेदे च चेतसि ॥ Dharaṇikośa 28.2.6
• कोषकल्पतरु बध्नातिबध्नाति बन्धयति बन्धयते युनाति स्यान्नह्यतेऽन्तति तथान्दति नह्यतीति । स्यात्कञ्चते मवति मव्यति काञ्चते च कञ्जत्यपीह मवते सिनुते सिनोति[204a] ॥ १२ ॥ Koṣakalpataru 3.5.12
• कोषकल्पतरु टङ्कयतेटङ्कयते टङ्कयति ग्रन्थयति ग्रन्थतीह टङ्कते च । बन्धयति पाशयति स्या- त्कीलति मूर्वति सिनाति जुडति स्यात् ॥ १३ ॥ Koṣakalpataru 3.5.13
• कोषकल्पतरु सिनीतेसिनीते कचते यौटत्यपि बन्धनवाचकाः । प्रतेर्बन्धिः प्रतिष्ठम्भेऽप्यविनाभावसंयुजि ॥ १४ ॥ Koṣakalpataru 3.5.14
• कोषकल्पतरु यन्त्रणस्याच्छून्योषरयोस्त्रिलिङ्गमिरिणं क्लीबे तु नित्यं गृहे त्राणे त्रातरि हिंसने च शरणं स्याद्वारिपर्ण्यां पुनः । क्लीबे कत्तृणमीरितं तृणभिदि त्राणे पुनर्यन्त्रणं न स्यात्पुंसि च बन्धने नियमनेऽथो मुद्गरे ब्रह्मणि ॥ २१ ॥ Koṣakalpataru 6.15.21
• कोषकल्पतरु अन्दूबिन्दुः पुमान्विप्रुषि दन्तघाते त्रयेऽधिगन्तर्यथ कन्दुरुक्ता । भोगालये स्वेदनिकागतोऽपि स्त्रीपुंसलिङ्गेऽप्यथ बन्धनेऽन्दूः भूषाभिदि स्त्री प्रमदे तु नन्दि- र्द्यूताङ्गके स्त्रीशगणे तु पुंसि ॥ २६ ॥ Koṣakalpataru 6.19.26
• कोषकल्पतरु बन्धधीरे च सौम्ये बुधिते पराभो- ऽथार्धं समेंऽशे शकले तु पुंसि । अन्धं तमस्यप्सु विदृक्षु भेद्ये बन्धस्तु चेतोरुजि बन्धने च ॥ ५६ ॥ Koṣakalpataru 6.20.56
• कोषकल्पतरु शृङ्खलापुंसः कटीवाससि बन्धने च स्याच्छृङ्खलासौ निगडे त्रिलिङ्ग्याम् । स्त्रियां कुचेला किल विद्धकर्ण्यां कुवस्त्रके तु प्रथितान्यलिङ्गा ॥ ५४ ॥ Koṣakalpataru 6.28.54
• कोषकल्पतरु प्राध्वपार्श्वं तु कक्षाधरके च चक्रो- पान्तेऽपि न स्त्री चरमे तु दिष्टम् । स्यात्पर्शुवृन्देऽप्यथ दूरमार्गे प्राध्वं प्रणम्रेऽपि च बन्धनेऽपि ॥ ५ ॥ Koṣakalpataru 6.29.5
• नानार्थार्णवसंक्षेप बन्धअन्नसङ्ग्रामयोः पृक्षं समाम्नाये समामनत् । प्रैषस्तु प्रेषणे मर्दे बन्धस्त्वाधौ च बन्धने ॥ ८१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.81
• नानार्थार्णवसंक्षेप रोधस्वरणे बन्धने कुड्ये रोधसी इति रोदसोः । ललं पल्लव उद्याने लक्ष्म चिह्नप्रधानयोः ॥ ५३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.53
• नानार्थार्णवसंक्षेप कारबन्धने नृस्त्रियोः काशस्त्विक्षुगन्धाख्यवीरुधि । अस्त्री स्त्रीपुंसयोः काशा दीप्तौ काशी तु सा स्त्रियाम् ॥ १९३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.193
• नानार्थार्णवसंक्षेप प्राध्वलवणे भूमिलवणसंज्ञे च लवणेऽथ नप् । प्राध्वं स्याद्दूरमार्गे च बन्धने चेति मन्वते ॥ ७६१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.761
• नानार्थार्णवसंक्षेप मूतआचमन्यां तृणैर्बद्धभारे व्रीह्यादिवस्तुनः । वस्त्रवेष्टनबन्धेऽथ बद्धे त्रिः क्ली तु बन्धने ॥ १०१६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1016
• नानार्थार्णवसंक्षेप युतयुतं पृथक्कृते युक्ते वद्धे च त्रिषु नप् पुनः । मिश्रणे च पृथक्कारे बन्धने च युतादितः(?) ॥ १०६८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1068
• नानार्थार्णवसंक्षेप रतुरङ्कुर्मृगान्तरे नीवृद्भेदे तु नरि ना पुनः । रतुर्दूते स्त्रियां नद्यां बन्धने पथि चाथ ना ॥ १०९६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1096
• नानार्थार्णवसंक्षेप प्रसृतिविज्ञेया चतुराशीतिस्वरे च प्रसृतिः पुनः । तन्तौ वाचि च जाले वा तात्पर्येऽपि च बन्धने ॥ ४९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.49
• नानार्थार्णवसंक्षेप आनाहआग्रहस्तु स्वीकरणे निर्बन्धे निग्रहेऽपि च । आसङ्गे चाप्यथानाहो बन्धने चोदरस्य च ॥ २२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.22
• नानार्थार्णवसंक्षेप आबन्धनाम स्यादासुतिरिति तत्र मद्यान्तरे तथा । अपक्वेक्षुरसैः सिद्धे स्यादाबन्धन्तु बन्धने ॥ ३६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.36
• नानार्थार्णवसंक्षेप निग्रहनिग्रहो भर्त्सने सीन्नि रभसो बन्धनेऽपि च । निशीथस्त्वर्धरात्रे स्यात् प्रदोषे कश्चिदब्रवीत् ॥ १२० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.120
• नानार्थार्णवसंक्षेप सन्दानतथा संवरणे चापि सन्दानं त्वपि बन्धने । पशुबन्धनरज्जोश्च विशेषे सलिलं पुनः ॥ ८४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.84
• नानार्थार्णवसंक्षेप अभिधानकृताभिषेके तु त्रि स्यादभिधानं तु पुन्नपोः । नाम्नि क्लीबं तु वचने बन्धने च स्त्रियां पुनः ॥ २३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.23
• नानार्थार्णवसंक्षेप पादबन्धनपरिवेषणशब्दोऽयं भोजनायां च वेष्टने । पादबन्धनशब्दस्तु बन्धने पादवस्तुनः ॥ १५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 7.15
• परमानन्दीयनाममाला उविभागे बन्धने चापि ऊर्गुरौ पालनेऽवने । ऋर्देवमातरि क्ष्मायामॄकारो दैत्यमातरि ॥ ७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.7
• परमानन्दीयनाममाला दादाष्णुबन्धनयोर्दृक्स्यान्नेत्रदर्शनयोरपि । द्योः स्वर्गनभसोर्द्युस्तु व[3]ह्निवासरयोरथ ॥ २५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.25
• परमानन्दीयनाममाला लीलोऽमृते चलने शक्रे ला दाने लीस्तु कङ्कणे । श्लेषबन्धनयोः श्रीश्च सरलद्रवसम्पदोः ॥ ३८ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.38
• परमानन्दीयनाममाला आधिपीडने बन्धनेऽथाज्ञा निर्देशे शपथेऽपि च । आशीः सर्पस्य दंष्ट्रायामिष्टवस्तुप्रशंसने ॥ ५४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.54
• शब्दरत्नावली कचाबन्धनेऽपि च शोभायां करिण्याञ्च कचा स्त्रियाम् । काचो मनौ च शिक्ये च नेत्ररुग्मृत्तिकाभिदोः ॥ काञ्चीनगरभेदे च स्त्री कटिमेखलासु च । कूर्चमस्त्री भ्रुवोरन्तः कठिन श्मश्ककैतवे ॥ Śabdaratnāvalī 7.6.3
• शब्दरत्नावली यन्त्रणमार्गणो याचके बाणे क्लीबमन्वेषणार्थयोः । यन्त्रणं स्यान्नियमने बन्धने रक्षणेऽपि च ॥ रवणः शब्दने तीक्ष्णे भण्डके चञ्चलेऽपि च । रमणं पटुमूले स्यान्नार्यां स्त्री स्यात्प्रिये पुमान् ॥ रोषणः क्रोधने हेमघर्षणाश्मनि पारदे ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.57
• शब्दरत्नावली आधिअन्धं क्लीबमन्धकारे नेत्रहीनेऽपि वाच्यवत् । आधिर्ना चित्तपीडायां व्यसने बन्धनेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.19.2
• शब्दरत्नावली आकलनअथर्वनो द्वयोर्वेदे भूमिदेवे च पुंस्यपि । अभिजनं कुले ख्यातौ जन्मभूमौ कुलध्वजे ॥ आयोधनं क्लीबलिङ्गं भवेद्युद्धे वधेऽपि च । भवेदाकलनं काङ्क्षा परिसंख्यानबन्धने ॥ आतञ्चनं प्रतीवायाप्यायनजीवनेष्वपि । आराधनं तोषणे स्यात्संप्राप्तो पचनेऽपि च ॥ आच्छादनं पिधाने स्याद्वस्त्रेऽपि वृतिमात्रके । आक्रन्दनं शोचने च तिरस्कारणे(?)पि च ॥ आवेशनं शिल्पिगृहे भूतावेशप्रवेशयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.104
• शब्दरत्नावली मूमो ब्रह्मणि शिवे चन्द्रे मा लक्ष्मीमानमातृषु । मूर्बन्धने स्त्रियामेव मा निषेधे बदव्ययम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.1
• शब्दरत्नावली प्राध्वप्राध्वोऽतिप्रणते प्रज्ञे बन्धने दूरवर्त्मणि । पृथ्वी स्त्री हिङ्गुपत्रीभूचन्द्रेलाकृष्णजीरके ॥ Śabdaratnāvalī 7.29.15
• शब्दरत्नावली पशपांशुर्धूलिषु शय्यासु चिरसञ्चितगोमये । पशुर्मृगादौ प्रमथे देवे च प्राणिमात्रके ॥ पशुसन्दर्शनेऽपि स्यादव्ययं पश्वेति स्मृतम् । पशो ना बन्धने शस्त्रे छात्राद्यन्तश्च निन्दिते ॥ कर्णान्तः शोभनार्थे च केशान्तः संहतार्थके । पेशी स्त्री मांसपिण्ड्याञ्च मांसीखड्गपिधानयोः ॥ अण्डभेदे नदीभेदे पिशाचीराक्षसीभिदोः । वंशः कुले च पृष्ठांशे वर्गतेजनयोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.30.9
• शब्दरत्नावली वाहगुहा गर्ते सिंपुच्छी धवगह्वस्केषु च । वाहः स्याद्वन्धने कूटे बर्हं पुच्छे दलेऽस्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.33.7
• शब्दरत्नावली कलहकलहः खड्गकोषे स्याद्युद्धबन्धनवर्त्मषु । दात्यूहश्चातके कालकण्ठपक्षिणि तोयदे ॥ Śabdaratnāvalī 7.33.19
• शब्दरत्नाकर काराधोरा तु गतिचातुर्ये धारा तु जलसंततिः । आरा प्रवयणे तारा रज्जौ कारा तु बन्धने ॥ १७१८ ॥ Śabdaratnākara 3.7.1718
• शब्दरत्नाकर ग्रन्थिशास्त्रे श्लोके श्रुतौ ग्रन्थो ग्रन्थिः परुषि बन्धने । गर्भस्तु कुक्षौ कुक्षिस्थजन्तौ पनसकण्टके ॥ १९०९ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1909
• शब्दरत्नाकर बन्धआधिबन्धनयोर्बन्धो बन्धुर्बान्धवकामयोः । बलो रामे दैत्यभैदे काके बलवति त्रिषु ॥ १९६६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1966
• तन्त्राभिधान मकालभद्रो जया मेधा विश्वदा दीप्तसंज्ञकः । ----------------------------------- जठरञ्च भ्रमा मानं लक्ष्मीर्मातोग्र-बन्धने ॥ १३६ ॥ Tantrābhidhāna 2.42.136
• तन्त्राभिधान मूमा च मातरि माने च बन्धने मूः प्रकीर्त्तिता । यशो यः कथितः शिष्टैर्यो वायुरिति शब्दितः ॥ २८ ॥ Tantrābhidhāna 3.28
• वैजयन्ती कारकल्को ना सिह्लके न स्त्री किट्टे दंभेऽघपिष्टयोः । कारा बन्धनगेहे स्त्री करे ना बन्धने न षण् ॥ १० ॥ Vaijayantī 6.5.10
• वैजयन्ती प्राध्वबंधने दूरमार्गे च प्राध्वं क्ली प्रवणे त्रिषु । पूर्वोऽर्थलिंगः प्राच्यादौ पूर्वजेषु नृभूमवान् ॥ ४७ ॥ Vaijayantī 6.5.47