चरु
caruपुं · masc.In 16 kośas: 19 synonym verses, 4 as a nānārtha head word.
हवित्री तु होमकुण्डं हव्यपाकः पुनश्चरुः ॥ ८३३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
स्थाल्युखा पिठरं कुण्डं चरुः कुम्भी घटः पुनः ।कुटः कुम्भः करीरश्च कलशः कलसो निपः ॥ १०१९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नारायणे तीर्थपादः पुण्यश्लोको वलिंदमः ।उरुक्रमोरुगायौ च तमोघ्नः श्रवणोऽपि च ॥ ६३ ॥उदारथिर्लतापर्णः समुद्रः पांसुजालिकः ।चतुर्व्यूहो नवव्यूहो नवशक्तिः प्रगण्डजित् ॥ ६४ ॥द्वादशमूलः शतको दशावतार एकदृक् ।हिरण्यकेशः सोमोऽहिस्त्रिधामा त्रिककुन्त्रिपात् ॥ ६५ ॥मानंजरः पराविद्धः पृश्निगर्भोऽपराजितः ।हिरण्यनाभः श्रीगर्भो वृषोत्साहः सहस्रजित् ॥ ६६ ॥उर्ध्वकर्मा यज्ञधरो धर्मनेमिरसंयुतः ।पुरुषो योगनिद्रालुः खण्डास्यः शलकाजितौ ॥ ६७ ॥कालकुण्ठो वरारोहः श्रीकरो वायुवाहनः ।वर्धमानश्चतुर्दंष्ट्रो नृसिंहवपुरव्ययः ॥ ६८ ॥कपिलो भद्रकपिलः सुषेणः समितिंजयः ।क्रतुधामा वासुभद्रो बहुरूपो महाक्रमः ॥ ६९ ॥विधाताधार एकाङ्गो वृषाक्षः सुवृषोऽक्षजः ।रन्तिदेवः सिन्धुवृषो जितमन्युर्वृकोदरः ॥ ७० ॥बहुशृङ्गो रत्नबाहुः पुष्पहासो महातपाः ।लोकनाभः सूक्ष्मनाभो धर्मनाभः पराक्रमः ॥ ७१ ॥पद्महासो महाहंसः पद्मगर्भः सुरोत्तमः ।शतवीरो महामायो ब्रह्मनाभः सरीसृपः ॥ ७२ ॥वृन्दाङ्कोऽधोमुखो धन्वी सुधन्वा विश्वभुक्स्थिरः ।शतानन्दश्चरुश्चापि यवनारिप्रमर्दनः ॥ ७३ ॥यज्ञनेमिर्लोहिताक्ष एकपाद्द्विपदः कपिः ।एकशृङ्गो यमकील आसन्दः शिवकीर्तनः ॥ ७४ ॥शद्रुर्वंशः श्रीवराहः सदायोगी सुयामुनः ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 य (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 सि (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 6 म (wrong syllable)
तीर्थपादपुंपुण्यश्लोकपुंवलिंदमपुंउरुक्रमपुंउरुगायपुंतमोघ्नपुंश्रवणपुंउदारथिपुंलतापर्णपुंसमुद्रपुंपांसुजालिकपुंचतुर्व्यूहपुंनवव्यूहपुंनवशक्तिपुंप्रगण्डजित्पुंद्वादशमूलपुंशतकपुंदशावतारपुंएकदृश्पुंहिरण्यकेशपुंसोमपुंअहिपुंत्रिधामन्पुंत्रिककुद्पुंत्रिपाद्पुंमानंजरपुंपराविद्धपुंपृश्निगर्भपुंअपराजितपुंहिरण्यनाभपुंश्रीगर्भपुंवृषोत्साहपुंसहस्रजित्पुंऊर्ध्वकर्मन्पुंयज्ञधरपुंधर्मनेमिपुंअसंयुतपुंपुरुषपुंयोगनिद्रालुपुंखण्डास्यपुंशलकपुंअजितपुंकालकुण्ठपुंवरारोहपुंश्रीकरपुंवायुवाहनपुंवर्धमानपुंचतुर्दंष्ट्रपुंनृसिंहवपुस्पुंअव्ययपुंकपिलपुंभद्रकपिलपुंसुषेणपुंसमितिंजयपुंक्रतुधामन्पुंवासुभद्रपुंबहुरूपपुंमहाक्रमपुंविधातृपुंआधारपुंएकाङ्गपुंवृषाक्षपुंसुवृषपुंअक्षजपुंरन्तिदेवपुंसिन्धुवृषपुंजितमन्युपुंवृकोदरपुंबहुशृङ्गपुंरत्नबाहुपुंपुष्पहासपुंमहातपस्पुंलोकनाभपुंसूक्ष्मनाभपुंधर्मनाभपुंपराक्रमपुंपद्महासपुंमहाहंसपुंपद्मगर्भपुंसुरोत्तमपुंशतवीरपुंमहामायपुंब्रह्मनाभपुंसरीसृपपुंवृन्दाङ्कपुंअधोमुखपुंधन्विन्पुंसुधन्वन्पुंविश्वभुज्पुंस्थिरपुंशतानन्दपुंचरुपुंयवनारिप्रमर्दनपुंयज्ञनेमिपुंलोहिताक्षपुंएकपाद्पुंद्विपदपुंकपिपुंएकशृङ्गपुंयमकीलपुंआसन्दपुंशिवकीर्तनपुंशद्रुपुंवंशपुंश्रीवराहपुंसदायोगिन्पुंसुयामुनपुं
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
अङ्गारशकटीं प्राहुर्हसन्तीं च हसन्तिकाम् ।उखा स्थाली चरुः कुम्भी पिठरं कुण्डमुच्यते ॥ ३१४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हव्यपाकश्चरुः प्रोक्तः सान्नाय्यं हविरुच्यते ।शृते क्षीरे दधिक्षिप्तमामिक्षा कथ्यते बुधैः ॥ ४१६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
इष्टापूर्तं तदेकोक्त्या हव्यपाके चरुः पुमान् ।परमान्नं पायसोऽस्त्री स्यात् क्षीरेय्यपि वाच्यवत् ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चरुः पुमान्स्त्रियां नन्दानन्दिरालूर्गलन्तिका ।वर्द्धनी करकः पुंसि घटोऽस्त्री कलशो द्वयोः ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सम्यक् संसाधिते क्लीबे परमान्नं ततस्त्रियाम् ।क्षीरेयी पायसः पुंसि क्लीबे दुग्धार्थतश्चरु ॥ २५० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हविर्होम्यं च सांनाय्यं हव्यपाके चरुः पुमान् ।होत्रं च तत्र पक्वे स्यात्तत्पात्रेऽपि भवेच्चरुः ॥ ५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वार्द्धनी कारकोऽस्त्री स करङ्को नालिकेरजः ।* * * * * * * * कुम्भी कुम्भीरुखा कुला ।चरुर्ना पिठरस्त्रय्यां कलशः कलसस्त्रिषु ।घटः कुम्भः करीरो ना न स्त्री कुट-निपावुभौ ।घटः कुम्भश्च मिथुने करीरोऽस्त्री कुटो निपः ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
रुशब्दान्तास्तुशब्दान्तास्तु कशेरुदारुजतुवस्तुमस्तुभिस्त्यक्ता रहिताः । सग्रन्थिप्रस्था पुंसि भवेयुरित्यर्थः । यथाऽयं त्सरुः खड्गमुष्टिः । भरुर्भर्त्ता । मरुर्निर्जलो देशः । चरुर्मन्त्रतप्तपाकः । शत्रुः रिपुः । तरुर्वृक्षः । मरुर्मृगः । मेरुः पर्वत इत्यादिः । अयं केतुरुत्पातः । सेतुः बन्धः । हेतुः कारणम् । तन्तुः षट्प्रकृतिः । धातुः श्लेष्मादिः । कशेरुप्रभृतयो नपुंसके भवन्ति । इदं कशेरु भूसम्भवम् । इदं दारु काष्ठम् । जतु लाक्षा । वस्तु वाक्यप्रबन्धहेतुः । मस्तु दधिसम्भवम् । ग्रन्थिप्रस्थौ च पुंसि भवतः । अयं ग्रन्थिः गाण्ठिरिति प्रसिद्धः । प्रस्थः परिमाणम् । इसन्तानामुसन्तानां च घ्यञन्तानां च नपुंसकता स्यात् । इदं सर्पिः घृतम् । हविर्देवान्नम् । बर्हिः पवित्रमित्यादि । इदं वपुः शरीरम् । आयुः जीवितपरिमाणम् । धनुः शस्त्रमित्यादिः । ष्य[घ्य]ञ्ग्रहणेन "वर्णदृढादिभ्यः ष्य[घ्य]ञि"ति गृह्यते । न ब्राह्मणादिभ्यः । सौकुमार्य्यं शौक्ल्यं[क्यं] कार्ष्ण्यं[र्त्स्न्यं] दाक्ष्यमित्यादि ।पुंसि स्त्रियां च पाटलिगोमुष्ट्यशनिबाहुसिन्धुमणयः ।आशीर्धूःपूक्षुत्तृ[तृ]ड्गिरः स्त्रियां मुद्रुषौ च ॥ ४६ ॥
metre not recognised
त्सरुपुंभरुपुंमरुपुंचरुपुंशत्रुपुंतरुपुंमेरुपुंकेतुपुंसेतुपुंहेतुपुंतन्तुपुंधातुपुंकशेरुक्लीदारुक्लीजतुक्लीवस्तुक्लीमस्तुक्लीग्रन्थिपुंप्रस्थपुंसर्पिस्क्लीहविस्क्लीबर्हिस्क्लीवपुस्क्लीआयुस्क्लीधनुस्क्लीसौकुमार्यक्लीशौक्ल्यक्लीकार्ष्ण्यक्लीदाक्ष्यक्लीपाटलिपुंस्त्रीगोपुंस्त्रीमुष्टिपुंस्त्रीअशनिपुंस्त्रीबाहुपुंस्त्रीसिन्धुपुंस्त्रीमणिपुंस्त्रीआशिस्स्त्रीधुर्स्त्रीपुर्स्त्रीक्षुध्स्त्रीतृष्स्त्रीगिर्स्त्रीमुद्स्त्रीरुष्स्त्री
genderपुंmasc.
होमेन्धनं स्यादिध्मोऽस्त्री पुमानेधः समित्स्त्रियाम् ।पुरोडाशस्तु तृप्रको होमपात्रं हविश्चरुः ॥ १३० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 प्र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
चुल्यधिश्रयिणी स्थाली पिठरोखे चरुस्तथा ।कुटो निपो कटः कुम्भः करीरकलसौ समौ ॥ २९७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मलिकोऽलिञ्जरो वेल्लः चरुपाशी सनासिका ।कम्बुग्रीवो घटः कुम्भः शरावो वर्द्धमानकः ॥ २६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हवित्री होमकुण्डञ्च होमाधारस्थले द्वयम् ।हव्यपाकश्चरुश्चैव हव्यान्नेन विरच्यते ॥ १३८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उखा चरुरुषा स्थाली कुम्भी कुण्डं च पिठरम् ॥ १७५२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
वेदार्थपल्ल(?)पाके तु प्रोक्षणाद्यैश्चरुः पुमान् ।क्षीरे शृतोष्णे त्वामिक्षा चामीक्षा दधियोगतः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सा सामिधेनी धाय्या च ऋगग्नेर्या समिन्धने ।चरुर्ना हविषः पाके प्रणयस्त्वग्निसंस्क्रिया ॥ ११८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नरः स्यादर्जुने मर्त्ये भरो निर्भरभारयोः ।ताम्नं शुल्बे वर्णभेदे चरुर्हव्यार्थभाण्डयोः ॥
अनुष्टुप्